بسم الله
 
EN

بازدیدها: 73

آشنايي با قانون كار و تأمين اجتماعي- قسمت سوم

  1397/6/9
قسمت قبلي

فصل دوم- شرايط كار و خدمات رفاهي كارگران

حق السعي

حق السعي عبارت است از كليه دريافت هاي قانوني كه كارگر به اعتبار قرارداد كار اعم از مزد يا حقوق، كمك عائله مندي، هزينه هاي مسكن ، خواروبار، اياب و ذهاب، مزاياي غيرنقدي، پاداش افزايش توليد، سود سالانه و نظاير آنها دريافت مي نمايد.(ماده 34)

مزد عبارت است از وجوه نقدي يا غيرنقدي و يا مجموع آنها كه در مقابل انجام كار به كارگر پرداخت مي شود .(ماده 3) چنانچه مزد با ساعات انجام كار مرتبط باشد ، مزد ساعتي و در صورتي كه براساس ميزان انجام كار و يا محصول توليد شده باشد، كارمزد و چنانچه براساس محصول توليد شده و يا ميزان انجام كار در زمان معين باشد،كارمزد ساعتي ناميده مي شود.(تبصره 1)

مزد بايد در فواصل زماني مرتب و در روز غير تعطيل و ضمن ساعات كار به وجه نقد رايج كشور و يا با توافق طرفين به وسيله چك عهده بانك و با رعايت شرايط زير پرداخت شود:

الف- چنانچه براساس قرارداد يا عرف كارگاه مبلغ مزد به صورت روزانه يا ساعتي تعيين شده باشد پرداخت آن بايد پس از محاسبه در پايان روز يا هفته يا 15 روز يكبار به نسبت ساعات كار و يا روزهاي كاركرد صورت گيرد.

ب- در صورتي كه براساس قرارداد يا عرف كارگاه پرداخت مزد به صورت ماهانه باشد، اين پرداخت بايد در آخر ماه صورت گيرد كه در اين حالت مزد مذكور حقوق ناميده مي شود . در ماههاي 31 روزه مزايا و حقوق بايد براساس 31 روز محاسبه و به كارگر پرداخت شود . (ماده 30 و تبصره ذيل آن)

براي انجام كار مساوي كه در شرايط مساوي در يك كارگاه انجام مي گيرد بايد به زن و مرد، مزد مساوي پرداخت شود . تبعيض و تعيين مزد بر اساس سن و جنس، نژاد و اعتقادات سياسي و مذهبي ممنوع است. (ماده 38)

حداقل مزد كارگران بايد به صورت نقدي پرداخت شود . پرداخت هاي غيرنقدي به هر صورت كه در قراردادها پيش بيني مي شود به عنوان پرداختي تلقي مي شود كه اضافه بر حداقل مزد است. (ماده 42)

ميزان حداقل مزد كارگران براي نقاط م ختلف كشور و يا صنايع مختلف همه ساله توسط شوراي عالي با توجه به فعاليتهاي ذيل تعيين مي گردد :

1- درصد تورمي كه از طرف بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران اعلام مي شود.

2- حداقل مزد بدون آنكه مشخصات جسمي و روحي كارگران و ويژگي هاي كار محول شده را مورد توجه قرار دهد با يد يك اندازه باشد تا زندگي يك خانواده كه تعداد متوسط آن
توسط مراجع رسمي اعلام مي شود را تأمين نمايد.

ميزان حداقل مزد كارگران براي نقاط مختلف كشور و يا صنايع مختلف همه ساله توسط شوراي عالي با توجه به نيازهاي ذيل تعيين مي گردد :

مزد و مزاياي كارگران نيمه و قت يا كمتر از ساعات قانوني تعيين شده به نسبت ساعت هاي كار انجام يافته محاسبه و پرداخت مي شود . (ماده 3) در مواردي كه با توافق طرفين قسمتي از مزد به صورت غيرنقدي پرداخت مي شود، بايد ارزش نقدي تعيين شده براي اينگونه پرداخت ها منصفانه و معقول باشد. (ماده 40)

كارگران كارمزد براي روزهاي جمعه و تعطيلات رسمي و مرخصي، استحقاق دريافت مزد را دارند و مأخذ محاسبه ميانگين كارمزد آنها در روزهاي كاركرد ، آخرين ماه كار آنها است . در هر حال مبلغ پرداختي به آنها نبايد از حداقل مزد قانوني كمتر باشد. (ماده 43)

مجموع مزد شغل و مزاياي ثابت پرداختي به تبع شغل را مزد ثابت مي گويند (ماده 36 ). در كارگاه هايي كه داراي طرح طبقه بندي و ارزيابي مشاغل نيستند، منظور از مزاياي ثابت پرداختي به تبع شغل، مزايايي است كه برحسب ماهيت شغل يا محيط كار و براي ترميم مزد در ساعات عادي كارپرداخت مي گردد از قبيل مزاياي سختي كار ،مزاياي سرپرستي ،فوق العاده شغل و ... (تبصره 1 ماده 36 ). مزاياي رفاهي و انگيزه اي از قبيل كمك هزينه مسكن ، خوارو بار و كمك عائله مندي، پاداش افزايش توليد و سود سالانه جز ء مزد ثابت و مزد مبنا محسوب نمي شود . به كارگراني كه به مو جب قرارداد يا موافقت بعدي به مأموريت هاي خارج از محل خدمت اعزام مي شوند فوق العاد ة مأموريت تعلق مي گيرد(1). در اين مورد كارفرما مكلف است وسيله يا هزينه رفت و برگشت آنها را تامين نمايد.

كارفرما فقط در موارد ذيل مي تواند از مزد كارگر برداشت نمايد : (ماده 45)

الف- موردي كه قانون صراحتًا اجازه داده باشد.

ب- هنگامي كه كارفرما به عنوان مساعده وجهي به كارگر داده باشد.

ج- اقساط وام هايي كه كارفرما به كارگر داده است. (طبق ضوابط مربوطه)

د- چنانچه در اثر اشتباه محاسبه مبلغي اضافه پرداخت شده باشد.

ه- مال الا جاره خانه سازماني (كه ميزان آن با توافق طرفين تعيين گرديده است ) در صورتي كه اجاره اي باشد با توافق طرفين تعيين مي گردد.

و- وجوهي كه پرداخت آن از طرف كارگر براي خريد اجناس ضروري از شركت تعاوني مصرف همان كارگاه تعهد شده است.

مدت (ساعات كاري)

مدت زماني كه كارگر نيرو يا وقت خود را به منظور انجام كار در اختيار كارفرما قرار مي دهد ساعات كار ناميده مي شود . به غير از مواردي كه در قانون مستثني شده، ساعات كار كارگران در شبانه روز نبايد از 8 ساعت تجاوز كند(2). (ماده 51)

كار انواع متفاوتي دارد كه عبارتند از :كار روز، شب، مختلط ، متناوب و نوبتي

كار روز : كارهائي است كه زمان انجام آن از ساعت 6 بامداد تا 22 مي باشد.

كار شب : كارهائي است كه زمان انجام آن بين 22 تا 6 بامداد قرار دارد . براي هر ساعت كار در شب تنها به كارگران غيرنوبتي 35 % اضافه بر مزد ساعت كار عادي ، تعلق مي گيرد.

كار مختلط : كارهائي است كه بخشي از ساعات انجام آن در روز و قسمتي از آن در شب واقع است . در اين مورد ساعاتي كه جزء كار شب محسوب مي شود ، كارگر حق استفاده از فوق العاده را دارا مي باشد. (ماده 53)

كار متناوب : كاري است كه نوعًا در ساعات متوالي ا نجام نمي يابد، بلكه در ساعات معيني از شبانه روز صورت مي گيرد (ماده 54 ). فواصل تناوب كار در اختيار كارگر مي باشد و حضور او در كارگاه الزامي نيست . ساعات كار و فواصل تناوب و نيز كار اضافي نبايد از هنگام شروع تا خاتمه جمعا از 15 ساعت درشبانه روز بيشتر باشد. (تبصره ماده 52)

كار نوبتي : كاري است كه در طول ماه گردش دارد به نحوي كه نوبت هاي آن در صبح و عصر يا شب واقع مي شود (ماده 55 ). دركار نوبتي ممكن است ساعات كار از 44 ساعت در هفته تجاوز كند ولي جمع ساعات كار در چهار هفته متوالي نبايد از 176 ساعت تجاوز كند .(ماده 57 ) ميزان فوق العاده نوبت كاري افراد به شرح ذيل مي باشد : كارگري كه در طول ماه به طور نوبتي كار مي كند و نوبتهاي كار وي در صبح و عصر واقع مي شود، 10% و چنانكه نوبت ها درصبح و عصر و شب قرار گيرد، 15% و در صورتي كه نوبت ها در صبح و شب يا عصر و شب باشد 22.5% علاوه بر مزد به عنوان فوق العاده نوبت كاري دريافت خواهد كرد .

درشرايط عادي ارجاع كار اضافي به كارگر با شرط موافقت كارگر و پرداخت 40 % اضافه بر مزد هر ساعت كار عادي مجاز مي باشد . ساعت هاي كار اضافي به كارگران نبايد از 4 ساعت در روز تجاوز كند مگر در موارد استثنايي و با توافق طرفين.

علاوه بر اين ارجاع كار اضافي با تشخيص كارفرما به شرط پرداخت اضافه كاري و براي مدتي كه جهت مقابله با اوضاع و احوال ذيل ضرورت دارد مجاز است و حداكثر اين نوع اضافه كاري 8 ساعت در روز خواهد بود (مگر در موارد استثنايي با توافق طرفين):

الف-  جلوگيري از حوادث قابل پيش بيني و يا ترميم خسارتي كه نتيجه حوادث مذكور است.

ب-  اعاده فعاليت كارگاه درصورتي كه فعاليت مذكور به علت حادثه يا اتفاق طبيعي از قبيل سيل ،زلزله و يا اوضاع و احوال غير پيش بيني ديگر قطع شده باشد. در اين موارد پس از انجام كا ر اضافي، كارفرما مكلف است حداكثرظرف مدت 48 ساعت، موضوع را به اداره كار و امور اجتماعي اطلاع دهد تا ضرورت كار اضافي مدت آن تعيين شود . در صورت عدم تأييد ضرورت كار اضافي توسط مرجع مذكور، كارفرما مكلف به پرداخت غرامت و خسارات وارده به كارگر خواهد بود . (ماده 6 و تبصره 1 و 2 آن ) ارجاع كار اضافي به كارگراني كه كار شبانه يا كار خطرناك و سخت و زيان آور (3) انجام مي دهند، ممنوع است. (ماده 61)

-------------------
1- مأموريت به موردي اطلاق مي شود كه كارگر براي انجام كار حداقل 50 كيلومتر از محل كارگاه اصلي دور شود و يا ناگزير باشد حداقل يك شب در محل ماموريت توقف نمايد..(تبصره ماده 46)
2- كارفرما با توافق كارگران، نماينده يا نمايندگان قانوني آنان مي تواند ساعات كار را در بعضي از روزهاي هفته كمتر از ميزان مقرر ودر ديگر روزها اضافه بر اين ميز ان تعيين كند به شرط آنكه مجموع ساعات كار هر هفته از 44 ساعت تجاوز نكند .. در كارهاي كشاورزي  كارفرما مي تواند با توافق كارگران، نماينده يا نمايندگان قانوني آنان، ساعات كار شبانه روز را با توجه به كار، عرف و فصول مختلف تنظيم نمايد.. در كارهاي سخت و زيان آور و زيرزميني ساعات كار نبايد از شش ساعت در روز و 36 ساعت در هفته تجاوز نمايد..
3- تشخيص كارهاي سخت وزيان آور به موجب آئين نامه موضوع ماده 52 قانون كار مي باشد..





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان