بسم الله
 
EN

بازدیدها: 196

نحوه اخذ و صدور گواهي انحصار وراثت

  1397/2/31

انحصار وراثت يعني چه؟

وقتي عده‌اي بعد از فوت يکي از نزديکانشان انحصار وراثت مي‌کنند، يعني منحصر بودن آنها در ارث بردن از فرد متوفي از نظر قانوني را ثابت کرده و در ضمن دادگاه سهم‌الارث هر يک از آنها را مشخص مي‌کند. اين موضوع در يک برگه از طرف دادگاه بيان مي‌شود که اصطلاحا به آن گواهي انحصار وراثت مي‌گويند.

در اصطلاحات حقوقي کلمه «ترکه» يا «ما ترک» به معني همان ارث يا دارايي فرد فوت شده است. اين اصطلاح با اقتباس از آيه: «للرجال نصيب مما ترک الوالدان» به‌کار برده مي‌شود.

قانون مي‌گويد که بايد تکليف وارثان فرد فوت‌شده و سهم هر يک از آنها در اموال باقي مانده مشخص شود. اين کار را اصطلاحا «انحصار وراثت» مي‌گويند.

گواهي انحصار وراثت را چطور بايد گرفت و چه مراحلي را براي دريافت آن بايد طي کرد؟

گام اول- فرم مخصوص را بگيريد

اولين مرحله براي دريافت گواهي انحصار وراثت اين است که فرم مخصوص درخواست اين گواهي را تهيه کنيد، از کجا؟ يک راست بايد به شوراهاي حل اختلاف برويد. اينکه به کدام شعبه شورا برويد هم مهم است. شما بايد به شوراي حل اختلاف محلي برويد که آخرين اقامتگاه متوفي بوده است. در اينجا مي‌توانيد فرم مخصوص را دريافت کنيد. (فرم استشهاديه از تمامي شوراهاي حل اختلاف قابل دريافت است). 

در اين فرم بايد اسامي افرادي که از متوفي ارث مي‌برند را با مشخصات کامل و نسبت آنها با مرحوم بنويسيد، لازم است سه نفر شاهد غير وارث و غير هم فاميل با متوفي و وراث (و ترجيحا مرد) به يکي از دفاتر اسناد رسمي مراجعه و فرم را امضاء نمايند، و امضاء ايشان نيز توسط دفاتر اسناد رسمي گواهي شود .و دوباره با اين فرم به شوراي حل اختلاف برگرديد.

 

گام دوم (مخصوص متوفيان قبل از سال 95)- مراجعه به اداره ماليات محل

لازم است فهرست تمامي اموال منقول و غيرمنقول متوفي با اسناد آنها به اداره دارايي حوزه محل سکونت متوفي ارايه و گواهي ماليات بر ارث از اداره دارايي اخذ شود.

گام سوم- مراجعه به شوراي حل اختلاف

فرم مخصوص انحصار وراثت که با امضاي همه وراث و شاهدان در يکي از دفاتر اسناد رسمي ثبت شده، کپي برابر اصل شناسنامه وراث، گواهي فوت متوفي، کپي برابر اصل عقدنامه همسر متوفي، دادخواست گواهي انحصار وراثت و رسيد گواهي مالياتي يا همان ماليات بر ارث (فقط متوفيان قبل از سال 95)، مدارک مهمي هستند که شما بايد تهيه کرده باشيد و آنها را به يکي از شوراهاي حل اختلاف تحويل دهيد. يادتان باشد که حتما اصل شناسنامه وراث را به همراه داشته باشيد. 

نکته ديگر هم اين است که لازم نيست همگي ورثه به شوراي حل اختلاف مراجعه کنند، يک نفر از وراث براي ارائه مدارک و دادخواست به شوراي حل اختلاف کفايت مي‌کند.

برابر اصل نمودن مدارک را شوراهاي حل اختلاف نيز انجام مي دهند.

گام چهارم- مراحل بعدي بدون شما

کار صدور گواهي انحصار وراثت را از اين مرحله به بعد بايد به شوراي حل اختلاف بسپاريد. مرجع قضايي پس از ملاحظه اسناد و مدارک ارائه شده و با هزينه شما در يک روزنامه کثيرالانتشار، تقاضاي شما را آگهي مي‌کند تا اگر شخص متوفي، وارث ديگري داشته باشد با ملاحظه اين آگهي به دادگاه مراجعه کند. پس از گذشت يک ماه از تاريخ نشر آگهي در صورتي که کسي به آن اعتراض نکند، بدون تشکيل جلسه رسيدگي و دعوت از وراث، گواهي انحصار وراثت صادر خواهد شد.

گام پنجم- معترضان چه کنند؟

دو گروه مي‌توانند به گواهي انحصار وراثت صادر شده اعتراض کنند و دادگاه هم بايد با تشکيل جلسه‌اي ديگر، تکليف را مشخص کند. 

يکي از کساني که مي‌تواند اعتراض کند دادستان قضايي است؛ يعني اين دادستان اگر تشخيص دهد که فرد فوت شده وارثي ندارد و درخواست ارائه شده بي‌اساس است، مي‌تواند به صدور اين گواهي اعتراض کند. 

گروه دوم هم افرادي هستند که فکر مي‌کنند نامشان بايد در ميان وراث باشد و نيست يا گواهي انحصار وراثت به زيان آنها صادر شده است. به هر حال هر يک از اين دو گروه بايد اعتراض خود را کتبا اعلام کنند و حق دارند که از رأي دادگاه، تقاضاي تجديدنظر کنند.

گام ششم- به دنبال تقسيم ارث

با داشتن گواهي انحصار وراثت مي‌توانيد به شکل کاملا قانوني، سراغ تقسيم ارث برويد. بانکها هم با وجود اين گواهي به شما اجازه برداشت از حساب شخص متوفي را خواهند داد. فقط دانستن يک نکته در اين زمينه مهم است؛ يادتان باشد درصورت متعدد بودن تعداد وراث، يا بايد همه در زمان طلب اموال متوفي حضور داشته باشند يا اينکه همه وراث به يکي از ورثه‌‌، وکالت رسمي و محضري بدهند که به دنبال جمع‌آوري اموال برود. ملکي هم که به نام متوفي در اداره املاک ثبت شده باشد، با ارائه گواهي انحصار وراثت، به نام همه وارثان ثبت خواهد شد.

موقع تقسيم ارث و چند نکته درباره گواهي انحصار وراثت

1- درصورتي که ارزش ماترک متوفي کمتر از سه ميليون تومان باشد، شوراي حل اختلاف بدون انتشار آگهي و دعوت از ورثه، در جلسه فوق‌العاده با توجه به اسناد و مدارک ارائه شده، گواهي انحصار وراثت را صادر مي‌کند. البته درخواست انتشار آگهي ترجيح دارد.

2- اگر در زماني که فردي فوت مي‌کند، همسر او باردار باشد نمي‌توان گواهي انحصار وراثت گرفت؛ يعني اگر بچه‌اي درصورت زنده متولد شدن از متوفي ارث ببرد، بايد صبر کرد تا اين بچه به دنيا بيايد.

به عبارت ديگر در صورتي که در زمان فوت نطفه اي منعقد شده باشد جنين نيز جزء وراث قرار مي گيرد و بايد در دادخواست مربوطه قيد شود.

3- در صورتيکه متقاضي نام يک يا چند تن از وراث را دردادخواست اعلام ننمايد، عمل وي در حکم کلاهبرداري بوده با شکايت ايشان قابل تعقيب و مجازات خواهد بود .

4- دادخواست:

فرم دادخواست از تمامي شوراهاي حل اختلاف قابل دريافت است و همچنين از اينجا نيز قابل دانلود مي باشد.

تکميل متن دادخواست ساده است. نمونه تکميل شده آن نيز در اغلب شوراهاي حل اختلاف در تابلو نصب گرديده است .

5- وصيت‌نامه هم جزو مواردي است که ممکن است وضعيت تقسيم اموال متوفي را تغيير دهد اما از نظر قانون، هر کس وصيت‌نامه‌اي از متوفي دارد بايد در مدت سه ماه به دادگاهي که آگهي انحصار وراثت را منتشر کرده، تحويل دهد. پس از گذشتن اين مدت هر وصيت‌نامه‌اي داده شود از درجه اعتبار ساقط است.

6- اگر متوفي و وارثان ساکن يک روستا هستند، نيازي نيست آگهي انحصار وراثت در يک روزنامه کثيرالانتشار منتشر شود بلکه اين آگهي بايد يک بار و در يک روز در معابر و اماکن عمومي آن روستا نصب شود.

7- کساني که از يک فرد متوفي ارث مي‌برند از نظر شرع و قانون به سه طبقه تقسيم مي‌شوند:

الف) وراث طبقه اول که عبارتند از: پدر، مادر، زن، شوهر، اولاد و اولاد اولاد.

ب) وراث طبقه دوم که عبارتند از: اجداد، برادر، خواهر و اولاد آنها.

ج) وراث طبقه سوم که عبارتند از: عمو، عمه، دايي، خاله و اولاد آنها.

اگر در هر طبقه‌اي حتي يک نفر از ورثه در حال حيات باشد سبب مي‌شود هيچ ارثي به ديگر طبقات‌ تعلق نگيرد.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان