بسم الله
 
EN

بازدیدها: 165

عده و اقسام آن

  1397/2/23

بنابر ماده 1150 قانون مدني (( عده عبارت است از مدتي که تا انقضاي آن زني که عقد نکاح او منحل شده است نمي تواند شوهر ديگر اختيار کند )) .
مقررات عده در حقوق ايران از فقه اماميه گرفته شده است .

اقسام عده

عده داراي اقسام مختلفي است : عده وفات – عده طلاق – عده فسخ نکاح – عده نزديکي به شبهه و عده بذل يا انقضاء مدت در نکاح منقطع .

عده وفات

عده وفات ، يعني مدتي که زن بعد از مرگ شوهر بايد براي اختيار شوهر ديگر صبر کند ، اصولا چهار ماه و ده روز است که مبتني بر قرآن کريم ، آيه 234 از سوره بقره است .
ماده 1154 قانون مدني در اين باره مي گويد : (( عده وفات چه در دائم چه در منقطع در هر حال چهار ماه و ده روز است ، مگر اينکه زن حامل باشد که در اين صورت عده وفات تا موقع وضع حمل است ، مشروط بر اينکه فاصله بين فوت شوهر و وضع حمل از چهار ماه و ده روز بيشتر باشد والا مدت عده همان چهار ماه و ده روز خواهد بود )) .

عده طلاق

عده طلاق بر حسب اينکه زن آبستن باشد يا نه متفاوت است . بعضي از زنان هم اصلا عده طلاق ندارند .

1- عده زن آبستن : طبق ماده 1153 ق . م. عده زن آبستن تا وضع حمل است . بنابراين هرگاه با فاصله کمي بعد از طلاق زايمان روي دهد ، عده منقضي مي شود و زن مي تواند بار ديگر ازدواج کند .

2- عده زن عير آبستن : برابر ماده 1151 ق . م. عده طلاق زن غير آبستن سه طُهر است . طُهر در اصطلاح حقوقي يعني پاکي زن از عادت زنانگي و نيز مدتي که بين دو عادت زنانگي قرار مي گيرد . ( احتساب سه طهر بديد ترتيب است که طهري که در طلاق واقع شده ، هرچند يک لحظه از آن باقي باشد ، يک طهر بشمار مي آيد و هرگاه زن پس از آن دوباره عادت شود و دو طهر کامل ببيند به محض اينکه وارد عادت سوم شد ، مدت عده پايان يافته است) .

3- زناني که عده طلاق ندارند : ماده 1155 ق . م . : (( زني که بين او و شوهر خود نزديکي واقع نشده و همچنين زن يائسه نه عده طلاق دارد و نه عده فسخ نکاح ؛ ولي عده وفات در هر مورد بايد رعايت شود )) . مقصود از زن يائسه زني است که به سن ياس رسيده باشد ، يعني سني که ديگر اميد باردار شدن ندارد .

عده بذل يا انقضاء مدت در ازدواج موقت :

ماده 1152 ق . م . در اين باره مقرر مي دارد : (( عده فسخ نکاح و بذل مدت و انقضاء آن در مورد نکاح منقطع در غير حامل دو طُهر است ، مگر اينکه زن با اقتضاي سن ، عادت زنانگي نبيند که در اين صورت 45 روز است )) .

ازدواج با زني که در عده است :

نکاح با زني که در عده ديگري است در حکم نکاح با زن شوهر دار است . بنابراين نکاح مذبور باطل و احيانا موجب حرمت ابدي است . طبق ماده 1050 و 1051 قانون مدني ، اگر کسي با زني که در عده طلاق يا عده وفات است ، با علم به عده و حرمت نکاح ، ازدواج کند عقد باطل و اين زن مطلقا بر آن مرد حرام موبد مي شود . همين طور است اگر ازدواج بدون علم به اين دو امر يا يکي از آنها واقع شده و نزديکي هم صورت گرفته باشد . اما در صورت جهل ( به عده و حرمت نکاح يايکي از اين دو ) و عدم وقوع نزديکي عقد باطل است ولي حرمت ابدي حاصل نمي شود  .

زنا با زني که در عده رجعيه است :

برابر ماده 1054 قانون مدني زنا با زني که در عده رجعيه است نيز موجب حرمت ابدي است چه زني که در عده رجعيه است در حکم زوجه و زنا با چنين زني در جکم زنا با زن شوهر دار است و همان مجازات کيفري را دارد . ليکن زنا با زني که در عده وفات يا در عده طلاق باين  يا عده ديگري به جز عده رجعيه باشد موجب حرمت ابدي نخواهد شد ، همان طور که زنا با زن آزاد ايجاد حرمت نمي کند ، يعني زاني مي تواند با زانيه ازدواج کند .



نويسنده: احسان نصوحي





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان