بسم الله
 
EN

بازدیدها: 131

تفاوت هاي حقوق بشر اسلامي و غربي

  1397/2/1
خلاصه: حقوق بشر واژه‌اي عام است اما زماني که پسوند اسلامي به دنبال آن مي‌آيد، به طور انحصاري متعلق به آن بخش از مردم جهان مي‌شود که يا مسلمان هستند و يا بر دين اسلام تاملي هر چند کوتاه دارند ...

حقوق بشر واژه‌اي عام است اما زماني که پسوند اسلامي به دنبال آن مي‌آيد، به طور انحصاري متعلق به آن بخش از مردم جهان مي‌شود که يا مسلمان هستند و يا بر دين اسلام تاملي هر چند کوتاه دارند و معتقدند اين حقوق در مقابل حقوق بشر غربي نگاهي وحياني براي مردم جهان قائل شده و بر اين باورند که حقوق بشر اسلامي حامي مردم چه مسلمان و چه غيرمسلمان است.

حال برخي از حقوقدانان در گفت‌وگو با فارس به بهانه روز حقوق بشر اسلامي، به بررسي و تحليل مختصات اين حقوق بشر و تفاوت آن با حقوق بشر مورد نظر غرب پرداختند.

دستورات خداوند منابع اصلي حقوق بشر اسلامي است

خير‌الله پروين عضو هيأت علمي دانشگاه تهران مبنا و منابع حقوق بشر اسلامي را اراده و دستورات الهي و مبنا و منابع حقوق بشر غربي را افکار و انديشه‌هاي اشخاص برشمرد و گفت: آنچه که موجب تفاوت در بحث حقوق بشر اسلامي و حقوق بين‌الملل است، تفاوت در مبنا و منابع است يعني مبنا و منابع حقوق بشر غربي، افکار، ايده‌ها و انديشه‌ها اشخاص و به تعبيري اميال و آرزوهاي آنهاست.

وي افزود: درحالي که در اسلام مبنا اراده خداوند است و ساير اراده‌ها در طول اراده خداوند قرار دارند و منبع حقوق بشر اسلامي نيز، وحي و دستورات خداوند است که در قرآن آمده است.

پروين خاطرنشان کرد: از نظر حقوق بشر بين‌المللي اين حقوق برخاسته از حقوق طبيعي و ذات انسان است که همراه انسان بوده است و دولت‌ها آن را کشف کرده‌اند و در نگاهي ديگر حقوق بشر، حقوقي تسليمي است که دولت‌ها آن را وضع کرده‌اند و خودشان ضامن اجراي آن هستند.

اين عضو هيأت علمي دانشگاه تهران تأکيد کرد: از نظر اسلام حقوق بشر از طرف خداوند به انسان اعطا شده است چنان‌که در قرآن مي‌فرمايد: ما به بني‌آدم کرامت بخشيديم که در اينجا کرامت اعطايي است و فارغ از نژاد، رنگ و قبيله، کرامت ذاتي به انسان اعطا کرده است.

وي افزود: به دنبال اين آيه آمده است «انسان را بر زمين و آسمان و دريا حاکم کرديم و اين عزتي است که به انسان داديم و درجايي ديگر مي‌فرمايد: ما انسان را خليفه و جانشين خود قرار داديم و ساير ملائک و فرشتگان بايد به انسان سجده کنند» و از اينجا روشن مي‌شود که مبنا و منابع حقوق بشر در اسلام با نظام بين‌المللي متفاوت است.

پروين گفت:‌ با وجود تفاوت مبنا و منابع ممکن است اشتراکاتي بين حقوق بشر اسلامي و بين‌المللي وجود داشته باشد که قابل انکار نيست.

اعطاي کرامت واقعي به انسان فقط در حقوق بشر اسلامي است

اين عضو هيأت علمي دانشگاه تهران بحث کرامت و اعطاي آن به انسان را يکي از اختلافات حقوق بشر اسلامي و بين‌المللي برشمرد و گفت: اين کرامت به هيچ شکل خدشه‌پذير نيست، اما کرامتي به نام کرامت اکتسابي نيز وجود دارد که حقوق بشر بين‌المللي آن را نمي‌پذيرد؛ يعني انسان‌ها با رفتار پسنديده و اخلاق نيکو کرامت خود را افزايش داده و بر ساير انسان‌ها برتري مي‌يابند.

وي تفاوت ديگر را موضوع حق حيات دانست و تصريح کرد: حق حيات، حقي است که خداوند به انسان به شکل مطلق اعطا کرده است اما اگر فردي حق حيات ديگري را از او بگيرد، اسلام قصاص را براي وي تعيين کرده است که اين در حقوق بشر بين‌المللي پذيرفته نيست.

پروين افزود: در رابطه با دين و عقيده نيز اسلام مي‌فرمايد که انسان تا زماني که جستجو نکرده مي‌تواند هر ديني را بپذيرد اما وقتي ديني را پذيرفت ديگر آزاد نيست که دين خود را تغيير دهد ولي از نظر حقوق بشر بين‌الملل فقط مي‌تواند دين خود را تغيير دهد.

حقوق بشر غربي حيوان را باارزش‌تر از انسان مي‌داند

همچنين يک نماينده پيشين مجلس جان، مال و آبروي انسان را از مختصات حقوق بشر اسلامي دانست و گفت: مدعيان حقوق بشر غربي در قبال کشته شدن يک شير فرياد برمي‌آورند اما کشته شدن هزاران فرد بيگناه را فراموش مي‌کنند.

سيديونس موسوي در رابطه با تفاوت حقوق بشر اسلامي و حقوق بشر مورد نظر غرب تصريح کرد: حقوق بشري که غربي‌ها از آن دم مي‌زنند نه تنها حقوق بشر نيست بلکه پايمال کردن حقوق بشر و بشريت است.

وي گفت: آنها مي‌گويند بايد آزادي مطلق به زن و مرد داده شود يعني در همجنس‌بازي، داير کردن مراکز فساد و تبليغ عقايد فاسد براي تمام بشر ممکن باشد و فرقي نمي‌کند که فردي ميمون بپرستد يا خدا را بپرستد.

موسوي افزود: ما اين موارد را حقوق بشر نمي‌دانيم چرا که در حقوق بشر بايد انسانيت انسان محترم شمرده شود؛ به اين معنا که خود انسانيت فرد که اسلام به طور قاطع از اين موضوع طرفداري مي‌کند زيرا انسان در اين موضوع با حيوان متفاوت است.

اين نماينده پيشين مجلس تاکيد کرد: مال و ثروت انسان بايد محترم باشد درحالي که مي‌بينيم در فلسطين 60 سال است که صهيونيست‌ها مردم اين سرزمين را از خانه‌هايشان و مايملک‌شان رانده‌اند. باغ‌ها را به آتش مي‌کشند و زمين‌ها را با بولدوزر ويران مي‌کنند و صدا از مدعيان حقوق بشر برنمي‌آيد.

موسوي خاطرنشان کرد: اين در حالي است چنانچه يک شير در آفريقا يا هندوستان کشته شود صداي جهان بلند مي‌شود که اين شير چنان بود و چنان ولي در مقابل تمام اقدامات وحشيانه و ضدحقوق بشري در فلسطين، عراق و سوريه که باعث کشته شدن صدها و هزاران نفر شده است هيچ کسي دم از حقوق بشر نمي‌زند.

وي محترم شمردن آبرو،‌ ناموس و شرف انسان را از ديگر مختصات حقوق بشر اسلامي برشمرد و گفت: وجود مراکز فساد در جهان يک طرف موضوع است و مسائلي همچون جهاد نکاح که داعش در عراق انجام مي‌دهد و ديروز در خبري اعلام شد که شمار زيادي از زنان را به علت مخالفت با جهاد نکاح اعدام کرده است و صدايي از مدعيان حقوق بشر برنخاسته است موضوع ديگري است.

خون بشر براي حقوق بشر اسلامي محترم است

موسوي خون بشر را از ديگر موارد محترم در حقوق بشر اسلامي دانست و گفت: در برخي مناطق کودک 18 ماهه را به آتش مي‌کشند و صدايي از حقوق بشر برنمي‌آيد اما در اسلام آمده است نبايد سيلي ناحق به کسي زد و حتي اگر همسر به روي همسر سيلي بزند و آن منطقه آسيب ببيند بايد ديه پرداخت کند.

اين نماينده پيشين تاکيد کرد:‌ حال اگر در جمهوري اسلامي ايران فردي که آدم‌ربايي، زناي به عنف يا قتل انجام داده است توسط دادگاه محکوم شده و اعدام يا زنداني مي‌شود صداي مدعيان حقوق بشر برمي‌خيزد که اين چنين و آن چنين است ولي از سوي ديگر عربستان سعودي که ماه‌هاست شب و روز مردم يمن را کشتار مي‌کند صداي مدعيان حقوق بشر را درنياورده است.

موسوي تصريح کرد: مسئولين آمريکا مي‌گويند ايران بايد به سبب رعايت نکردن حقوق بشر محاکمه يا تحريم شود در حالي که خودشان حقوق بشر را رعايت نمي‌کنند و در جنگ تحميلي 8 ساله عراق را به انواع تجهيزات و حتي بمب شيميايي مسلح کردند که هزاران نفر از مردم سرزمين ما را به خاک و خون کشيد بنابراين بين حقوق بشر مورد نظر اسلام و حقوق بشر آنان تفاوتي اساسي وجود دارد.

وي تصريح کرد: حقوق بشر مورد نظر اسلام با فطرت بشر هماهنگ است ولي آنچه آنان مي‌گويند در راستاي منافع خودشان است و کاري به دين، مسيح، يهود و اسلام ندارند.

اخلاف نظرهايي از خلق انسان تا انسانيت واقعي

يک حقوقدان نيز علت اختلاف مباني حقوق بشر اسلامي و غربي را تفاوت تعريف از بشر در بين کشورهاي اسلامي و غربي دانست.

منصور ملکي تصريح کرد: حقوق بشر در جامعه جهاني امروز که گام‌هاي بلندي به سمت يکسان‌سازي در قواعد و جهاني شدن در موضوعات اقتصادي برداشته است شاهد اختلافات بنيادين بين کشورهاي جهان است.وي تصريح کرد: در کشورهاي اسلامي همچون ايران اين اختلاف در حقوق بشر ديده مي‌شود و حتي در کشورهاي بودايي نيز بسياري از معيارهاي حقوق بشر که برمبناي اعتقادات غربي شکل گرفته پذيرفته نمي‌شود. ملکي تفاوت مباني حقوق بشر در بين کشورهاي مختلف به خصوص کشورهاي اسلامي و غربي ناشي از تعريف متفاوت دو طرف از بشر در رابطه با دنيا و آخرت و قائل شدن به زندگي پس از مرگ در نظر مسلمانان مي‌باشد بنابراين طبيعي است که اين اختلاف‌نظر وجود داشته باشد. 

ملکي افزود: ما بايد در ابتدا حقوق بشر اسلامي را با اصول مدون از قبل تعريف شده‌اي در جامعه خودمان تعريف کنيم تا سپس بتوانيم آن را در جامعه جهاني دنبال کنيم.
اين حقوقدان تأکيد کرد: اختلاف اساسي در اين حوزه آن است که ما در اعتقادات خود قائليم که خدا با خلق انسان براي او راه‌ها و بيراهه‌ها، درست‌ها و نادرست‌ها را چيده است در صورتي که اين موضوع در تعريف غربي وجود ندارد و آن تعريف کمونيستي و صد در صد مادي و مبتني بر آزادي است. 

ملکي گفت: البته موضوعات مشترکي نيز در حقوق بشر وجود دارد و اين موضوع طبيعي است زيرا موضوع، موضوع بشر است براي مثال در بحث آزادي ابراز عقيده که غرب بر آن تأکيد دارد اسلام نيز نظراتي دارد همچنين در حقوق شهروندي در اسلام فارغ از دين حقوقي براي افراد وجود دارد. 

وي تصريح کرد: در بسياري موارد حقوق بشر غربي وقتي از آزادي عقايد بحث مي‌شود، مطابق آن مطالب مطرح در اسلام ذکر مي‌شود اما در رابطه با برخي موارد مثل موضوع حجاب اختلاف اساسي داريم.


مشاوره حقوقی رایگان