بسم الله
 
EN

بازدیدها: 185

حيوان آزاري همچنان بدون مجازات

  1397/1/17
خلاصه: تدوين لايحه منع حيوان آزاري گامي مثبت در تحقق حقوق حيوانات خواهد بود

روزهاي آخر تعطيلات بود كه انتشار كليپي در فضاي مجازي، كام شهروندان و جامعه را تلخ كرد و بار ديگر انسانيت برخي افراد را زير سوال برد. فيلم از داخل ماشين گرفته شده بود كه سرنشين جلوي آن با دست و محكم بر سر سگي بي آزار كه ساكت روي پايش نشسته است، مي‌كوبيد. اين عمل بارها در اين كليپ تكرار مي‌شودو شدت آزار حيوان تا جايي پيش مي‌رود كه منجر به كشته شدن اين سگ مي‌شود تا بار ديگر به يادآوريم كه انسان‌ها كه در شرع اسلام از آن‌ها به عنوان اشرف مخلوقات نام برده شده است، گاهي فقط نام انسان را يدك مي‌كشند و برخي بويي از آدميت نبرده‌اند.

امادر اين كليپ كه اذهان عمومي را جريحه دار كرد و بسياري افراد و فعالان محيط زيست نسبت به آن واكنش نشان دادند، موضوعي كه بيشتر سبب جريحه‌دار شدن افكار عمومي شد، اين بود كه جوان در حالي كه به سگ سيلي و مشت مي‌زد از سوي دوستانش که در حال فيلم‌برداري از اين حرکت بودند، مورد تشويق قرار مي‌گرفت. جواني که سگ آزاري مي‌کند، به عربي حرف مي‌زند و به همين دليل کاربران شبکه‌هاي مجازي اين احتمال را داده‌اند که اين جوان اهل خوزستان است؛هرچند اينكه اين جوان ساكن كدام بخش از ايران باشد، اهميتي ندارد و آنچه مهم است برخورد مناسب با افرادي است كه دست به حيوان‌آزاري مي‌زنند. اين رفتار شنيع با حيواني بي‌آزار از سوي برخي چهره‌هاي سرشناس مورد نقد قرارگرفت و پرويز پرستويي نيز با انتشار پستي در صفحه شخصي اينستاگرام خود، خواهان شناسايي و مجازات اين جوان حيوان آزار شد.

اين در حالي است كه حيوانات، بخشي از جامعه طبيعي و زيست محيطي را تشکيل مي‌دهند و در برقراري توازن در نظام طبيعت، نقش موثر و غيرقابل انکاري دارند. حيوانات مانند انسان‌ها از حقوق خاص خويش مانند حق حيات، حق درمان، حق آرامش، حق زيست جمعي، حق پرهيز از هر نوع خشونت، حق پرهيز از هرگونه نسل‌کشي، حق استفاده از حيات‌وحش و مانند آن‌ها برخوردارند و هرگونه تعدي و تفريط نسبت به آن‌ها يا حقوق آن‌ها، به منزله نقض حقوق آنان محسوب شده و ضروري است، مستوجب مسئوليت باشد. بر همين اساس و طبق ماده 680 قانون مجازات اسلامي هرکس برخلاف مقررات و بدون مجوز قانوني اقدام به شکار يا صيد حيوانات و جانوران وحشي حفاظت شده کند، به حبس از دو تا ده سال محکوم خواهد شد و هرگونه تعدي مستوجب مسئوليت است؛ به عبارت ديگر تضييع حقوق حيوانات، طبق قانون مجازات اسلامي جرم بوده و به نوعي ترويج خشونت نيز محسوب مي‌شود و از طرفي نظم عمومي جامعه را برهم زده و بهداشت عمومي را به مخاطره مي‌اندازد.

حيوان آزاري نوعي بزه‌كاري است


حيوان‌آزاري يکي از انواعِ بداخلاقيِ اجتماعي و بزه‌کاري است. در اين زمينه مي‌توان به آزار و اذيت حيوانات شهري به دست کودکان و برخي افراد بزرگسال اشاره کرد كه در اين سال‌ها با توجه به گسترش فضاي مجازي انتشار اين اعمال در اين فضا محسوس شده و واكنش‌هاي متفاوتي را نيز در بر دارد .

اما نكته مهم اين است كه بسياري کشورها حيوان‌آزاري را في‌نفسه يک جرم قضايي مي‌دانند و مجازات‌هايي را نيز براي آن درنظرگرفته‌اند. اما حيوان‌آزاري در ايران، جرم‌انگاري نشده‌ و قوانين عامِ موجود در اين مورد نيز همان «قوانينِ زيست‌محيطي» هستند و قوانين حمايتي از جانوران به صورت خاص تصويب نشده است؛ در حالي كه حيوانات اين روزها نيازمند قوانيني متقن هستند تا حقوق‌شان به راحتي توسط برخي افراد كه براي تفريح و سرگرمي دست به اين كار مي‌زنند، تضييع نشود.

انتشار فيلم هاي حيوان آزاري جرم است


در اين زمينه مشاور ارشد رييس سازمان حفاظت محيط‌زيست آبان سال گذشته با اعلام خبر خوش در مورد تدوين لايحه منع حيوان آزاري مي‌گويد: اين لايحه در قالب اصلاحيه قانون مجازات اسلامي و الحاق پنج‌ تبصره به ماده 679 قانون مجازات اسلامي به مجلس شوراي اسلامي ارائه مي‌شود. فرهاد دبيري در مورد نحوه تدوين اين لايحه گفته است: کميسيون لوايح طي چند جلسه با دعوت از سازمان‌هاي مردم‌نهاد، دستگاه‌هاي مرتبط و حقوق‌دانان، پيش‌نويس لايحه را نهايي کرد اما به دليل آنکه لايحه بار قضايي داشت و هر لايحه‌اي با بار قضايي که در آن مجازات‌هايي نيز تعيين شده بايد هماهنگ با نظر و تصميم قوه قضاييه باشد، لايحه از رياست جمهوري به قوه‌قضاييه ارسال شد.

اما نكته حايز اهميت در اين لايحه، اين است كه انتشار تصاوير يا فيلم‌هاي حيوان آزاري در شبکه‌هاي اجتماعي با هدف تشويش اذهان عمومي و نه اطلاع‌رساني،جرم محسوب شده و داراي مجازات است كه البته تمامي اين موارد در قالب متمم قانون مجازات اسلامي در دست تهيه بوده تا به مجلس شوراي اسلامي ارائه شود والبته زمان تصويب آن در دست قوه‌قضاييه است.

فرد حيوان آزار براي جامعه انساني خطرناك است


حيوان‌آزاري از نمونه‌هاي بارزمشکلات رواني است و انسان سالم از آزار دادن جانوران خوشحال نمي‌شود و برخي متخلفان هم نياز به درمان دارند. بسياري قاتل‌هاي زنجيره‌اي سابقه حيوان‌آزاري دارند. اين قضيه به‌طور مستند ثابت شده‌است؛ فردي که حيوان‌آزاري مي‌کند، نه‌تنها براي حيات وحش و حيوانات که براي جامعه انساني نيز خطرناک است.

در اين زمينه غلامعلي فروغي، حقوق‌دان به ايرنا گفته است: هميشه نگاه به حيوانات در قوانين ما بيشتر نگاه جلوگيري از آزار حيوانات به انسان بوده و به حق حيوان پرداخته نشده، جز در بحث‌هاي قانون شکار و صيد تا حدودي بحث حفظ حيوانات وحشي را به عنوان بخشي از حفاظت محيط زيست مطرح کردند؛ البته در قواعد فقهي ما به اين موضوع پرداخته شده اما هنوز به صورت قوانين موضوعه در نيامده است. اين حقوق‌دان با بيان اينكه آزار ندادن حيوانات به صورت اخلاقي در فرهنگ ما وجود دارد اما اين موضوع در قوانين موضوعه کشور انعکاس نيافته است، خاطرنشان كرد: شايد علت آن نيز نگراني دستگاه‌ها از اين موضوع باشد که قضيه سري يابد و کشتار براي خوراک را دچار مشکل کند و مباحثي مانند نگهداري نيز حالت افراطي پيدا کند، از اين‌رو بايد بيشتر بحث اخلاقي تقويت شود و آنچه را در فرهنگ ما به عنوان يک بعد فرهنگي وجود داشته است، اشاعه دهيم.بنابراين لازم است در اين زمينه کارهاي فرهنگي بيشتري صورت گيرد تا قانونگذاري آن‌هم در بعد کيفري به اين مساله بپردازد. فروغي معتقد است براي قانونگذاري در اين زمينه لازم است بر آزارهايي كه روح مردم را مي آزارد، متمرکز شويم تا با اين رفتارهاي زشت و ناپسند برخورد شود زيرا اگر بخواهيم به بحث قانون مستقل بپردازيم، شايد بحث نگهداري حيوانات نيزخودش يک آزار باشد. وقتي حيواني از ذات خودش جدا مي‌شود و به شکل سختگيرانه به وي تعليم داده مي‌شود تا براي مثال نقش عروسک را براي فرد ايفا کند، نوعي آزار است.گاهي اوقات احساس مي‌شود تعليماتي که به حيوان داده مي‌شود، سختگيرانه است؛ بنابراين اگر حيوان آزاري بخواهد مطرح شود، شايد اين بعد از مساله مانند نحوه نگهداري را نيز شامل شود.

دين اسلام به ما اجازه حيوان آزاري نداده است


اما نگاه شرع و دين مقدس اسلام به اين موجودات بي‌پناه چيست؟ کميل نظافتي، روحاني و فعال محيط‌زيست در مورد رويکرد دين اسلام به حيوانات، معتقد است: طبق روايات ائمه ما رفتار بسيار مناسبي با حيوانات داشته و به‌کرات مردم را به مهرباني با حيوانات توصيه کرده‌اند. دين اسلام نه‌تنها به ما اجازه حيوان آزاري نداده بلکه به رفتار مناسب با حيوانات و طبيعت سفارش کرده است. گاهي اوقات برخي افراد واکنش‌هاي نامناسبي نشان مي‌دهند اماکليت موضوع بسيار موردحمايت قرارگرفته است.

حجت‌الاسلام نظافتي با اشاره به اينکه نجس بودن حيوان نمي‌تواند مانعي در کمک و نجات او از مرگ شودزيرا در اسلام بر محبت کردن به حيوانات تاكيد شده است، افزود: نجات يک حيوان از مرگ، کمتر از عبادت نيست و بحث نجس بودن سگ يا گربه يک بحث فقهي است اما نکته مهم اين است که با لباسي که به بدن يک سگ خيس برخورد کرده باشد، نمي‌توان نماز خواند. در اسلام تاکيد شده است که با بهترين و پاکيزه‌ترين لباس نماز خوانده شود. اما آيا نجس بودن مي‌تواند دليلي بر حرام بودن باشد؟ آيا اگر با سگ گرسنه‌اي مواجه شديم که از شدت گرسنگي در حال مرگ است، نبايد کمکش کرد و به او غذا داد؟ نبايد اين حيوان را درمان کرد؟ اسلام دين مهرباني است و ائمه معصومين(ع) بارها به مهرباني کردن با حيوانات تاکيد کرده‌اند و حتي آن‌ها لقمه غذاي خودشان را به حيوانات مي‌دادند. در حالي گفته مي‌شود سگ نجس است که بر اساس فتواي علما خريدوفروش و نگهداري سگ نگهبان، سگ شکاري و سگ گله اشکالي ندارد.

نمونه‌هايي از آزار حيوانات در سال‌هاي اخير


هرچند در اين سال‌ها با توجه به ارتقاي سطح دانش و فرهنگ جامعه بسياري افراد جامعه رفتارهاي مناسبي با حيوانات داشته و به تعبيري با اين موجودات انس گرفته‌اند و مهربانانه با آن‌ها رفتار مي‌كنند اما برخي افراد بيمار، عقده‌هاي حقارت خود را برسر اين موجودات خالي كرده و آن‌ها را مي‌آزارند.براي مثال شخصي که با خودرو قلاده سگ را در جاده مي‌کشد يا کشتن يک سگ ماده داراي توله‌هاي شيرخوار توسط شخصي با هويت مشخص،يا نوجوان 17 ساله كه پس از کشتن گربه خانگي با سنگ، عکس و فيلم آن را در فضاي مجازي منتشر مي‌كند يا حتي راننده تاکسي گيلاني که با بستن سگ به پشت تاکسي اين حيوان را آزار داده، نمونه‌‌هايي از بي‌رحمي‌هايي بوده كه در مورد حيوانات صورت گرفته است كه البته پس از انتشار فيلم‌ها يا خبرهايي در اين زمينه، دستگاه قضا اين موضوعات را دنبال كرده و احكام متقني نيز در مورد افرادي كه با قساوت مبادرت به حيوان آزاري كرده‌اند، صادر كرده است. 

اما نكته مهم اين است كه در اين سال‌ها در نبود قانوني حمايتي از حيوانات، بسياري افراد با وقاحت مبادرت به آزار و رنجاندن حيوانات كرده‌ و بدتر از آن نيز اينكه در كمال گستاخي از اين رفتارهاي غير انساني خود فيلم گرفته و در فضاهاي مجازي منتشر مي‌كنند. پس لازم است لايحه حمايت از حيوانات كه تامين‌كننده امنيت حيوانات است، هرچه زودتر تصويب شود تا اين موجودات بي‌آزار بتوانند در سايه اين امنيت روزگار بگذرانند.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان