بسم الله
 
EN

بازدیدها: 193

شناخت جرم و علل بوجود آورنده آن- قسمت چهارم (قسمت پاياني)

  1396/12/13
قسمت قبلي


-اقدامات پيشگيرانه در جنبه سياسي:

اهم مسائلي که در اين رابطه بايد مورد توجه قرارگيرد بدين قرار است:

- انساني کردن قوانين و بعبارت بهتر الهي کردن آن.

- هماهنگي قوانين و نظامات و تلاش مسئولان اجرائي

- انطباق قوانين باجنبه هاي فطري و نيازهاي دروني مردم در جامعه

- دادن آزادي هاي مشروط و مقيد به افراد جامعه در چارچوب مکتب

- سازماندهي مردم بويژه نوجوانان و جوانان در قالب هاي مختلف

- اجراي قانون به تساوي و بصورتي عادلانه و از روي قدرت

- محاکمه و تنبيه خطا کاران براي عبرت آموزي ديگران

- جلوگيري از نفوذ استعمار و اشاعه فکر و انديشه خلاف مکتب که گاهي زمينه را براي سقوط فراهم مي کند.

- دورنگه داشتن محيط از هرج و مرج و نابساماني و بي نظميها که ابتکارات و انديشه هاي سالم در چنان محيطي قادر به رشد هستند

- مردمي کردن کنترل و نظارت و بهره گيري از قدرت مردم در اين راه جلوگيري از وقوع و ادامه بحرانهاي سياسي و کنترل کردن اثرات و عوارض عواملي چون جنگ

- استفاده از نيروهاي جوان در جهت نظام، بسيج و ….

اقدامات پيشگيرانه در جنبه اقتصادي:

در طريق پيشگيري در اين زمينه اقداماتي بشرح ذيل بايد صورت پذيرد.

- ايجاد زمينه براي اشتغال که بيکاري خود عامل فساد و انحراف است.

- تامين حد متوسطي از امکانات زندگي براي همه افراد جامعه

- توزيع عادلانه مايحتاج عمومي و جلوگيري از وقوع بحرانهاي اقتصادي

- تعديل ثروت و مالکيت و حذف مالکيت هاي بزرگ

- آموزش کيفيت بهره مندي از اوقات فراغت بصورتي سالم و کارساز

- غلبه دادن اصول اخلاقي در اقتصاد و طرد انديشه هاي تجاوز کارانه و سرکوب آن

- برکنار داشتن محيط اجتماعي از تمرکز نيرويي خاص در منطقه خاص که خطر آفرين است

- کنترل در آمدهاي ناروا و نوسانات اقتصادي جامعه

- آموزش مردم در مصرف عاقلانه و صحيح توليدات

- القاء انديشه وسيله بودن اقتصاد و ثروت و ماديات و بيرون آوردن آن از صورت هدفي بودن.

- کنترل در درآمد (ازکجا آورده اي) و در مصرف (به کجا مي روي)

5- اقدامات پيشگيرانه در روابط و محيط

روابط:

- اصل اخوت، تعاون، مشورت و همکاري گسترش يابد.

- نوع دوستي و انس تبليغ شود.

- خصيصه تجاوز و تعدي محو گردد.

- رعايت ظرفيت عقلي و رواني در برخوردها مورد نظر باشد.

- سبقت جوئي از بين رفته و رقابت پديد آيد.

محيط:

- بايد از آلودگيها دور و برکنار شود.

- امکانات لازم براي زندگي سالم فراهم و از عوامل در آموز بدور باشد.

- فاصله طبقاتي به حداقل کاهش يافته و امکافات و تبعيضات رفخت بربندد

- محيط فعال و پر تنوع باشد.

- خلاء هاي موجود در اجتماع بنحوي پر شوند

- محيطهاي ناسالم سرو سامان گيرند.

- الگوهاي فاسد جامعه طرد و نفي گردد.

لازم بذکر است که محيط اجتماعي در امن زدن به انحراف نقش فوق العاده اي دارد و افرادي چون «لاکاساني» محيط اجتماعي را غذايي براي پرورش روحي مي دانند و تلاش مذاهب آسماني بويژه اسلام متوجه پاکسازي آن از عوامل فساد است.

در امر پيشگيري از انحراف تنها مساله سازندگي جامعه مطرح نيست بلکه پاسداري از آن هم بايد مطرح و مورد نظر باشد، اگر سازندگي بدون پاسداري در نظر گرفته شود نوعي صرف سرمايه و کاري کم دوام است لذا بايد تلاشي صورت پذيرد تا از دستاوردها پاسداري بعمل آمده و نيازي به کار و تلاش مجدد نباشد.

در مجموع مي توان گفت شيوه هايي که بصورت مجموعه اي بايد مورد توجه و عنايت خاص قرار گيرند متعددند که اقل آن عبارتند از:

1- توجه به تربيت بدين معنا که براي پيشگيري از وقوع انحراف ضروري عوامل و ابزار تربيت مورد توج قرار گيرند و خواسته ها از آن طريق القاء شوند و بديهي است که در اين مسير خانواده و مدرسه و اجتماع بايد نقش حاملهايي را ايفا کنند که هر کدام بنحوي در افراد اثر گذارند.

دستگاههاي تربيتي جامعه بايد آگاهيهاي لازم را براي حيات در جامعه انساني در اختيار گذاشته و نسل موجود را در برابر انحراف مقاوم سازد. بالا بردن سطح آگاهي، احياي روح منطق در افراد، ارائه الگو و شيوه زندگي سالم، الگوسازي مناسب در شئونات مختلف زندگي، ايجاد ضمانت اجرايي در اندرون از طريق بيدار داشتن وجدان بگونه اي که در لغزشها خود را به محاکمه بکشاند از جمله وظايفي است که در اين رابطه فرد وظايف عاملان تربيت بحساب مي آيد.

2- توجه به سيستم و نظام تبليغاتي جامعه، بنحوي که در مورد منابع کسب اطلاعات فرد، منبعي جز خانواده، مدرسه اجتماع کتب و نوشته ها و حاصل افکار و تامل و تفکر شخصي که آنهم بنحوي با منابع ديگر در ارتباط است را نمي شناسيم.

در مورد شرايط و عواملي که افراد تحت تاثير آن هستند بايد از سيستم تبليغاتي جامعه نام ببريم که نقش سازندگي يا ويرانگري جامعه را بر عهده دارند. حتي در اهميت نقش وسايل ارتباط جمعي و تبليغاتي، جمعي گفته اند. حکومت و دولت از آن کسي است که اين وسايل را در اختيار داشته باشد بدين سان اين منابع و آن شرايط بايد تحت ضابطه و اختيار قرار گيرند.

اساس تلاشها حول اين محورها بايد باشد:


- آگاهي هاي لازم و ضروري حيات در اختيار گذارده شود.

- براي تقويت روح وظيفه شناسي قيام و اقدام گردد.

- وسعت ديد و نظر در افراد پديد آيد.

- ايمان و اعتقاد به حقيقتي استوار تقويت شود.

- امر به معروف و نهي از مکنر رسالت شناساندن معروف و منکر را در جامعه بر عهده گيرد

- وجدانها را زنده و بيدار نگه دارند و از تحذير و تضعيف آن جلوگيري نمايند.

- از تحريف واقعيتها بي خبر داشتن مردم و فلسفه باقي بر حذر باشند.

- تاسيسات ارشادي و تبليغي با چنين کارکرد و وظايفي گسترش يابند مثل مسجد، موسسات و جلسات ارشادي، وسايل ارتباط جمعي، مطبوعات و کتب و ….

3- تقويت مذهب و اخلاق و معنويت بصورتي که مي توان گفت مذب عامل باز دارند نيرومندي در مقابل انحرافات است تنها روانهاي به خدا پيوسته اتس که مي تواند طريق خير را تعيين و عقل را وادار به شناختن قالب خير و شر نمايد.

در شرايط و موقعيتهاي امروزي چاره کار تجهيز بشريت به سلاح عقايد و اخلاق و ارزشها و مفهوم هاي عاليه آفرينش و معنويت است. امروزه مي بايست پيوندي زده شود بين انسان و خدا بصورتي که انسانها مخلصاً کار بکنند. و بر اين اساس است که تقويت مباني معنوي و اخلاقي، اصول مذهبي و اعتقادات باد کانون توجه مسئولان باشد و اين شئون در قالب الگوهايي به مردم عرضه گردد تا هر کس بداند و ببيند که چکار بايد بکند تا طريق حيات را به سلامت و بدور از انحراف طي نمايد.

4- رعايت و اجراي قوانين

در جامعه توسط مردم و حکومت قوانين با توانايي هر چه بيشتر در جهت آرامش و آسايش مردم و خوف از اجراي عادلانه قانون براي کساني که به مذهب و اخلاق و وجدان اعتنايي ندارند و پرهيز ايشان از انحراف به اين وسيله بديهي است که مردم بايد از قانون رعب و هراس داشته باشند نه از پليس و مسئولان لذا اجراي قانون بايد نقش ممانعت و پيشگيري را داشته باشد نه چهره و لباس و اسلحه پليس.

5- سياست بحث آزاد که نوعي تخليه هيجان و در عين حال وسيله اي براي هشيار کردنها و بيداري دادنهاست. اين سياست خود مي تواند نقش سياستي تذهيبي را در جامعه ايفا کند که در جهان امروز طرفداراني پيدا کرده است. لذا تشکيل جلسات براي بحثها، انتقادها دادن رهنمودها توسط عامه که در انهر کس نظري را آزادانه عرضه و ارائه نمايد، براي وصول به مقاصد چنان سياستي مي تواند موثر باشد.

6- گسترش نظارت اجتماعي در قالب نظارت مرمد بر مردم در کاري بگونه اي که بتوانند يکديگر را زير نظر بگيرند که بدين وسيله از وقوع انحراف و لغزش تا حد زيادي جلوگيري بعمل مي آيد. اين امر در نظام حيات اسلامي بصورت يک اصل است و امر بعمروف و نهي از منکر که واجبي همگاني است بر اين اصل توجه دارد.

برخي از تعاليم ما در مذهب تشيع حکايت از اين دارند که حتي با تحکم بايد جلوي وقوع گناه يا انحراف را گرفت چون اصل بر عدم وقوع نافرماني خدايا معصيت است و حداقل، اقدام، مقاومت منفي و ترک صحنه گناه است.

در تمامي جوامع افراد و اجتماعات موجود در آن همگي طالب امنيت و آرامشند اما براي رسيدن به مطلوب خويش ديدگاهها و نظرات مختلفي دارند که عوامل برهم زننده امنيت جامعه را توجيه و به تجزيه و تحليل آن پرداخته اند. دانشمندان علوم اجتماعي هر يک موضوع انحرافات و جرائم را لت يابي نموده و عوامل مختلفي براي پيشگيري از آن ذکر کرده اند، هر چند اکثر دانشمندان عامل يا عواملي را در پيدايش انحرافات و جرائم موثر دانسته اند اما بايد گفت انحرافات و نابهنجاريها داراي ترکيب پيچيده اي هستند که نياز به ريشه يابي عميقي دارد و در پيدايش آن ممکن است يک عامل يا تمامي عوامل يا مکان و زمان و موقعيت بصورت موثر تاثير گذار باشند.

در پايان ذکر اين مسئله ضروري است که در طريق پيشگيري از انحراف و جرم، آنهم در جامعه اي که در آن انحرافاتي از قبل پديد آمده و ريشه دار و مزمن شده است با دشواريهاي مواجه خواهيم بود که اهم آنها عبارتند از: عادت ها مقاومت ها، کج سليقگي ها کج فهمي ها کمي ظرفيت رواني يا به عبارت بهتر تنوع ظرفيت رواني در افراد، وجود موانع غير قابل رفع، دفاع عده اي ااز بخطر افتادن منابع، در مواردي تهمت زدنها، طرد وردها حتي نقش کشيدن براي ترور شخصيت يا ترور شخص که اينها همه مواردي عادي و قابل وقوع هستند و در مقابل عواملي نيز غير قابل پيش بيني هستند که شايد در زمان خاص و مکان خاص با شرايط خاص قد علم کرده و عامل انحراف مي شوند در اين ميان ممکن است عواملي نيز باشند که به ظاهر قابل تشخيص و شناسايي نبوده و با عمقي نگري و ريشه يابي بتوان به وجود آنها پي برد لذا آنچه مسئولان را در برابر اين دشواريها مقاوم مي سازد، ايمان به مسئوليت و وظيفه اي است که بر عهده گرفته اند.

اصل بر پيشگيري است و در اين راه از همه عوامل کمکي مشروع مي توان مدد گرفت، همچون منطق و عقل عامه، عواطف و احساسات عمومي، ملاحضات و رودربايستي ها و و… و در اين راه از سس کردن و تحقير و وارد آوردن فشار زياده اندازه قابل تحمل، خودداري خواهد شد.

از ديدگاه اسلام، اگر صاحبان ثروت فقرا را دريابند و اگر عالمان جاهلان را و طبيبان مريضان را و صاحبان قدرت ضعيفان را دريابند جامعه متعادل شده و از هر آسيبي در امان مي ماند چرا که خداوند به کسي بيش از وسع او نبخشيد جز آنکه او را مکلف به بخشش مازاد نياز خود کرده است.


نويسنده: احسان نصوحي





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان