بسم الله
 
EN

بازدیدها: 29

شرايط استرداد جهيزيه

  1396/11/25

جهيزيه، مالي است که زن بر اساس رسم، در زمان ازدواج با خود به منزل شوهر مي‌برد و علاوه بر استفاده خود، به شوهر نيز اباحه انتفاع و استفاده آن را مي‌نمايد. اين مال، در مالکيت زن خواهد ماند و شوهر مالک آن نمي‌شود. جهيزيه، اصطلاح ديگر جهيز است. 

جهيزيه از اموال زوجه است و او مي‌تواند مستقلاً در دارايي خود هر تصرفي که مي‌خواهد، داشته باشد. زوجه با بردن جهيزيه به منزل مشترک، اذن ضمني در بهره‌برداري به شوهر مي‌دهد و هر زماني که بخواهد، مي‌تواند از اين اذن خود رجوع کرده و نسبت به بازستاندن جهيزيه اقدام کند.

براي اينکه دادگاه رأي به استرداد جهيزيه بدهد، بايد به دادخواست استرداد جهيزيه؛ سياهه اموالي که به تأييد داماد رسيده است، نيز ضميمه شود. در صورت وجود سياهه مذکور که به امضاي داماد رسيده است، براي دادگاه هيچ مشکلي در انشاي رأي به نفع زوجه مبني بر مسترد کردن جهيزيه‌اش وجود ندارد اما اگر چنين سياهه‌اي وجود نداشت، چه؟ در اين صورت بايد با ساير ادله اثبات دعوي، ادعاي خود را در محکمه اثبات کرد. مثلاً اگر اجناس داراي فاکتور خريد معتبر به نام زوجه يا خانواده او باشند، ارايه شود.


براي حصول شرايط استرداد جهيزيه، در صورت فقدان سياهه و فاکتور خريد، معمولاً شهادت شهود به‌ عنوان راهکاري براي کشف حقيقت پيشنهاد مي‌شود. در اين حالت زوجه بايد استشهاديه‌اي شامل ليست اقلام جهيزيه تنظيم کند که به امضاي چند تن از اقوام، دوستان و آشنايان برسد. قاضي نيز با استماع شهادت شهود، علم به مالکيت زوجه نسبت به اموال جهيزيه پيدا مي‌کند.

در زندگي مشترک معمولات، بخشي از جهيزيه تخريب شده و از بين مي‌رود. در اين‌ صورت آيا مي‌توان خسارت نقصان و خرابي جهيزيه را نيز از شوهر مطالبه کرد؟ جهيزيه به‌ صورت امانت در زندگي مشترک نزد شوهر مي‌ماند و شوهر در اين مورد امين محسوب مي‌شود. مطابق قوانين مربوط به وديعه مندرج در قانون مدني، امين مسئول جبران تلف يا نقصان مالي که به او سپرده شده، نيست مگر در صورت تعدي يا تفريط. يعني خسارت اموالي که ناخواسته تلف مي‌شوند، قابل مطالبه نيست اما خسارت اموالي که شوهر عمداً تلف يا ناقص مي‌کند، را مي‌توان مطالبه کرد.

معمولا با وقوع اختلافات زناشويي، خانم‌ها منزل مشترک را ترک کرده و به منزل پدري مي‌روند. در اين فاصله معمولاً آقايان مي‌توانند جهيزيه را به نقطه نامعلومي انتقال دهند. براي حل اين مشکل، راه‌حلي که قانون پيش‌بيني کرده، توقيف اموال جهيزيه قبل از شروع به دادرسي است. يعني قبل از اينکه دادگاه جلسه رسيدگي را تعيين و به دعواي طرفين رسيدگي کند، زوجه با واريز 10 درصد از مجموع مبلغ جهيزيه به‌عنوان خسارت احتمالي در صندوق دادگستري مي‌تواند از دادگاه بخواهد براي جلوگيري از تضييع و تفريط خواسته، دستور توقيف جهيزيه را صادر کند.

سياهه جهيزيه


زن جزئيات اموال مربوط به جهيزيه خود را در سياهه‌اي يادداشت کند. به اين نوشته اصطلاحا سياهه جهيزيه گفته مي‌شود. سياهه جهيزيه تهيه‌ شده توسط زن بايد به امضاي مرد برسد. امضاي مرد به سياهه جهيزيه اعتبار مي‌دهد، اما در صورتي که اثر انگشت شوهر نيز در سياهه اموال زن درج شود، اين موضوع اعتبار اين سند عادي را بيشتر خواهد کرد. در سياهه اموال زن ذکر مي‌شود که به عنوان مثال يخچال، ماشين لباسشويي، اجاق گاز و نظاير آن به عنوان جهيزيه تهيه شده است.

آيا جهيزيه به ارث ميرسد؟


همسران در مسائل مالي خود استقلال دارند. به همين دليل جهيزيه نيز مالي است که متعلق به زن است و اگر زماني زن فوت کند، اموالي که از او به جا مي ماند به ميزان سهم الارث به وراث تعلق مي گيرد. جهيزيه نيز به چنين سرنوشتي دچار مي‌شود. اگر مرد و زن فرزند داشته باشند، يک چهارم اموال به مرد، ارث مي رسد و اگر صاحب فرزندي نباشند، يک دوم اموال به مرد به ارث رسيده و بقيه اموال ميان فرزندان تقسيم مي شود.

استرداد جهيزيه قبل از طلاق


فراهم کردن اموالي که براي زندگي مشترک با عنوان جهيزيه شناخته ميشود، مطابق قانون بر عهده مرد است و مطابق عرف بر عهده زن ميباشد. زن ميتواند از خريدن جهيزيه خودداري کند. وظيفه مرد است که لوازم منزل مشترک را تهيه کند. يعني مرد قانونا نميتواند زن خود را مجبور کند که جهيزيه خريداري کند. اگر زن جهيزيه خريداري کرده باشد، ميتواند در زمان زندگي مشترک نيز براي استرداد جهيزيه و يا پس گرفتن آن از شوهر خود اقدام کند.

مدارک استرداد جهيزيه

1-  اصل سند ازدواج
2-  اصل شناسنامه زن
3-  اصل کارت ملي زن
4-  سياهه جهيزيه معتبر

در صورت نبود اصل سند ازدواج بايد کپي آن را از دفترخانه اي که عقد کرده ايد دريافت کنيد.


نويسنده: احسان نصوحي





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان