بسم الله
 
EN

بازدیدها: 152

تقريرات تاريخ حقوق کيفري - قسمت سوم

  1396/11/24
قسمت قبلي

گفتار سوم- قانون نامه ليپيت اشتار

اين قانون مربوط به 1930 قبل از ميلاد مسيح است. نام اين قانون از نام پادشاه شهر ايسين گرفته شده است. بعد از سقوط سلسله اور، ايشتار بر شهر ايسين حكومت كرد. در مقدمه اين قانون آمده كه ليپيت اشتار عدالت را در سرزمين سومر برقرار خواهد كرد. مقدمه اين قانون مشتمل است به خودستايي پادشاه درباره لطف و كرمش نسبت به شهروندان سومر و خود را احياگر عدالت و نظم اجتماعي مي داند.

اين قانون 50 ماده دارد كه 38 ماده آن قابل ترجمه بوده است. تمام ماده هاي قانوني با واژه اگر شروع مي شود كه به زبان سومري به آن توكوم بي گفته مي شود. در بخش حقوقي اين قانون قوانيني راجع به قايق راني- كشاورزي- بردگان فراري شهادت دروغ- نكاح- حقوق مالي مربوط به نكاح و اجاره حيوانات ديده مي شود.موخره اين قانون خطاب به پادشاهان بعدي حكومت ليپيت اشتار است كه گفته شده اگر پادشاه بعدي اين قانون را رعايت كند بر او درود فرستيد و هركس بر آن بي اعتنايي كند بر او لعن و نفرين فرستيد. 

در اين قانون جرم قذف با جزاي نقدي همراه بوده ماده 23 مي گويد: اگر كسي ادعا كند دختر باكره اي با شخص ديگري رابطه جنسي داشته اما ثابت شود كه نداشته است مرتكب به 10 شكل نقره محكوم مي شود.

گفتار چهارم- قانون نامه اشنونا

اين قانون مربوط به 1970 قبل از ميلاد مسيح است. وجه تسميه آن يكي از پادشاهان شهر اشنونا به نام ودوشا مي باشد كه از معاصران حكومت حمورابي بوده است. قلمرو وي سرانجام مقهور سلطنت حمورابي پادشاه بابل گرديد. اين قانون مقدمه و موخره ندارد و مشتمل بر مقرراتي از جمله مسئوليت مستأجر- مسائل كشاورزي، جرايم عليه اموال- حقوق ناشي از روابط زناشوئي، جرائم جنسي- مراقبت از فرزندان در هنگام طلاق و حضانت و ضرب و جرح شخص آزاد است.

در اين قانون هتك حرز در هنگام روز با جزاي نقدي همراه است اما هتك حرز در هنگام شب به عنوان كيفيات مشدده مجازات مرگ را رقم خواهد زد، ماده 12 اين قانون مي گويد: اگر كسي در مزرعه فردي در ميان دسته هاي محصول به هنگام روز دستگير شود 10  شكل نقره تسليم خواهد كرد و اگر در شب هنگام باشد زنده نخواهد بود. همين مجازات براي ورود به منزل غير نيز پيش بيني شده، آدم ربايي دختر باكره و ازاله بكارت مجازات اعدام را براي مرتكب رقم خواهد زد، زناي محصنه مجازات مرگ را در اين قانون به همراه داشته است. ازاله بكارت از كنيز متعلق به ديگري جزاي نقدي معادل 20 شكل نقره به همراه داشته است، اگر فردي در جنگ به اسارت گرفته مي شد در طول زمان اسارت كسي با همسر او ازدواج مي كرد، حتي اگر زن از همسر دوم فرزندي مي زاييد، مطابق ماده 129 اين قانون هر زمان كه همسر اول باز مي گشت مي توانست زوجه خود را پس بگيرد. اما اگر كسي به خاطر ارتكاب جرمي فرار كند بعد فرد ديگري با همسر او ازدواج مي كند هر زمان كه برگردد ديگر حقي نسبت به همسرش ندارد. 

در باب خيانت در امانت ماده 36 اين قانون مي گويد: اگر كسي اموالش را نزد امين بگذارد و اين اموال گم شود و امين نتواند مدركي دال بر عدم قصورش ارائه كند بايد خسارت اموال امانت گذار را بپردازد. 

ديه اعضاي بدن در اين قانون بسته به اهميت عضو متفاوت است مثلا ديه اعضاي صورت بيشتر از ساير اعضاي بدن است. در باب حمايت از زنان در اين قانون موارد قابل توجهي ديده مي شود مثلاً: مردي همسر خود را كه براي او اولاد آورده طلاق دهد و سپس با زن ديگري ازدواج كند اين مرد است كه بايد منزل مشترك را ترك كند.

در اين قانون براي نگهبان منزل قوانين سختي پيش بيني شده به اين صورت كه ماده 60 مقرر داشته اگر نگهبان منزل در پاسداري از خانه غفلت كند و سارقي لوازم منزل را سرقت كند نگهبان به دست اعضاي منزل كشته و جسدش در شكاف ديوار دفن مي شود.

گفتار پنجم- قانون نامه هيتي ها

اين قانون نامه مربوط است به 1500 تا 1650 قبل از ميلاد مسيح و 200 ماده دارد. اين قانون نسبت به قانون حمورابي ملايم تر است و البته با حمورابي يك قرن فاصله دارد. در اين قانون برخي جرم انگاريهاي جنسي جديدتر نظير رابطه جنسي با حيوانات و زناي با محارم پيش بيني شده است كه در مورد اخير بيشتر مذمت اخلاقي است تا ضمانت اجراي
كيفري.

در مورد جرايم عليه اشخاص جرم آدم ربايي در صورتي كه فرد ربوده شده به نحوي پيدا مي شد رباينده تمام اموالش را بايستي به او مي داد. در اين قانون جادوگري نيز جرم انگاري شده است و در محكمه شاهي فرد محاكمه مي شد. در ماده 111 اين قانون آمده كه هر كس از خاك رُس به منظور سحر و جادو استفاده كند پرونده اش به محكمه پادشاهي ارجاع داده مي شود. شيوه ديگري از جادوگري در ماده 42 مكرر آمده كه اگر كسي كه مراسم تطهير و تدفين را انجام مي دهد بقاياي جسد سوزانده شده را عمدا در منزل ديگري نگهداري كند اين عمل شكل ديگري از جادوگري تلقي شده و پرونده اش به دادگاه شاهي ارجاع داده مي شود. شكل ديگري از جادوگري در ماده 170 پيش بيني شده به اين ترتيب كه اگر مرد آزادي ماري را بكشد و در همان حال نام ديگري را ببرد بايد 40 شكل نقره بپردازد و اگر مرتكب برده باشد كشته مي شود. 

در جرايم جنسي با حيوانات نكته قابل توجه اين است كه رابطه با حيوانات به صورت مطلق جرم انگاري نشده بلكه براي هر حيوان يك ماده اختصاص داده شده است. مثلاّ ماده 187 اين قانون در مورد آميزش با ماده گاو است كه مجازاتش مرگ است و اگر پادشاه مرتكب را عفو كند به عنوان مجازات تبعي تا آخر عمر حق حضور در محضر پادشاه را نخواهد داشت. ماده 188 در مورد آميزش با گوسفند است كه مثل ماده قبل است، ماده 199 نيز در مورد ماده خوك و ماده سگ مي باشد. نكته قابل توجه اين است كه در اين مواد پادشاه حسب ممكن است دستور كشتن حيوان قرباني را نيز صادر كند. يكي ديگر از نكات قابل توجه در مورد جرايم جنسي با حيوان اين بود كه برقراري رابطه جنسي با اسب يا قاطر صراحتاً جرم نبود. ماده 200 مي گويد اگر مردي با اسب ماده اي رابطه جنسي برقرار كند عمل جرم نيست اما ديگر نمي تواند روحاني شود و حق حضور نزد پادشاه را نيز ندارد. 

نكته ديگر در ماده 200 اين است كه در اين ماده كه در خصوص آميزش با حيوانات مي باشد به زنان اسير شده نيز اشاره شده است. در اين قانون به زن اسير شده، در جنگ اصطلاحاً آرناوالامي مي گويند. در اين ماده آمده كه همبستر شدن با چنين زني جرم نيست. 

در مورد زنا با محارم در اين قانون فقط به غير مشروع بودن و يا غير مجاز بودن اين روابط تأكيد شده يعني بيشتر توصيه اخلاقي مي باشد. ماده 189 در مورد زنا با مادر يا فرزندان دختر ، همچنين لواط با پسر است. در مورد زنا با مادر خوانده اگر پدر فوت شده باشد عمل جرم نيست ولي اگر پدر در قيد حيات باشد ماده مي گويد رابطه اي غير مجاز است.

ماده 195 در مورد زناي پدر ناتني با دختر زوجه خود مي باشد كه هيچ كدام ضمانت اجراي كيفري نداشته است، تنها رفتار جنسي نسبت به انسان كه مجازات كيفري به دنبال دارد، تجاوز به عنف مي باشد. آن هم در صورتي كه زن در بيرون از خانه مورد تجاوز قرار گرفته باشد يعني اگر زن در خانه است و مورد تجاوز غريبه قرار بگيرد اين زن است كه كشته مي شده و در واقع سؤنيت زن خانه دار مفروض گرفته مي شده است. به علاوه در زناي محصنه به رضايت ، شوهر زن خائن مي تواند زوجه خود و معشوقه اش را حين زنا بكشد. (قتل در فراش)




نويسنده: فاطمه نامجو






برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان