بسم الله
 
EN

بازدیدها: 167

قرارداد سبدگرداني در بورس اوراق بهادار، ماهيت و آثار- قسمت پنجم

  1396/11/19
قسمت قبلي

مبحث چهارم: انعقاد قرارداد سبدگرداني

قرارداد سبدگرداني يكي از عقود معين است كه شرايط انعقاد و آثار آن در آئين نامه ارائه خدمات مشاوره و سبدگرداني اوراق بهادار مصوب 83/8/4 شوراي بورس و دستور العمل اجرا يي آن و همچنين قرارداد نمونه سبدگرداني جداي از قواعد عمومي معاملات آمده است. سبدگرداني تابع شرايط كلي ساير قراردادهاست : در اين عقد نيز دو طرف بايد اراده جدي و سالم داشته باشند؛ سرمايه گذار و سبدگردان بايد اهليت تصرف را داشته باشند و تباني براي رسيدن به هدف نامشروع را قانون بي اثر مي كند ( ماده 190 به بعد قانون مدني).

گفتار نخست: اراده؛ قصد و رضا

الف) اجراي اصل حاكميت اراده در قرارداد سبدگرداني

اصل آزادي قراردادها در سبدگرداني نيز مجري است. بر طبق اين اصل هر كس در انعقاد قرارداد آزاد است ، ميتواند آنرا منعقد كند يا از آن خودداري كند . طرفين ميتوانند شرايط و آثار عقد را تعيين كنن د و رابطه حقوقي خود را چنان كه ميخواهند بيارايند. ولي اين آزادي نامحدود را هيچ قانوني نميپذيرد، زيرا خود باعث تجاوز به آزادي است.

قانون گذار هميشه بازرسي قرارداد ها و تنظيم خواستهاي سوداگران را براي خود محفوظ مي دارد تا هر جا كه نظم عمومي يا اخلاق در خطر افتاد از اين اختيار به سود عموم استفاده كند. مفهوم نظم عمومي و دخالت دولت در تنظيم قرارداد ها و تجارت چنان گسترش پيدا كرده است كه از حاكميت اراده و آزادي قراردادها تنها به عنوان يك اصل ميتوان نام برد. اصل اجتماعي كه استثناهاي فراوان يافته و از نفوذ پيشين آن كاسته شده است.

ب) محدوديتهاي ناشي از آئين نامه ارائه خدمات مشاوره و سبدگرداني اوراق بهادار مصوب 83/8/4 شوراي بورس و دستور العمل اجرايي آن

شرايط و ضوابط انعقاد قرارداد سبدگرداني در آئين نامه ارائه خدمات مشاوره و سبدگرداني اوراق بهادار مصوب 83/8/4 شوراي بورس و دستور العمل اجرايي آن مصوب هيئت مديره بورس آمده است و در انعقاد قرارداد سبدگرداني بايد رعايت شود. به طور مثال تنها اشخاصي مجاز به انعقاد قرارداد سبدگرداني به عنوان سبدگردان هستند كه مجوزهاي لازم را از بورس اوراق بهادار اخذ نمايند.

ج) محدوديتهاي ناشي از قرارداد هاي خصوصي

طرفين قرارداد مي توانند هر شرطي كه محدود كننده اراده طرفين باشد، ضمن قرارداد جداگانه اي بياورند . البته اين قرارداد كه قرارداد متمم قرارداد سبدگرداني ناميده مي شود طبق تبصره ماده 16 دستور العمل اجرايي سبدگرداني تصويب شده توسط هيئت مديره بورس، نميتواند مغاير با مواد آمره قرارداد نمونه باشد.

گفتار دوم: اهليت و اختيار تصرفات

سبدگرداني از حيث لزوم اهليت طرفين تابع قواعد عمومي قراردادهاست و هر يك از طرفين علاوه بر اهليت قانوني براي معامله ، بايد اهليت تصرف در اموال و حقوق مالي را نيز داشته باشند . ماده 1207 قانون مدني ، محجوران را شمرده و اختصاص به صغار ، اشخاص غير رشيد و مجانين داده است. بنابر اين كسي كه كودك و سفيه و ديوانه نباشد، اصولا" اهليت تصرف در اموال خود را دارد. (1)

مست و بيهوش و خواب ، در حال بي خبري در حكم محجوراند و معامله با آنها باطل است (ماده 195 ) . منظور از اهليت تصرف اين است كه به طور مثال سرمايه گذار اختيار تصرف در اموال خود را داشته باشد، پس اگر ورشكسته شود نمي تواند قرارداد سبدگرداني منعقد نمايد زيرا اداره اموال او با طلبكاران است و اداره ي تصفيه يا مدير تصفيه اين وظيفه را به نمايندگي آنان بر عهده دارد.

گفتار سوم: موضوع قرارداد سبدگرداني

طبق ماده 2 قراردادنمونه سبدگرداني تهيه شده توسط هيئت مديره بورس ، موضوع قرارداد سبدگرداني عبارت است از تشكيل و مديريت سبد اختصاصي اوراق بهادار و خريد و فروش آنها به نام سرمايه گذار توسط سبدگردان با هدف افزايش ارزش اين سبد، از محل وجوه نقد يا اوراق بهادار كه سرمايه گذار در اختيار سبدگردان قرار داده است.(2)



-----------------------
1- کاتوزيان، ناصر، دورهء عقود معين (1) :معاملات معوض_عقود تمليکي، تهران، شرکت سهامي انتشار با همکاري بهمن برنا،چاپ هفتم.1378
2- ماده 2 قرارداد نمونه سبدگرداني.


نويسنده: جواد صبيح ملكي







برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان