بسم الله
 
EN

بازدیدها: 202

جرم شناسي در آيات قرآن کريم- قسمت دوم

  1396/10/30
خلاصه: در اين کار مي خواهيم به اساسي ترين پرسش هاي مطرح شده در جرم شناسي پاسخ دهيم ، منتها از ديدگاه قرآن کريم. يعني با مشاهده و اندکي بررسي در آيات شريفه ي قرآن به اين پاسخ برسيم که از منظر قرآن کريم ، اساساً: جرم چيست؟ علل ارتکاب جرم چيست؟ چه راه هايي براي پيش گيري از جرم وجود دارد؟ و نهايتاً اينکه در برابر جرم و پديده ي مجرمانه چه بايد کرد؟ يعني مي خواهيم بدانيم اولاً آيا اصلاً در قرآن کريم پاسخي براي اين پرسش ها وجود دارد و ثانياً اگر وجود دارد ، اين پاسخ چيست. البته براي بررسي و پاسخ به اين پرسش ها در ابتدا رويکرد جرم شناسي غرب را بررسي مي کنيم تا ببنيم آيا در جوامع غربي نيز مي توان مبناي ديني براي جرم شناسي پيدا کرد يا خير ، و سپس به جرم شناسي اسلامي و قرآني خواهيم پرداخت.
قسمت قبلي

چيستي جرم

البته همانطور که قبلاً گفته شد ، مفاهيمي که در قرآن در بيان زشتي و بدي بيان شده لزوماً به معناي جرم ،در مفهوم خاص آن ، نمي باشد. بلکه اين مفاهيم عام تر از جرم هستند. اما به هرحال هر جرمي نوعي از زشتي و بدي است. در اينجا به ذکر برخي ازاين مفاهيم به کار رفته در آيات قرآن مي پردازيم.

جرم

گاهي در آيات قرآن خود لفظ "جرم" بکار رفته که به معناي بدکاري است :

-إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كَانُوا مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ (بدكاران همواره -در دنيا از روى ريشخند و استهزا - به مؤمنان مىخنديدند. ) مطففين/ 92

-إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِِ ضَلََالٍ وَ سُعُرٍ ( بى ترديد گنهكاران در گمراهى و انحراف و در آتش افروخته اند. ) قمر/ 7

-أَمْ يقَُولُونَ افْتَرَاه قلْ إِنِ افْتَرَيْتُهُ فَعَلَيَّ إِجْرَامِي وَ أَنَا بَرِيءٌ مَِِّا تُُْرِمُونَ )آيا مشركان مىگويند : پيامبر ، اين قرآن را از نزد خود به دروغ ساخته - و به خدا نسبت داده ؟- بگو : اگر آن را به دروغ ساخته باشم ، گناهم فقط بر عهده خود من است ، و من از گناهانى كه شما مرتكب مىشويد بيزارم) هود/ 53

فاحشه (عمل بسيار زشت ، گناه آشکار)

-وَ لُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَتَأْتُونَ الْفَاحِشَةَ وَ أَنْتُمْ تبُْصِرُونَ (و لوط را -ياد كن- هنگامى كه به قومش گفت : آيا اين عمل بسيار زشت را در حالى كه -وقت انجام دادنش با بىشرمى كامل به هم- نگاه مىكنيد ، مرتكب مىشويد ؟ ! ) نمل/ 37

-يَا نِسَاءَ النَّبي مَنْ يَأْتِ مِنْكُنَّ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ يُضَاعَفْ لََهاَ الْعَذَابُ ضِعْفَيْنِ ( اى همسران پيامبر ! هركس از شما كار زشت آشكارى مرتكب شود - قطعاً پيوند همسرى با پيامبر به او مصونيّت نمىدهد ، بلكه- عذاب براى او دو چندان خواهد بود)  احزاب/ 53

-الَّذِينَ يََْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الِْْاثِْْم وَالْفَوَاحِشَ إِلََّّا اللَّمَمَ (كسانى كه از گناهان بزرگ و زشت كارىها به استثناى لغزش هاى كوچك دورى مىكنند-مورد آمرزشاند.- ) نجم/ 59

سيئة (زشتي)

-وَبَدَا لََهمُْ سَيِّئَاتُ مَا كَسَبُوا وَ حَاقَ بِِِهمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ (و زشتىهاى آنچه را كه مرتكب شده اند براى آنان پديدار مىگردد ، و آنچه - از عذابهايى- كه مسخره مىكردند ، آنان را احاطه خواهد كرد.) زمر/ 74

-إِلََّّا مَنْ تَابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًَ صَالًِِحا فَأُولََ?ئِكَ يبَُدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِِِهمْ حَسَنَاتٍ (مگر آنان كه توبه كنند و ايمان آورند و كار شايسته انجام دهند ، كه خدا بدىهايشان را به خوبىها تبديل مىكند.) فرقان/ 43

-قَالَ يَا قَوْمِ لَِِا تَسْتَعْجِلُونَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الَِْحسَنَةِ (گفت : اى قوم من ! چرا بر عذاب، پيش از توبه و ايمان شتاب مىكنيد ؟) نمل/ 74

- ولَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يعَْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَََّّي إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِِّّي تبُْتُ الْْانَ (و براى كسانى كه پيوسته كارهاى زشت مرتكب مىشوند ، تا زمانى كه مرگ يكى از آنان فرا رسد - و در آن لحظه كه تمام فرصتها از دست رفته- گويد : اكنون توبه كردم) نساء/ 84

إثم (گناه بزرگ)

-وَالَّذِينَ يؤُْذُونَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ بِغَيِْْر مَا اكْتَسَبُوا فَقَدِ احْتَمَلُوا بهُْتَانًا وَ إِثًْْما مُبِينًا ( و كسانى كه مردان و زنان مؤمن را - با متهم كردن- به اعمالى كه انجام نداده اند ، مىآزارند ، بىترديد بهتان و گناه بزرگى بر عهده گرفته اند.) احزاب/ 34

-لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ مَا اكْتَسَبَ مِنَ الِْْاثِْْم (براى هر مردى از آنان كيفرى به اندازه گناهى است كه مرتكب شده) نور/ 88

-الَّذِينَ يََْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الِْْاثِْْم وَالْفَوَاحِشَ إِلََّّا اللَّمَمَ (كسانى كه از گناهان بزرگ و زشت كارىها به استثناى لغزش هاى كوچك دورى مىكنند -مورد آمرزشاند-) نجم/ 59

أَلَِْم تَرَ إِلََا الَّذِينَ نهُُوا عَنِ النَّجْوَىَ ثَُّْم يعَُودُونَ لِمَا نهُُوا عَنْهُ وَ يتََنَاجَوْنَ بِالِْْاثِْْم وَ الْعُدْوَانِ وَ مَعْصِيَتِ الرَّسُولِ (آيا كسانى را كه از گفتگوى محرمانه منع شده بودند نديدى ؟ كه باز به كارى كه از آن منع شده بودند باز مىگردند ، و با يكديگر برپايه گناه و دشمنى و سرپيچى از پيامبر ، محرمانه گفتگو مىكنند) مجادله/ 4

در اين آيه ، همچينين از "عدوان" و "معصيت" ياد شده است.

ظلم به نفس يا خيانت به نفس

-إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلََئِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ ( قطعاً كسانى كه ]با ترك هجرت از ديار كفر ، و ماندن زير سلطه كافران و مشركان- بر خويش ستم كردند- هنگامى كه -فرشتگانْ آنان را قبض روح مىكنند ، به آنان مىگويند : - از نظر ديندارى و زندگى- در چه حالى بوديد ؟) نساء/ 24

-وَ لََّا تَُُجادِلْ عَنِ الَّذِينَ يََْختَانُونَ أَنْفُسَهُمْ (و از كسانى كه به خود خيانت مىكنند دفاع مكن.) نساء/ 834

-قَالَتْ رَبِّ إِنِِّّي ظَلَمْتُ نفَْسِي وَ أَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمَانَ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ( -ملكه سبأ- گفت : اى پروردگار من قطعاً من به خود ستم كردم ، اينك در معيت سليمان تسليم -فرمانها و احكام- خدا ، پروردگار جهانيان شدم .) نمل/ 77

جناح (گناه)

-وَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ فِيمَا أَخْطَأْتُُْم بِهِ (و بر شما در آنچه -از انتسابهايى- كه به خطا انجام داده ايد ، گناهى نيست.) احزاب/ 3

-لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالَِِحاتِ جُنَاحٌ فِيمَا طَعِمُوا (بر كسانى كه ايمان آورده اند و كارهاى شايسته انجام داده اند نسبت به آنچه -پيش از حكم تحريم ، از مسكرات و منافع قمار و ساير مُحرّمات- خورده اند گناهى نيست.) مائده/ 25

سوء (کار زشت)

-مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءًا بَِِجهَالَةٍ ثَُّْم تَابَ مِنْ بعَْدِهِ وَ أَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ (هر كس از شما به نادانى كار زشتى مرتكب شود ، سپس بعد از آن توبه كند و -مفاسد خود را- اصلاح نمايد - مشمول آمرزش و رحمت خدا شود- ؛ زيرا او بسيار آمرزنده و مهربان است.) انعام/ 37

-إِنَََّّما التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يعَْمَلُونَ السُّوءَ بَِِجهَالَةٍ ثَُّْم يتَُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولََئِكَ يتَُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ (بى ترديد توبه نزد خدا فقط براى كسانى است كه از روى نادانى مرتكب كار زشت مىشوند ، سپس به زودى توبه كنند ؛ اينانند كه خدا توبه آنان را مىپذيرد.) نساء/ 84

عُتُو (سرکشي)

-لَقَدِ اسْتَكْبَرُوا فِِي أَنْفُسِهِمْ وَ عَتَوْا عُتُوًّا كَبِيًْرا (به راستى كه خودشان را در درون خود باعظمت شمردند و دچار سركشى بزرگى شدند.) فرقان/ 98

رجس (پليدي)

-يَا أَيهَُّا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَََّّما الَْْخمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الَْْانْصَابُ وَالَْْازْلََّمُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تفُْلِحُونَ (اى اهل ايمان ! جز اين نيست كه همه مايعات مست كننده و قمار و بتهايى كه -براى پرستش- نصب شده و پاره چوبهايى كه به آن تفأل زده مىشود ، پليد و از كارهاى شيطان است ؛ بنابر اين از آنها دورى كنيد تا -بر موانع راه سعادت- پيروز شويد.) مائده/ 23

ذنب (گناه)

-کَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِِِهمْ (- روشِ آنان- مانند روش فرعونيان و كسانى است كه پيش از آنان بودند كه آيات ما را تكذيب كردند ، پس خدا هم آنان را به گناهانشان مؤاخذه كرد.) آل عمران/ 88

-فَكُلًَّا أَخَذْنَا بِذَنْبِهِ (در نتيجه همه را به گناهانشان گرفتيم.) عنکبوت/ 73

حنث (گناه)

-وَكَانُوا يُصِرُّونَ عَلَى الِِْحنْثِ الْعَظِيمِ (و همواره بر گناهان بزرگ پافشارى داشتند.) واقعه/ 74

ظلم

-وَ مَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلََكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ (و خدا بر آن نبود كه به آنان ستم كند ، ولى آنان بودند كه به خودشان ستم كردند.) عنکبوت/ 73

منکر

-أَئِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجَالَ وَ تَقْطَعُونَ السَّبِيلَ وَ تَأْتُونَ فِِي نَادِيكُمُ الْمُنْكَرَ ( آيا شما با مردان آميزش مىكنيد و راه -توالد و تناسل- را قطع مىنماييد و در محفل عمومى خود-در انظار يكديگر- اين كار بسيار زشت را مرتكب مىشويد؟) عنکبوت/ 92


نويسنده: محسن کاظمي پور - دانشجوي کارشناسي ارشد حقوق جزا و جرم شناسي دانشگاه شهيد باهنر کرمان






برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان