بسم الله
 
EN

بازدیدها: 215

ابعاد مبهم حادثه سانچي/ دولت از اقدامات خود به مردم گزارش بدهد

  1396/10/25
خلاصه: 32 خدمه نفتکش سانچي آسماني شدند و با خود ميليون ها قلب و روح نگران و رنج ديده را همراه کردند و اشک هايي به پهناي اقيانوس آرام بدرقه راهشان شد.
به گزارش خبرنگار مهر، غروب شنبه 16 دي ماه بود که خبر رسيد کشتي نفتکش سانچي با 32 خدمه دريادل در راه سفر به محل تولد خورشيد در شرق عالم بود که در همان ساعات خاموشي آفتاب دچار سانحه شد و انفجاري مهيب سراسر نفتکش غول پيکر و اقيانوس پيماي سانچي (سپيد) را به ناگاه به جهنمي تيره و داغ تبديل کرد. جهنمي که حال پس از 9 روز ، مقامات دولتي مي گويند در همان ابتداي امر همه 32 خدمه کشتي را به کام مرگ کشانده بود.

بر اساس اظهارات يکي از معاونان سازمان بنادر و دريانوردي چيني ها حداکثر 40 دقيقه پس از زمان وقوع انفجار، به اعضاي دفتر نمايندگي شرکت ملي نفتکش خبر وقوع حادثه را  اعلام مي کنند. کشتي متعلق به اين شرکت بود و در اجاره کره اي ها؛ تا محموله 136 هزار تني ميعانات گازي را در پوشش پرچم پاناما به چين ببرد. کشتي غول آساي هنگ کنگي حامل گندم فله در 160 مايلي بندر شانگهاي بر سر راه سانچي قرار مي گيرد و برخورد مرگبار، 30 ايراني و 2 خدمه بنگلادشي نفتکش را به کام مرگ مي کشاند. خود نفتکش نيز 8 روز در آتش سوخت و در بستر آرام اقيانوس آرام مدفون شد و همراه با خود پيکر ايرانياني را به زير آب کشاند.

بيش از 16 ساعت از ماجرا گذشته بود ؛ مسئولان شرکت ملي نفتکش از ماجرا مطلع شده بودند اما هيچ اطلاعات دقيقي درباره حادثه ارائه نمي کردند و هيچکس حتي خانواده خدمه سانچي نمي دانستند ابعاد فاجعه چگونه است و مهار آتش نفتکش چگونه و با چه هدفي انجام خواهد شد؟ ايا حقيقتا اميدي به زنده بودن خدمه کشتي وجود دارد؟ ايا عمليات اطفاي حريق با هدف جلوگيري از گسترش آن و سوختن باقيمانده ميعانات در حال انجام است يا هدفش خاموش کردن آتش براي نجات خدمه اي است که ممکن است زنده باشند؟

فقط، معاون سازمان بنادر بود که در 6 روز اول پس از حادثه، مسئولانه، پاسخگوي تماس خبرنگاران بود و تلاش مي کرد در حد توان، تازه ترين اطلاعات را دراختيار رسانه ها قرار دهد. برخي دستگاههاي مسئول نيز با دستپاچگي و برخوردهاي احساسي، معدود رسانه هايي که از همان ساعات اوليه حادثه، نگران خدمه کشتي بودند و تلاش داشتند تا خبرهاي تازه اي از حادثه را مخابره کنند، به شلوغ کاري و عدم وقت شناسي متهم مي‌کردند.

مسئولان سازمان بنادر و شرکت ملي نفتکش که در محل حادثه حضور يافته بودند، بارها در مصاحبه هايشان اعلام کردند اميد براي زنده بودن خدمه کشتي وجود دارد؛ اين درحالي بود که چيني ها از همان ابتدا صراحتا اعلام کردند ممکن است در همان انفجار ابتدايي تمام دريانوردان سانچي يک جا با هم به آسمان پر کشيده باشند.

علت حادثه اما معلوم نيست بر اساس کنوانسيون هاي بين المللي، تردد شناورهاي اقيانوس پيما در آبراه هاي پرترافيک جهاني مانند منطقه دريايي چين علاوه بر آنکه بايد از سوي ناوبران و فرماندهان کشتي ها مديريت شود، از سوي ايستگاه کنترل ترافيک دريايي نيز رصد شود تا در صورت تشخيص احتمال بروز برخورد يا ناتواني رادار شناورها از نزديک شدن دو کشتي به يکديگر، با فرماندهان شناورها ارتباط بگيرد و احتمال تصادم دريايي را اطلاع رساني کند اما در اين مورد نه اين دو کشتي از نزديک شدن به يکديگر آگاه شدند نه ايستگاه کنترل ترافيک دريايي سيگنالي از اين کشتي  ها دريافت کرد.

صبح روز يکشنبه 17 دي ماه ، در حالي که مسئولان شرکت نفتکش و بنادر در حال برگزاري جلسه جهت اتخاذ تصميم هستند، برخي مسئولان از بيمه بودن کشتي سخن به ميان آوردند. ايراني ها که يک بار تجربه تلخ شنيدن اين جمله که «خوشبختانه همه حادثه ديدگان بيمه بوده اند و بيمه، خسارت متوفيان را پرداخت مي کند» را داشتند، باز هم برآشفته شدند.

بعدازظهر 17 دي ماه هنوز در برخي رسانه ها اتفاق 24 ساعت قبل در ابتداي مرحله اطلاع رساني است با اين حال معاون سازمان بنادر از درخواست مرکز امداد و نجات دريايي ايران از همتاي چيني خود براي اعلام لحظه به لحظه سانحه و نحوه اطفاي حريق خبر داد.

شب هنگام آتش نشانان دريايي چيني به بهانه نبود ايمني و ديد کافي عقب نشيني کردند. سانچي 5 مخزن بزرگ داشت  که در زمان برخورد دو کشتي و وقوع انفجار، دو مخزن شماره 4 و 5 که در نوک کشتي قرار داشتند، منفجر شدند و آتش گرفتند.

هنوز اميد براي سرد شدن آتش وجود داشت اما چيني ها هر چه قدر مواد خنک کننده بر سر آتش سانچي در طول روز ريخته بودند، با عقب نشيني شبانه خود ميدان نبرد با آتش را براي حريف قدرتمند خود را خالي کردند.

خدمه دو کشتي زبان هم را نفهميدند؟


صبح 18 دي ماه است؛ چيني ها از ابتداي روشنايي روز مجددا به ميدان مبارزه با حريف بي رحمي که از شب قبل تا کنون با استفاده از مواد سريع الاشتعال، به تجديد قوا پرداخته بود وارد شدند. موفقيتشان چندان مشهود نبود . در ايران اما هنوز کميته بحران کار خاصي انجام نداده بود.

 رايزني‌ سازمان بنادر ايران موجب شد دبيرکل سازمان بين‌المللي بنادر و دريانوردي (آيما) نامه‌اي به کشور چين ارسال کند و نهايت تلاش و همکاري را از اين کشور براي مهار کردن آتش خواستار شود.همين نامه موجب شد که کشور چين تعداد کشتي هاي آتش خوار را بيشتر کند.

ناگهان خبر مي رسد پيکر يکي از خدمه بر روي آب پيدا شده و به سواحل شانگهاي برده شده است؛ کورسوي اميدي در دل خانواده دريانوردان ايراني روشن مي شود که ممکن است آنهايي که در زمان انفجار بر روي عرشه نبودند زنده باشند و اين پيکر متعلق به يکي از خدمه اي باشد که در اثر انفجار اوليه به داخل آب پرتاب شده است.

19 دي ماه است و سه روز از آغاز فاجعه مي گذرد؛ روند اطلاع رساني در فضايي سردرگم و بلاتکليف به سر مي برد. سخنگوي ستاد بحران از سوي شرکت نفتکش بالاخره پس از سه روز نشست خبري تشکيل مي دهد؛ موضوع جديدي مطرح نشده است جز اينکه نوک پيکان حمله به سمت چيني ها مي چرخد؛ او در اين نشست چيني ها را متهم به کم کاري در عمليات اطفاي حريف کرد و گفت: از چيني ها خواسته ايم تا شب ها هم به اطفاي حريق بپردازند و تعداد شناورهاي آتش نشان به سه فروند افزايش يافته است.

او همچنين درباره علت وقوع حادثه به خبرنگاران گفت: به طور قطع اين حادثه به نوع خود بدترين سوانح دريايي محسوب مي‌شود و به لحاظ فني قابل پيشگيري بوده و بايد شرايط در اين خصوص بررسي شود. بنابراين هنوز نمي‌توان در خصوص دليل برخورد اين کشتي به طور دقيق اظهار نظر کرد، اما خطاي انساني در اين حادثه بي تاثير نبوده است.

او توضيح داد:  اين دو کشتي مکالمه تلفني داشته‌اند و ممکن است از نظر زباني منظور يکديگر را متوجه نشده باشند و يا در محاسبات اشتباه کرده باشند.

ورود رئيس جمهور 6 روز بعد از حادثه 


20 دي ماه علي ربيعي وزير تعاون کار و رفاه اجتماعي به عنوان متولي وزارتخانه بالادستي شرکت شستا که سهامدار اصلي شرکت نفتکش است پس از 6 روز از سوي رئيس جمهور به عنوان رئيس کميته پيگيري آتش سوزي انتخاب مي شودو رسانه ها همچنان پراکنده چند خبر مرتبط و مشابه يکديگر منتشر مي کنند. هنوز متولي اطلاع رساني دقيق و شفاف مشخص نيست. از آنجايي که روز تعطيلي رسانه هاست، کسي از آخرين وضعيت سانچي خبر خاصي منتشر نمي کند. 

21 دي ماه تنها اتفاقي که از انتصاب ربيعي به دست آمد اين بود که چيني ها به جاي اطفاي حريق شبانه، يکي دو ساعت زودتر به آغاز عمليات اقدام کردند و از ساعت 5 صبح عمليات آب و فوم پاشي را انجام دادند . ربيعي به ديدار سفير چين رفت و درخواست کرد تا عمليات اطفاي حريق 24 ساعته باشد اما همچنان چيني ها نبود ايمني براي شناورهاي امدادرسان را مطرح کردند. ربيعي همراه مديران عامل شرکت نفتکش و سازمان بنادر شبانه راهي شانگهاي مي شوند.

22 دي ماه است و هيئت ايراني پس از سفري طولاني و خسته کننده مستقيما به مرکز فرماندهي عمليات مي روند ربيعي با تعدادي از مقامات چيني ديدار کرده است.

همچنان در دل خانواده هاي نگران خدمه ايراني سانچي، اين بذر اميد که ممکن است خدمه در موتورخانه کشتي که 10 متر زير آب و در پايين ترين نقطه کشتي قرار دارد محبوس شده باشند، پرورش داده مي شود.

ورود کره و ژاپن به عمليات 


تا عصر، کشتي شعله ور در اثر باد شديد به آب هاي ژاپن وارد مي شود تقاضاي کمک از ژاپني ها را کميته بحران مستقر در چين به سفير اين کشور ارائه مي دهد؛ ژاپني ها و کمي بعد کره اي ها هم وارد ميدان مبارزه با آتش مسلح به مخازن مملو از ميعانات گازي که به هيچ روشي امکان مهار آن نيست، وارد مي شوند. عمليات اطفاي حريق بالاخره پس از چند روز 24 ساعته شده است.

23 دي ماه قرار است ايران، تيم امداد و نجات دريايي به چين اعزام کند؛ تکاوران ارتش که دوره هاي ويژه هلي برن دريايي ديده اند، براي نجات خدمه اي که احتمالا در موتورخانه حبس شده اند، راهي چين مي شوند. تلاش ها براي ورود به داخل کشتي ادامه مي يابد اما زبانه هاي آتش به حدي است که هيچ رستمي را توان نجات سياوشان ايراني نيست.

با افزايش تعداد شناورهاي آتش خوار و آتش نشان، کمي از فوران آتش سانچي کاسته مي شود يک تيم امداد و نجات چيني وارد کشتي شدند اما تنها توانستند در مدت کوتاهي بازديدي از عرشه داشته باشند. درجه گرما بر روي عرشه به حدي است که امکان ورود به بخش هاي زيرين نفتکش وجود نداشت در اين بازديد کوتاه، جعبه سياه کشتي و دو پيکر ديگر پيدا شده و به مرکز فرماندهي عمليات اعزام شدند.

با نزديک شدن به زمان انفجار و غرق کشتي، واقعيت ها به زبان آمد


24 دي ماه تکاوران ارتش وارد شانگهاي شدند. تيم ايراني مديريت بحران که در چين مستقر بود، به تدريج با نزديک شدن به زمان انفجار و غرق شدن کشتي،  اظهارات چيني ها مبني بر کشته شدن همه خدمه در همان انفجار اوليه را پس از 8 روز تاييد کردند. سانچي اما آخرين مقاومت هاي خود را به رخ آتش کشيد؛  تکاوران با شناور به نزديکي نفتکش شعله ور رسيده بودند، اما ديگر امکان ورود به عرشه نفتکش وجود نداشت.

سانچي رمق هاي آخر خود را در برابر آتش آزمود اما ديگر توان نداشت؛ خانواده هاي داغدار خدمه هم ديگر نا و توان نداشتند؛ همه کورسوهاي اميدي که باقي مانده بود، به تدريج تيره و تار شد؛ مانند چشمان مادران و همسران و ديگر اعضاي خانواده دريانورداني که مي خواستند به چرخش اقتصادي کشور کمکي کنند ولي در آتش گرفتار ماندند. چند انفجار پياپي همه اميدها براي ورود تکاوران ارتش به نفتکش را از بين برد؛ سانچي با همه 29 دريانورد خود به قعر اقيانوس رفت؛ ظهر 24 دي ماه،  از سانچي تنها مايعي بر روي آب باقي ماند و رقص شعله هاي زرد آتش بر روي آبي دريا.

کميته حقيقت ياب ايراني تشکيل شد؟


ابهامات زيادي درباره اين حادثه مطرح است.اما بخشي از ابهامات احتمالا  با خوانش جعبه سياه نفتکش پاسخ خواهد گرفت. حق شناس، معاون سازمان بنادر در اين باره گفت: جعبه سياه کشتي سانچي با حضور همه ذينفعان از جمله چين، هنگ کنگ، پاناما و ايران در چين باز و اطلاعات آن بررسي مي شود.

وي افزود: اعلام نتيجه بررسي ها روند حقوقي دارد و حداقل يک ماه زمان لازم دارد.

معمولا در چنين سوانحي، کشورهاي ذينفع، غير از اتکا به جعبه سياه، هر يک کميته حقيقت يابي تشکيل مي دهند تا با بررسي شواهد و قرائن موجود، درباره حادثه و علت وقوع آن حقيقت يابي کند. اگرچه هنوز مسئولان ايراني درباره تشکيل چنين کميته اي توسط کشورمان، اظهار نظر نکرده اند، اما به نظر مي رسد سازمان بنادر و دريانوردي کشورمان پيگير اين موضوع است. البته تلاش ها در اين زمينه، با عدم همکاري چيني ها - آنگونه که مقامات ايراني مي گويند- به درب بسته خورده است. حق شناس در اين زمينه گفته است:  نماينده ايران از کشتي چيني بازديد کرد اما مقامات اين کشور اجازه مصاحبه با کارکنان آن کشتي را ندادند در صورتي که بايد با کارکنان کشتي کريستال نيز مصاحبه کنيم.

به نظر مي رسد لازم است دولت با ارائه گزارشي به افکار عمومي، اقدامات خود در طول 8 روز سوختن سانچي را توضيح داده و اقداماتي که از اين پس براي کشف حقيقت ماجرا انجام خواهد گرفت را تشريح کند.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان