بسم الله
 
EN

بازدیدها: 162

بايسته هاي مسئوليت مدني و کيفري (نظري، علمي، کاربردي)- قسمت چهارم

  1395/12/26
قسمت قبلي


«مبحث پنجم- مباني نظري مسئوليت » :

16) نظريه تقصير: بر مبناي اين نظريه براي اينکه زيان ديده بتواند خسارت خود را از کسي بخواهد بايد ثابت کند که تقصير زيان رساننده سبب ورود خسارت شده است.

17) نظريه ايجاد خطر: به موجب اين نظريه هر کس به فعاليتي بپردازد محيط خطرناکي براي ديگران به وجود مي آورد و کسي که از اين محيط منتفع مي شود بايد زيان هاي ناشي از آن را نيز جبران کند.

18) نظريه تضمين حق: طبق اين نظريه حق مسلم افراد انساني است که در جامعه سالم و ايمن زندگي کنند اين حق را قانون حمايت و ضمانت اجراي آن همان است که ما مسئوليت مدني مي دانيم.

19) نظريه انتساب اضرار: طبق اين نظريه به محض اين که شخص عملي را انجام داد که عملاً نسبت  اضرار به او ممکن الانتساب باشد شخص مذکور مسئول خواهد بود ولو اين که عمل وي ارادي نباشد.

20) ارکان تحقق مسئوليت مدني:

« مبحث ششم- ارکان تحقق مسئوليت مدني»:

وجود ضرر: لزوم وجود ضرر در تحقق مسئوليت مدني از اهميت بسياري برخوردار است و همين عنصر آن را از مسئوليت کيفري و اخلاقي جدا مي سازد. در مسئوليت کيفري حصول ضرر از فعل مجرمانه هميشه شرط ايجاد مسئوليت نيست همچنين يک عمل غير اخلاقي حتي اگر زياني را براي کسي به دنبال نداشته باشد باز هم موجب مسئوليت اخلاقي مي گردد.

21) شرايط ضرر قابل مطالبه:
1-21) هر ضرري قابل مطالبه نيست: بسياري از خسارات در ديده عرف، متعارف محسوب نمي شوند و به کسي که متحمل آن ها مي گردد به معناي واقعي زيان ديده نمي گويند پس براي آنکه بتوان جبران ضرر ناشي از اعمال کارکنان دولت را خواستار شد وجود شرايط عمومي زيان هاي قابل مطالبه ضرورت دارد.

2-21) زيان بايد مسلم باشد: مسلم و قطعي بدون ضرر يکي از شرايط مهم قابليت مطالبه آن است جبران خسارت فرع بر وقوع آن است پس بايد در وجود ضرر به يقين رسيد و وقوع آن را مسلم دانست... در ضرر آينده نيز در صورتي که ظن قوي به وقوع آن در ميان باشد در ديد عرف مسلم و محقق است.

3-21) زيان بايد مستقيم باشد: مستقيم بودن به اين معنا است که عمل بايد علت موثر در وقوع زيان باشد به اين معنا که رابطه اي مستقيم ميان عمل زيان بار و ضرر حاصله وجود داشته باشد اين شرط بيشتر مربوط به رابطه سببيت مي گردد.

4-21) زيان قابل پيش بيني باشد: در مواردي خسارت ناشي از بي احتياطي يا نقص تکليف مراقبت و عدم اضرار به ديگران و به ديگر سخن تقصير خوانده است وي در صورتي محکوم به جبران آن مي گردد که نوعاً توانايي پيش بيني آن را داشته باشد بنابراين تنها خساراتي جبران پذيرند که با توجه به شرايط حادثه مورد انتظار بوده اند.

5-21) ضرر جبران شده را نمي توان دوباره مطالبه کرد: به همين دليل گفته مي شود که زيان ديده نمي تواند دو يا چند وسيله جبران ضرر را با هم جمع کند اجراي اين اصل در مواردي که قانون گذار دو يا چند شخص را به طور تضامني مسئول قرار داده است موجب مي گردد تا گرفتن خسارت از يکي، ديگران را در برابر زيان ديده بري سازد در ماده 319 قانون مدني اگر مالک تمام يا قسمتي از مال مغصوب را از يکي از غاصبين بگيرد، حق رجوع به قدر مأخوذ به غاصبين ديگر ندارد.

22) فعل زيان بار: عمل زيان بار که با آن ضرري متوجه ديگري مي سازد با توجه به بررسي ارتباط زماني ميان وقوع ضرر و انجام، ارتباط عمل با هدف، ويژگي هاي عامل ورود زيان، نامشروع بودن فعل زيان بار، لزوم جبران خسارت ناشي از وضع قانون موجب ورود فعل زيان بار، دستورهاي آمر قانوني، قابل پيگيري مي باشد.
23) تقصير: از ديدگاه قانون مدني در ماده 953 تقصير اعم است از تفريط و تعدي که در تعريف تعدي در ماده 951 ق.م آمده تجاوز از حد ود اذن يا متعارف است نسبت به مال يا حق ديگران» و در تعريف تفريط در ماده 952 ق.م آمده ترک عملي که به موجب قرارداد يا متعارف براي حفظ مال غير لازم است.

24) رابطه سببيت: علاوه بر لزوم ضرر و تقصير و عامل زيان بار بايد اثبات شود که ميان ضرر تقصير با عمل رابطه عليت وجود دارد. 

25) معاذير يا معافيت ها: در بعض موارد بواسطه قوه قاهره و حادثه خارجي که نمي توان وقوع آن را پيش بيني يا مقاومت در برابر آن نمود از جمله وقوع سيل، زلزله، آتشفشان، جنگ و غيره مي تواند از معاذير يا معافيت ها قلمداد گردد.

26) جبران خسارت: مهمترين اثر مسئوليت، جبران خسارت و باز گرداندن موقعيت زيان ديده به وضعي است که قبل از ورود و زيان داشته است بنابراين در صورتي که تمامي ارکان مسئوليت محقق گرديد نتيجه آن جبران اضرار وارده است.



نويسنده: مجيد بنکدار -وکيل پايه يک دادگستري و مشاور حقوقي





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان