بسم الله
 
EN

بازدیدها: 676

همه چيز درباره شرکت با مسئوليت محدود

  1394/3/12
خلاصه: با نگاهي به قانون تجارت ؛ همه چيز درباره شرکت با مسئوليت محدود
شرکت با مسئوليت محدود، شرکتي است که بين دو يا چند نفر براي امور تجاري تشکيل شده و هر يک از شرکا بدون اينکه سرمايه به سهام يا قطعات سهام تقسيم شده باشد، فقط تا ميزان سرمايه خود در شرکت، مسئول قروض و تعهدات شرکت است.
بنابراين در شرکت با مسئوليت محدود، شرکا تاجر نبوده و مستقيماً مسئوليتي در امور شرکت ندارند و مانند شرکت سهامي، مسئوليت آنها محدود به سرمايه‌اي است که در شرکت گذاشته‌اند، اما آورده آنان که سهم‌الشرکه ناميده مي‌شود، به سهام تقسيم نمي‌شود و آزادانه قابل معامله نيست.
در اسم شرکت بايد عبارت “با مسئوليت محدود” قيد شود همچنين اسم شرکت نبايد متضمن اسم هيچ يک از شرکا باشد؛ در غير اين صورت، شريکي که اسم او در اسم شرکت قيد شده است، در مقابل اشخاص ثالث حکم شريک ضامن در شرکت تضامني را خواهد داشت. (مفاد ماده 95 قانون تجارت)
از اين تعريف نکاتي به دست مي‌آيد که شامل موارد ذيل است:
1- در شرکت با مسئوليت محدود، سرمايه به سهم‌الشرکه تقسيم شده، نه به سهام؛ همچنين در اين شرکت، ورقه‌اي به نام سهم‌الشرکه صادر نمي‌شود.
2- مسئوليت شرکا در مقابل ديون و قروض شرکت در حدود سهم الشرکه‌اي است که هر شريک سرمايه‌گذاري کرده است.
3- سهم‌الشرکه به طور آزادانه قابل نقل و انتقال نخواهد بود.
4- شرکت با مسئوليت محدود حداقل بين دو نفر تشکيل مي‌شود.
شرکت با مسئوليت محدود گرچه شرکت سرمايه‌ است، اما شخصيت شرکا نيز در شرکت دخالت دارد و اغلب بين اشخاصي تشکيل مي‌شود که با يکديگر آشنا هستند.
تمامي قوانين، انتقال آزادانه سهم‌الشرکه را منع کرده و آن را به تصويب اکثريت شرکا، منوط مي‌کنند اما محدوديت مسئوليت شرکا به سهم‌الشرکه باعث شده است که برخي براي فرار از مسئوليت و جدا کردن امور شرکت از امور شخصي خود، به تشکيل چنين شرکت‌هايي مبادرت ‌کنند تا در صورتي که عمليات شرکت زيان‌آور باشد، متحمل زيان‌هاي وارده نشوند.
به اين ترتيب براي کارهاي کوچک که سرمايه زيادي نياز ندارد و شرکا مايل نيستند اشخاصي از خارج وارد شرکت شوند، به جاي شرکت سهامي، شرکا به تشکيل شرکت با مسئوليت محدود اقدام مي‌کنند.
مخصوصاً که در اغلب کشور‌ها تشکيل شرکت سهامي مقيد به شرايط و تشريفاتي است و اجازه مخصوص نياز دارد، در حالي که تشکيل شرکت با مسئوليت محدود آزاد است و شرکا، آزادي عمل بيشتري براي ترتيب عمليات آن دارند و شرکاي اصلي مي‌توانند مديريت شرکت را براي خود به طور نامحدود تأمين کنند و عملاً‌ همواره امور شرکت را در دست داشته باشند. 

   اصول شرکت با مسئوليت محدود

1- تصريح نوع شرکت در نام شرکت.
2- محدوديت مسئوليت شرکا.
3- آزاد نبودن انتقال سهم‌الشرکه.
4- عدم انحلال شرکت در صورت فوت يا ورشکستگي شرکا.
5- لزوم رعايت تشريفات زياد‌تر؛ در صورتي که تعداد شرکا از 12 نفر تجاوز کند. 

   شخصيت حقوقي شرکت با مسئوليت محدود و مدت آن

شرکت با مسئوليت محدود، شرکتي موضوعاً تجارتي است؛ با اين توضيح که فقط مي‌تواند براي امور تجارتي تشکيل شود.
تشکيل اين نوع شرکت برخلاف شرکت سهامي، نياز به تشريفات پيچيده‌اي ندارد، بلکه کافي است دو شريک وجود داشته باشند و سرمايه‌هاي نقدي و غيرنقدي خود را روي هم جمع کرده و تسليم کنند تا شرکت تشکيل شود.
شرکت داراي اسم مخصوصي است که بايد متضمن عبارت «با مسئوليت محدود» باشد؛ در غير اين صورت، در مقابل اشخاص ثالث، شرکت تضامني محسوب مي‌شود و تابع مقررات اين نوع شرکت خواهد بود.
در مورد مدت شرکت، در قانون تجارت ايران ذکري به عمل نيامده و معمولاً شرکا در هنگام تشکيل شرکت، مدت آن را نامحدود قيد مي‌کنند. 

خصوصيت‌هاي شرکت با مسئوليت محدود

شرکت با مسئوليت محدود، شرکتي موضوعاً تجاري است و به عبارت ديگر، موضوع فعاليت آن نمي‌تواند چيزي جز امور تجاري باشد. (ماده 94 قانون تجارت) از اين نظر شرکت با مسئوليت محدود با شرکت سهامي متفاوت است؛ به دليل اينکه شرکت سهامي مي‌تواند براي امور تجاري يا غير تجاري تشکيل شود و به اصطلاح يک شرکت شکلا تجاري است. (ماده 2 لايحه قانوني سال 1347)

  وجوه افتراق و اشتراک شرکت‌هاي سهامي خاص و بامسئوليت محدود

1- در شرکت با مسئوليت محدود، تعداد شرکا حداقل 2 نفر و در شرکت سهامي خاص تعداد سهامداران حداقل 3 نفر هستند.
2- حداقل سرمايه براي ثبت شرکت با مسئوليت محدود و سهامي خاص، يک ميليون ريال است.
3- در شرکت سهامي خاص، حداقل 35 درصد سرمايه بايد نقدا در يکي از شعب بانک‌ها توديع و گواهي مربوطه ارائه و 65 درصد در تعهد سهامداران باشد. در شرکت با مسئوليت محدود بايد کل سرمايه تحويل مديرعامل شرکت شده و مدير عامل اقراربه دريافت کند و ارائه گواهي بانکي دال بر انجام اين امر ضرورت ندارد.
4- انتخاب بازرس اصلي و علي‌البدل در شرکت سهامي خاص اجباري اما در شرکت با مسئوليت محدود اختياري است.
5- مدت مديريت در شرکت سهامي خاص حداکثر دو سال بوده که قابل تمديد است. در حالي که در شرکت با مسئوليت محدود، مديران شرکت براي مدت نامحدود انتخاب مي‌شوند و نيز مخير خواهند بود که مدتي براي مديران در اساسنامه شرکت مقرر کنند.
6- شرايط احراز حد نصاب در مجامع عمومي در شرکت سهامي خاص سهل‌تر و در شرکت در مسئوليت محدود با توجه به نوع شرکت مشکل‌تر است.
7- مجامع عمومي در شرکت سهامي خاص، توسط هيات رييسه‌اي مرکب از يک رييس، دو ناظر و يک منشي که از بين سهامداران انتخاب مي‌شوند، اداره مي‌شود. در شرکت با مسئوليت محدود مجامع عمومي شرکت توسط هيات نظارت در صورتي خواهند بود که تعداد شرکاي آن از 12 نفر بيشتر باشد.
8- در شرکت سهامي خاص و بامسئوليت محدود، شرکت در افزايش سرمايه اختياري است.
9- سرمايه در شرکت با مسئوليت محدود به سهام يا قطعات سهام تقسيم نمي‌شود و شرکا فقط تا ميزان سرمايه خود در شرکت مسئول قروض و تعهدات هستند.
10- مديران در شرکت سهامي خاص الزاما بايد سهامدار بوده يا تعداد سهام وثيقه مقرر در اساسنامه را تهيه و به صندوق شرکت بسپارند. مديران در شرکت با مسئوليت محدود به صورت موظف يا غيرموظف که از بين شرکا يا از خارج انتخاب مي‌شوند، انجام وظيفه خواهند کرد.
11- تقسيم سود در شرکت سهامي خاص به نسبت تعداد سهام و در شرکت با مسئوليت محدود به نسبت سرمايه شرکا انجام خواهد شد و در شرکت با مسئوليت محدود مي‌توانند در اساسنامه ترتيب ديگري براي تقسيم سود مقرر کنند.
12- حق راي در شرکت سهامي خاص به تعداد سهام و در شرکت با مسئوليت محدود به نسبت سرمايه خواهد بود.
13- تقويم سهم‌الشرکه غيرنقدي در شرکت با مسئوليت محدود توسط شرکا صورت مي‌گيرد و شرکا در اين خصوص داراي مسئوليت هستند. تقويم آورده غير نقدي در شرکت سهامي خاص با کار‌شناسان رسمي دادگستري خواهد بود.

   وجوه اشتراک شرکت با مسئوليت محدود و شرکت‌هاي سرمايه

وجه مشترک شرکت با مسئوليت محدود با شرکت‌هاي سرمايه و به ويژه شرکت سهامي در اين است که در شرکت با مسئوليت محدود، مسئوليت تمامي شرکا محدود به ميزان سرمايه آنها در شرکت است. محدوديت مسئوليت شرکا در اين نوع شرکت، حتي از محدوديت مسئوليت شرکا در شرکت سهامي مطلق‌تر است. در حالي که در مورد مدير شرکت سهامي ـ اعم از خاص يا عام ـ چنين نيست و ماده 143 لايحه قانوني سال 1347 مقرر کرده است که در صورت ورشکستگي شرکتي به سبب اعمال مديران يا در صورتي که پس از انحلال معلوم شود که دارايي شرکت براي تأديه ديون آن کافي نيست و اين امر ناشي از تخلف مدير بوده است، دادگاه مي‌تواند تمام يا قسمتي از بدهي پرداخت‌نشده شرکت به اشخاص ثالث را بر عهده مديران قرار دهد.
البته در مورد شرکت با مسئوليت محدود نيز ممکن است مسئوليت مديران مطرح شود اما چون قانون تجارت قاعده خاصي براي طرح چنين مسئوليتي پيش‌بيني نکرده است، اشخاص ذي‌نفع در هر مورد بايد مطابق قواعد مدني و به ويژه رژيم مسئوليت مدني، عليه مدير اقدام کنند که اين موضوع مستلزم اثبات خطاي مدير و وجود رابطه عليت ميان اين خطا و زيان وارده به ذي‌نفع است.

  وجوه اشتراک شرکت با مسئوليت محدود و شرکت‌هاي اشخاص

شرکت با مسئوليت محدود و شرکت‌هاي اشخاص در مورد زير از قواعد واحدي پيروي مي‌کنند:
1-  بر خلاف شرکت‌هاي سهامي، در شرکت با مسئوليت محدود سهم‌الشرکه شرکا به آساني قابل انتقال نيست؛ به اين معنا که اولا حق شرکا که عنوان سهم‌الشرکه دارد، نمي‌تواند به صورت اوراق قابل انتقال در آيد.
ثانيا انتقال سهم‌الشرکه به اشخاص ديگر بايد حتما با رضايت اکثر شرکا باشد، آن هم اکثريتي که لااقل سه ربع سرمايه متعلق به آنها بوده و اکثريت عددي نيز داشته باشند.
با توجه به آمره بودن اين قاعده، شرکا نمي‌توانند خلاف آن را در اساسنامه شرکت پيش‌بيني کنند.
در اين زمينه ماده 102 قانون تجارت مي‌گويد: «سهم‌الشرکه شرکا نمي‌تواند به شکل اوراق تجارتي قابل انتقال اعم از با اسم يا بي اسم و غيره درآيد. سهم‌الشرکه را نمي‌توان به غير منتقل کرد؛ مگر با رضايت عده‌اي از شرکا که لااقل سه ربع سرمايه متعلق به آنها بوده و اکثريت عددي نيز داشته باشند.»
2-  در مورد شرکت‌هاي با مسئوليت محدود، مقرراتي خاص در قانون پيش‌بيني شده است که نشان از اهميت شخص شرکا در اين نوع شرکت‌ها دارد؛ امري که در مورد شرکت‌هاي سهامي مصداق ندارد.
از جمله اينکه تمام شرکا بايد اساسنامه شرکت با مسئوليت محدود را امضا کنند و ممکن است‌ گاه شرکا مسئوليت تضامني پيدا کنند؛ مانند موردي که نام شرکت متضمن نام يکي از شرکا است که در اين صورت شريک مزبور مسئوليت تضامني خواهد داشت. (مفاد ماده 95 قانون تجارت) اگرچه ورود اشخاص جديد به شرکت با مسئوليت محدود منع نشده است، تصميم راجع به آن با توجه به اطلاق ماده 106 قانون تجارت با تصميم اکثريت (دارندگان) لااقل نصف سرمايه اتخاذ مي‌شود.
علاوه بر اين تصميم راجع به تغيير اساسنامه شرکت نيز بايد با تصميم اکثريت عددي شرکايي که لااقل سه ربع سرمايه را دارا هستند، به عمل آيد، مگر آنکه در اساسنامه اکثريت ديگري مقرر شده باشد (ماده 111 قانون تجارت)
3- مانند ديگر شرکت‌هاي اشخاص، قانونگذار حداقل و حداکثري براي سرمايه شرکت مقرر نکرده است. اين نقيصه موجب تضعيف حقوق طلبکاران اين نوع شرکت نسبت به شرکت‌هاي سهامي است. چرا که در شرکت‌هاي سهامي، قانون، بسته به مورد، حداقل سرمايه را پيش‌بيني کرده است. اما در شرکت با مسئوليت محدود، حقوق اشخاص ثالث لااقل از اين نظر حفظ مي‌شود که سرمايه شرکت ـ که البته مي‌تواند مبلغ کمي باشد ـ بايد کلا تقويم و تسليم شود؛ در غير اين صورت شرکت تشکيل نمي‌شود.
در اين زمينه، قانونگذار در ماده 96 قانون تجارت، مقرر کرده است که «شرکت با مسئوليت محدود وقتي تشکيل مي‌شود که تمام سرمايه نقدي تاديه و سهم‌الشرکه غيرنقدي نيز تقويم و تسليم شده باشد.» اين امر در مورد شرکت تضامني نيز صدق مي‌کند (مفاد ماده 118 قانون تجارت) و شرکا نمي‌توانند بر خلاف آن توافق کنند.

  محاسن شرکت با مسئوليت محدود در مقايسه با شرکت سهامي

شرکت سهامي عام با حضور حداقل پنج سهامدار (مدير) و شرکت سهامي خاص با حداقل سه سهامدار تشکيل مي‌شود؛ در حالي که شرکت با مسئوليت محدود با حداقل دو شريک تشکيل مي‌شود.
حداقل سرمايه در شرکت سهامي عام، پنج ميليون ريال و در شرکت سهامي خاص، يک ميليون ريال به اضافه تکاليف حداقل 35 درصد سرمايه نقدي است اما در شرکت با مسئوليت محدود بدون ارائه مدارک توديع سرمايه، صرفا اقرار موسسين به ميزان سرمايه و پرداخت به صندوق شرکت يا هيات مديره کفايت مي‌کند. در واقع قانونگذار حداقل و حداکثري براي سرمايه شرکت مقرر نکرده است و اين نقيصه موجب تضعيف حقوق طلبکاران اين نوع شرکت مي‌شود چرا که عمده تضمين طلب طلبکار، سرمايه شرکت است. بنابراين لازم است که حداقل سرمايه مشخص و به ميزاني باشد که تا حدودي پاسخگوي طلب طلبکاران باشد.
در شرکت با مسئوليت محدود يک يا چند مدير موظف يا غير موظف که ممکن است از خارج از شرکا هم باشند براي مدت محدود يا نامحدود اداره شرکت را برعهده مي‌گيرند (ماده 104 قانون تجارت) در صورتي که در شرکت سهامي عام حداقل پنج نفر و در شرکت سهامي خاص حداقل سه مدير براي مدت حداکثر 2 سال انتخاب مي‌شوند. (ماده 3 و 107 لايحه اصلاحي قانون تجارت و ماده 109 قانون تجارت)
قلمرو آگهي‌ها در شرکت‌هاي سهامي با توجه به مواد 97 و 985 لايحه اصلاحي قانون تجارت، وسيع‌تر از شرکت با مسئوليت محدود است. (ماده 20 قانون تجارت)

  معايب شرکت با مسئوليت محدود در مقايسه با شرکت سهامي

اگر چه تمام سهم‌الشرکه شرکت، بايد در شرکت با مسئوليت محدود در بدو تاسيس پذيره‌نويسي و پرداخت شود اما اين پرداخت ممکن است صوري باشد.
در شرکت با مسئوليت محدود ورقه‌اي به نام سهم‌الشرکه صادر نمي‌شود و نيز اين سهم‌الشرکه نمي‌تواند به صورت اوراق تجارتي قابل انتقال اعم از با نام يا بي‌نام صادر شود اما در شرکت سهامي عام نقل و انتقال سهام کاملا آزاد بوده و در شرکت سهامي خاص اين نقل و انتقال ممکن است فقط مشروط به موافقت مديران شرکت يا مجامع عمومي سهامداران شود.

  چگونگي انحلال شرکت با مسئوليت محدود

شرکت با مسئوليت محدود مانند ساير انواع شرکت در اين موارد منحل مي شود:
الف- اگر موضوع و هدفي که شرکت براي انجام آن تشکيل شده است، غيرممکن شده يا آن موضوع انجام شده باشد.
ب- وقتي براي شرکت مدت معيني تعيين شده باشد و آن مدت به اتمام برسد.
پ- در صورتي که همه شرکا تصميم بر انحلال شرکت بگيرند.
ت- در صورتي که به هر علتي، از شرکاي شرکت تنها يک نفر باقي بماند.
ث- در صورتي که شرکت ورشکست شود.
در مواردي که ذکر شد، در صورت وقوع هر يک از موارد فوق، شرکت منحل خواهد شد. اما برخي علل نيز در موارد خاصي باعث انحلال شرکت با مسئوليت محدود خواهد شد:
الف- اگر عده‌اي از شرکاي شرکت که سهم‌الشرکه آنان از نيمي از سرمايه شرکت بيشتر باشد، تصميم به انحلال شرکت بگيرند.  اين اکثريت شامل اکثريت عددي شرکا نيست و حتي در صورتي که فقط يک نفر از شرکا که بيشتر از 50 درصد از سرمايه شرکت را دارا باشد، چنين تصميمي بگيرد، شرکت منحل خواهد شد، حتي در صورتي که تعداد شرکاي شرکت بسيار زياد باشد و آنها موافق انحلال شرکت نباشند.
ب- اگر به علت ضررهايي که به شرکت وارد شده است، نيمي از سرمايه شرکت از بين رفته باشد و يکي از شرکا از دادگاه تقاضاي انحلال کند، در صورتي که دادگاه دلايل متقاضي را قابل پذيرش بداند و بقيه شرکا هم حاضر نباشند سهم شريک را که در صورت انحلال به او مي‌رسد، پرداخت کرده و او را از شرکت خارج کنند، دادگاه حکم به انحلال شرکت خواهد داد.
پ - اگر يکي از شرکا فوت کند؛ در صورتي که در اساسنامه پيش‌بيني شده باشد که فوت يکي از شرکا باعث انحلال شرکت شود.

  تصفيه شرکت با مسئوليت محدود

هر شرکتي از جمله شرکت با مسئوليت محدود بايد پس از انجام مراحل انحلال از طريق اداره ثبت شرکت‌ها، امر تصفيه شرکت را انجام دهد.
نکات زير درباره تصفيه شرکت مسئوليت محدود قابل توجه است:
امر تصفيه در شرکت‌هاي با مسئوليت محدود وظيفه مديران شرکت است؛ مگر در صورتي که در اساسنامه ترتيب ديگري مقرر شده باشد. (مديران شرکت مي‌توانند در صورت‌جلسه انحلال، يکي از اعضاي شرکت را به عنوان مدير تصفيه معرفي کنند.) در مورد اموري همچون صلح و تعيين داور، مدير تصفيه وقتي حق انجام اين امور را دارد که در اساسنامه يا توسط اعضاي مجمع عمومي، به او اين اجازه داده شده باشد. براي تقسيم دارايي شرکت بعد از انحلال، لازم است که انحلال شرکت قبلا در روزنامه رسمي اعلام شده و سه بار در يکي از جرايد آگهي شده باشد و ضمنا يک سال نيز از تاريخ انتشار اولين آگهي در روزنامه گذشته باشد.
در صورتي که خلاف اين قاعده عمل شود، مدير تصفيه مسئول ضرر و زيان طلبکاراني که موفق به وصول طلب خود نشده‌اند، خواهد بود.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان