بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,857

اما و اگرهاي قانون مرخصي شيردهي زنان شاغل

  1393/12/12
خلاصه: طبق اين قانون دستگاه‌هاي دولتي موظف‌اند تسهيلات لازم را براي تغذيه شيرخواران با شير مادر در جوار محل کار کارکنان زن ايجاد کنند. همچنين مادران مجاز هستند روزي يک ساعت از وقت اداري خود را به تغذيه کودکانشان با شير خود اختصاص دهند که اين وقت جزو ساعت کاري آنها محسوب مي‌شود و براي اين ساعت نيازي به اخذ مرخصي نيست.
طبق قانون «ترويج تغذيه با شير مادر و حمايت از مادران در دوران شيردهي» دستگاه‌هاي دولتي موظف‌اند تسهيلات لازم را براي تغذيه شيرخواران با شير مادر در جوار محل کار کارکنان زن ايجاد کنند. همچنين مادران مجاز هستند روزي يک ساعت از وقت اداري خود را به تغذيه کودکانشان با شير خود اختصاص دهند که اين وقت جزو ساعت کاري آنها محسوب مي‌شود و براي اين ساعت نيازي به اخذ مرخصي نيست.

به گزارش مهرخانه، اهميت تغذيه نوزاد با شير مادر به اندازه‌اي است که سازمان بهداشت جهاني در پي کاهش تغذيه با شير مادر در جهان، هفته اول ماه آگوست را با عنوان «هفته جهاني تغذيه با شير مادر» نام‌گذاري کرد.‌ در آگوست 1990 بيانيه‌اي توسط سازمان بهداشت جهاني و يونيسف به امضا رسيد که در آن بر اهميت تغذيه نوزاد با شير مادر در 6 ماه نخست زندگي و تأثير آن بر تندرستي کودک و مادر تأکيد شده بود؛ زيرا براساس استانداردهاي موجود جهاني، همه کودکان بايد تا 6 ماهگي منحصراً با شير مادر تغذيه شوند. 

در اين زمينه سعي شد موانعي که در راه تغذيه کودک با شير مادر وجود دارد شناسايي و در جهت رفع آن تلاش شود. در کشور ما نيز با افزايش مصرف شير خشک، اهميت اين مسئله مورد توجه قرار گرفت و تلاش شد فرهنگ تغذيه کودک با شير مادر در کشور نهادينه شود. يکي از موانعي که در راه تغذيه کودک با شير مادر شناسايي شد مشکلات مادران شاغلي بود که پس از مرخصي زايمان خود، ساعاتي از روز را دور از کودک خود در محل کار به سر مي‌بردند و قادر به شيردهي فرزندشان در طول روز نبودند. ازاين‌رو، وقتي در سال 74 قانون ترويج تغذيه با شير مادر و حمايت از مادران در دوران شيردهي به تصويب هيئت وزيران و مجلس شوراي اسلامي رسيد، به مسئله شيردهي زنان شاغل نيز توجه شد و قوانيني براي حمايت از اين زنان وضع گرديد.

مجازات جريمه نقدي و حبس براي متخلفان از قانون مرخصي شيردهي

طبق اين قانون دستگاه‌هاي دولتي موظف‌اند تسهيلات لازم را براي تغذيه شيرخواران با شير مادر در جوار محل کار کارکنان زن ايجاد کنند. همچنين مادران مجاز هستند روزي يک ساعت از وقت اداري خود را به تغذيه کودکانشان با شير خود اختصاص دهند که اين وقت جزو ساعت کاري آنها محسوب مي‌شود و براي اين ساعت نيازي به اخذ مرخصي نيست. 

در آيين‌نامه اجرايي اين قانون که سال 75 ابلاغ شد مجازات‌هايي نظير جريمه نقدي و حبس براي متخلفان در نظر گرفته شده است. اين قانون همچنين تمام شاغلان در بخش‌هاي دولتي و غيردولتي، اعم از کارکنان دولت، کارگران مشمول قانون کار و ... را دربرمي‌گيرد.

اصلاحات قانون ترويج تغذيه با شير مادر و حمايت از مادران در دوران شيردهي

قانون ترويج تغذيه با شير مادر و حمايت از مادران در دوران شيردهي در سال‌هاي بعد دچار تغييراتي شد و الحاقات و اصلاحاتي در خصوص آن اعمال گرديد. يکي از اين اصلاحات در سال 1386 صورت گرفت. آن‌طورکه در تبصره 1 ماده 3 قانون آمده بود، مادران شيرده پس از مرخصي زايمان خود در صورت ادامه شيردهي مي‌توانند حداکثر تا 20 ماهگي کودک، روزانه يک ساعت از مرخصي (بدون کسر از مرخصي استحقاقي) استفاده کنند. در اصلاحيه ماده 3 اين قانون که در سال 1386 در مجلس به تصويب رسيد، ميزان مرخصي شيردهي زنان شاغل از 20 ماهگي کودک تا 24 ماهگي او افزايش يافت. 

در ماده 6 آيين‌نامه اجرايي قانون ترويج تغذيه با شير مادر آمده بود مادران مي‌توانند حداکثر از يک ساعت مرخصي ساعتي در روز استفاده کنند و برحسب نياز کودک، مرخصي مزبور را حداکثر در 3 نوبت استفاده کنند، اما در اصلاحيه ماده 6 آيين‌نامه که در سال 83 به تصويب هيئت وزيران رسيد، مدت مرخصي ساعتي براي مادران داراي فرزند دوقلو و بالاتر به ميزان دو ساعت در نظر گرفته شده بود. 

اصلاحيه سال 90 قانون ترويج تغذيه با شير مادر مورد بررسي مجلس قرار نگرفت

با اين وجود، اصلاحات اعمال‌شده کافي نبود و در سال 90 لايحه اصلاح قانون ترويج تغذيه با شير مادر و حمايت از مادران در دوران شيردهي به صورت پيشنهاد مشترک مرکز امور زنان و خانواده و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي وقت تدوين و به هيئت دولت ارايه شد. در اين لايحه خلأهاي موجود در قانون مصوب سال 74 شناسايي و اصلاح شده بود. 

مدت مرخصي زايمان و شيردهي در اين لايحه 9 ماه و براي وضع حمل دوقلوها يا بيشتر 12 ماه در نظر گرفته شده و پدران مي‌توانند پس از تولد فرزند خود از 10 روز مرخصي (بدون احتساب تعطيلات) به منظور مشارکت در مراقبت از نوزاد استفاده کنند که اين مدت در صورت داشتن فرزند دوقلو، يک ماه خواهد بود. 

از سوي ديگر، در اين لايحه پيش‌بيني شده بود ساعت شيردهي براي مادراني که نوزادشان هنوز يک ساله نشده است، 2 ساعت و براي کودکان بالاي يک سال تا 2 سال، 1 ساعت در نظر گرفته شود. 

همچنين در اين لايحه به لزوم حمايت سازمان‌هاي بيمه‌گر از مادران شاغل بخش خصوصي در بحث تغذيه با شير مادر توجه شده و مواردي مانند مرخصي زايمان، موارد مربوط به رحم اجاره‌اي، مادراني که کودکاني را به فرزندي مي‌پذيرند و بحث مهدکودک‌هاي نزديک محل کار کارکنان زن نيز لحاظ شده است. 

اين لايحه با طرح پيشنهادي مجلس براي افزايش جمعيت هم‌پوشاني داشت و مدت‌ها پس از تصويب طرح مجلس در خصوص افزايش مرخصي زايمان، به خانه ملت ارسال شد، اما در سايه اين موازي‌کاري دستگاه‌ها مجاز به اجراي اين مصوبه شدند نه مکلف، و طرح مورد بررسي مجلس قرار نگرفت. 

قانون مرخصي شيردهي در همه دستگاه‌ها اجرايي نمي‌شود

با اين وجود، قانون سال 74 و اصلاحيه‌هاي پس از آن نيز هنوز به طور کامل در همه ادارات دولتي و خصوصي اجرايي نمي‌شود. دکتر عليرضا مرندي عضو کميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي در سال 89 از اجرايي‌نشدن اين قانون خبر داده و گفته بود: اقليتي از دستگاه‌ها اين قانون را به طور کامل اجرايي مي‌کنند و در بيش از 50 درصد محيط‌هاي کاري، اين قانون به‌طور کامل اجرا نمي‌شود. برخي از دستگاه‌ها هم ممکن است برخي از مواد اين قانون را اجرا کنند. 

حسين‌علي شهرياري؛ رييس کميسيون بهداشت و درمان مجلس نيز گفته بود: کارفرمايان حق سرپيچي از قانون مرخصي شيردهي را ندارند و اگر گزارشي در اين زمينه باشد قابل پيگرد قانوني است. 

متولي نظارت بر اجراي قانون شيردهي کيست؟

سؤالي که در اينجا مطرح مي‌شود اين است که نظارت بر اجراي اين قانون چگونه انجام مي‌شود؟ آيا زنان شاغل در صورت تخلف کارفرما از اين قانون، خودشان بايد از وي شکايت کنند؟ اگر نظارت بر اجراي قانون به اين نحو باشد عملاً يکي ديگر از مواد همين قانون به درستي اجرا نمي‌شود. براساس قانون ترويج تغذيه با شير مادر کارفرمايان موظف هستند امنيت شغلي زنان شاغل را در مدت شيردهي تأمين کنند و نبايد شرايطي فراهم شود که مرخصي شيردهي تهديدي براي شغل مادران محسوب شود. اين در حالي است که در صورت سرپيچي کارفرما از قانون و شکايت زن شاغل، امنيت شغلي او به خطر مي‌افتد و عملاً نمي‌تواند از کارفرماي خود شکايت کند. در اينجا ضرورت نظارت مستقيم مجلس بر اجراي قانون مورد توجه قرار مي‌گيرد. 

از سوي ديگر، اين قانون هم مانند قانون افزايش مرخصي زايمان تنها در دستگاه‌هاي دولتي اجرايي مي‌شود و علي‌رغم تأکيد قانون‌گذار بر لز.م اجرايي‌شدن آن در دستگاه‌هاي دولتي و غيردولتي، مادران شاغل بخش خصوصي هم‌چنان بهره‌اي از اين قانون نمي‌برند. در اينجا نيز خلأ نظارتي مجلس به شدت مشهود است. 

کسر يک ساعت از آغاز يا پايان ساعت کاري چه اثر مستقيمي بر تغذيه نوزاد با شير مادر دارد؟
مشکل ديگري که در خصوص اجراي اين قانون وجود دارد اين است که علي‌رغم اين که در قانون، محدوديت خاصي جهت استفاده از ساعت مرخصي شيردهي قيد نشده و زنان مي‌توانند حداکثر در سه نوبت از مرخصي خود براي شيردهي فرزندشان استفاده کنند، اما در ادارات معمولاً انتخاب اين زمان برعهده مادر گذاشته نمي‌شود و معمولاً يک ساعت از آغاز يا پايان ساعت کاري به اين امر اختصاص پيدا مي‌کند. 

از سوي ديگر، در برخي از ادارات علي‌رغم وجود مهدکودک در محل کار باز هم زنان شاغل شيرده از امکان استفاده از سه نوبت مرخصي براي شيردهي فرزند خود استفاده نمي‌کنند و به دلايلي مانند سنگين‌بودن کار يا اتلاف وقت، ترجيح مي‌دهند يک ساعت از ابتدا يا پايان ساعت کاري خود را مرخصي بگيرند و به منزل بروند. اين مسئله نيز جاي بحث دارد؛ چراکه به نظر مي‌رسد اين يک ساعت مرخصي ابتدا يا انتهاي کار، بيشتر به آسايش مادر شيرده برمي‌گردد و تأثير مستقيمي در شيردهي کودک ندارد؛ زيرا در ساعاتي که مادر در محل کار خود به سر مي‌برد و کودک در مهد است، به ناچار براي تغذيه او از شير خشک يا غذاهاي کمکي استفاده مي‌شود.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان