بسم الله
 
EN

بازدیدها: 965

وکيل تسخيري و معاضدتي را بشناسيد

  1393/12/6
اگر به طور خلاصه بخواهيم تفاوت اين دو نوع را بيان کنيم :

وکيل تسخيري مربوط به جرايم سنگين و کيفري مي باشد قانونگذار در تبصره يك ماده 186 قانون آيين دادرسي كيفري جرائمي را كه مي‌بايست متهم با وكيل تسخيري در دادگاه حاضر شود را برشمرده و درخصوص اين جرائم متهم مي‌بايست با وكيل در دادگاه حاضر شود.

ماده 186 - متهم مي تواند از دادگاه تقاضا كند وكيلي براي او تعيين نمايد ، چنانچه دادگاه تشخيص دهد متهم توانائي انتخاب وكيل را ندارد از بين وكلاي حوزه قضائي و در صورت عدم امكان از نزديكترين حوزه مجاور وكيلي براي متهم تعيين خواهد نمود و در صورتي كه وكيل درخواست حق الوكاله نمايد دادگاه حق الزحمه را متناسب با كار تعيين خواهد كرد و در هر حال حق الوكاله تعييني نبايد از تعرفه قانوني تجاوز كند. حق الوكاله ياد شده از رديف مربوط به بودجه دادگستري پرداخت خواهد شد.

تبصره 1 - در جرائمي كه مجازات آن به حسب قانون ، قصاص نفس ، اعدام ، رجم و حبس ابد مي باشد چنانچه متهم شخصا" وكيل معرفي ننمايد تعيين وكيل تسخيري براي او الزامي است مگر در خصوص جرائم منافي عفت كه متهم از حضور يا معرفي وكيل امتناع ورزد.

تبصره 2 - در كليه امور جزايي به استثناء جرائم مذكوردرتبصره (1) اين ماده و يامواردي كه حكم غيابي جايز نيست هرگاه متهم وكيل داشته باشد ابلاغ وقت دادرسي به وكيل كافي است مگر اينكه دادگاه حضور متهم را لازم بداند.

ماده 187 - تقاضاي تغيير وكيل تسخيري ازطرف متهم جز در موارد زير پذيرفته نيست -

الف - قرابت نسبي يا سببي تا درجه سوم از هر طبقه بين وكيل تسخيري با يكي از اصحاب دعوا وجود داشته باشد.

ب - وكيل تسخيري قيم يا مخدوم يكي از طرفين باشد و يا يكي از طرفين مباشر يا متكفل امور وي يا همسر او باشد.

ج - وكيل تسخيري يا همسر يافرزنداو وارث يكي اصحاب دعواباشد.

د - وكيل تسخيري سابقا" در موضوع دعواي اقامه شده به عنوان دادرس يا داور يا كارشناس يا گواه اظهارنظر كرده باشد.

ه - بين وكيل تسخيري و يكي از طرفين و ياهمسر و يا فرزنداو دعوا حقوقي يا جزايي مطرح باشد و يا در سابق مطرح بوده وازتاريخ صدور حكم قطعي دو سال نگذشته باشد.

و - وكيل تسخيري يا همسر يا فرزند او داراي نفع شخصي در موضوع مطرح باشند.

در جرائمي که مجازات آن به حسب قانون، قصاص نفس، اعدام، رجم و حبس ابد است، چنانچه متهم شخصاً وکيل معرفي ننمايد تعيين وکيل تسخيري براي او الزامي است مگر در خصوص جرايم منافي عفت که متهم از حضور يا معرفي وکيل امتناع ورزد.تبصره اخيرالذکر مبين الزام دادگاه در تعيين وکيل تسخيري در مواردي است که متهم، شخصاً وکيل معرفي نکرده باشد و آن در مورد جرايمي است که طبق قانون مجازات آن قصاص نفس، اعدام، رجم و حبس ابد باشد

طبق تبصره يک ماده 186 قانون مزبور: در جرائمي که مجازات آن به حسب قانون، قصاص نفس، اعدام، رجم و حبس ابد است، چنانچه متهم شخصاً وکيل معرفي ننمايد تعيين وکيل تسخيري براي او الزامي است مگر در خصوص جرايم منافي عفت که متهم از حضور يا معرفي وکيل امتناع ورزد.تبصره اخيرالذکر مبين الزام دادگاه در تعيين وکيل تسخيري در مواردي است که متهم، شخصاً وکيل معرفي نکرده باشد و آن در مورد جرايمي است که طبق قانون مجازات آن قصاص نفس، اعدام، رجم و حبس ابد باشد. هرچند قانونگذار در مقام بيان جلوگيري از افشاي اسرار و هتک حيثيت و حرمت متهم، حضور وکيل مدافع را منوط به نظر او دانسته است؛ اما اين اقدام مقنن، موجب تضييع يکي از تضمينات اساسي حق دفاع متهم يعني حق داشتن وکيل مدافع در مرحله دادرسي شده است. بنابراين در جرايم راجع به منافي عفت چنانچه متهم از معرفي وکيل امتناع ورزد، دادرسي بدون حضور وکيل مدافع انجام مي شود، ولو مجازات عمل ارتکابي اعدام، رجم و يا حبس دائم باشد.

وکيل معاضدتي

وکيل معاضدتي در صورتي که فرد تمکن مالي نداشته باشد مي تواند از کانون وکلا در خواست وکيل معاضدتي کند پس از بررسي شرايط کانون وکيل معاضدتي به فرد معرفي مي کند وکيل معاضدتي مربوط به امور مدني است. 

اصول و قواعد حاکم بر رفتار موکل و وکيل معاضدتي

1- وکيل معاضدتي حق دريافت هيچ وجهي تحت عناوين حق المشاوره ، حق الوکاله و غيره را به استثناي هزينه تمبر دادرسي از موکل خويش ندارد.

2- وکيل معاضدتي نمي تواند از موکل معاضدتي خود سند يا مدرکي بابت تضمين يا پشتوانه پرداخت حق الوکاله مطالبه کند. همچنين مجاز نيست قبول وکالت را منوط به سپردن تضمين مزبور نمايد.

3- وکالت معاضدتي يک تکليف قانوني است . بنابر اين وکيل معاضدتي اولاً: متعهد به قبول وکالت در موضوع تعيين شده از طرف شعبه معاضدت بوده ، ثانياً حق استعفا در پرونده يا تبديل وکالت معاضدتي را به تعييني نداشته ، ثالثاً: امتناع از قبول وکالت يا تغيير موضوع خواسته يا تأخير در انجام امر، فاقد وجاهت حرفه اي و قانوني مي باشد. در موارد معاذير قانوني براي وکالت معاضدتي يا صلاحديد وکيل به تغيير خواسته يا نحوه طرح دعوي ، موضوع مي بايست به اطلاع شعبه معاضدت رسيده و با نظر موافق ايشان انجام شود.

4- پس از قبول وکالت و تنظيم و امضاي قرارداد وکالت و وکالتنامه ، وکيل معاضدتي گزارش انجام امر را به ضميمه نسخه اي از قرارداد به شعبه معاضدت محل تقديم مي نمايد.

5- وکالت معاضدتي به معناي وکالت تبرعي و رايگان نيست . بلکه بدان جهت با وکالت تعييني متفاوت است که در ابتداي کار، هيج وجهي تحت عنوان حق الوکاله از موکل دريافت نمي شود. النهايه پس از پايان کار چنانچه موکل با دخالت وکيل معاضدتي در دعواي اقامه شده پيروز و حاکم گرديد ، طبق قرارداد متعهد است حق الوکاله وکيل را بر اساس تعرفه حق الوکاله بپردازد.اين تعهد در مواردي که موضوع دعوي مالي است ، علاوه بر شرط صدور حکم به نفع موکل ، موکول و منوط به وصول محکوم به نيز مي باشد.يعني مثلاً در دعواي مطالبه مهريه چنانچه با وجود صدور حکم به نفع موکله به دلائلي مانند نداشتن مال يا عدم دسترسي به آن ، موکل به محکوم به نرسد، متعهد به پرداخت حق الوکاله نيست.البته  همواره در اين موضوع از جنبه اثبات وصول يا عدم وصول محکوم به اگر و اماها و يا اختلافاتي بروز مي نمايد که نهايتاً نظرشعبه معاضدت صائب و حاکم مي باشد.

6- وکيل معاضدتي بر اساس قانون متعهد است از حق الوکاله دريافتي يک پنجم يا خمس آن را به عنوان سهم کانون به حساب مربوط واريز و رسيد آنرا به همراه گزارش کار،رونوشتي ازحکم يا احکام صادره به شعبه معاضدت تقديم دارد.

7- وکيل، خواه معاضدتي يا تعييني ، متعهد به حسن معاشرت ، گشاده روئي ، حس خيرخواهي و انسان دوستي است. موکل نيز مي بايست در برخورد با وکيل بالأخص معاضدتي ؛ مراتب احترام ، ادب ، قدرشناسي و حسن رفتار را رعايت نمايد.

وکيل تسخيري از سوي متهم قابل تغيير نيست 


طرح و اقامه دعوي يا دفاع از آن در دادگستري علا‌وه بر داشتن دانش حقوقي مستلزم دارا بودن مهارتي است که در بستر زمان و با ممارست به دست مي‌آيد و آشنا نبودن به اين علم و فن موجب خواهد شد يا اصل حق، قابل مطالبه و استيفا نباشد و يا دست‌کم احقاق آن با معطلي و يا اطاله مواجه گردد. از طرفي دسترسي آسان به عدالت هزينه‌هايي دارد که تامين آن براي همگان ميسر نيست.

در کشور ما براي دسترسي يکسان عامه به دادرسي عادلا‌نه، در اصل 35 قانون اساسي آمده است: <در همه دادگاه‌ها طرفين دعوي حق دارند براي خود وکيل انتخاب نمايند و اگر توانايي وکيل را نداشته باشند بايد براي آنها امکانات تعيين وکيل فراهم شود.> حال با توجه به اين مهم، سوالي پيش مي‌آيد که آيا براي استفاده قشر آسيب‌پذير جامعه امکانات لا‌زم براي بهره‌مندي از راهنمايي و مشاوره حقوقي فراهم شده است و همگان قادر به استفاده از وکيل هستند؟ براي پاسخ به اين پرسش بايد گفت کانون وکلا‌ با همکاري دستگاه قضايي تدابيري در نظر گرفته‌است. يکي از اين نوع همکاري‌ها وکالت تسخيري است. در يک تعريف ساده مي‌توان گفت، اين وکالت وکالتي است که از طرف دادگاه در امور کيفري براي دفاع از متهم به وکلا‌ي دادگستري ارجاع مي‌شود. در دعاوي کيفري شاکي و متهم حق دارند از وکيل استفاده کنند و اگر متهم توانايي مالي براي انتخاب و معرفي وکيل نداشته باشد، مي‌تواند از دادگاه درخواست کند تا براي او وکيل تعيين نمايد، اگر دادگاه تشخيص دهد که متهم قادر به انتخاب وکيل نيست با استفاده از بودجه دادگستري براي متهم وکيل تعيين مي‌نمايد.

البته در جرائمي که مجازات آنها حسب مورد اعدام يا قصاص نفس يا سنگسار و يا حبس ابد است چنانچه متهم شخصا وکيل معرفي نکند دادگاه مکلف است براي او وکيل تسخيري تعيين نمايد حتي اگر شخص متهم چنين درخواستي را به عمل نياورد البته در جرائم منافي عفت متهم حق دارد از حضور يا معرف وکيل براي خودش امتناع نمايد.

وکيل تسخيري‌اي که از سوي دادگاه براي متهم انتخاب مي‌شود از سوي متهم قابل تغيير نيست مگر در مواردي که وکيل تسخيري يا همسر يا فرزند او داراي نفع شخصي در قضيه باشند يا رابطه خويشاوندي بين وکيل يا يکي از اصحاب پرونده وجود داشته باشد

در خصوص جرائم فوق اگر متهم تقاضاي وکيل تسخيري نمايد ولي دادگاه به خواسته او توجهي نکند و مبادرت به انشاء راي نمايد اين راي پس از اعتراض به ديوان عالي کشور ارجاع و در آنجا حتما نقص گرفته مي‌شود و براي رسيدگي مجدد اعاده مي‌گردد چون از نظر شکلي قوانين و مقررات در نظر گرفته نشده است. وکيل تسخيري‌اي که از سوي دادگاه براي متهم انتخاب مي‌شود از سوي متهم قابل تغيير نيست مگر در مواردي که وکيل تسخيري يا همسر يا فرزند او داراي نفع شخصي در قضيه باشند يا رابطه خويشاوندي بين وکيل يا يکي از اصحاب پرونده وجود داشته باشد. براي موارد فوق و رسيدگي به چنين پرونده‌هايي در کانون وکلا‌ کميسيوني وجود دارد تحت عنوان کميسيون وکالت‌هاي تسخيري، چيزي شبيه به کميسيون معاضدت قضايي که اين مورد در خصوص وکالت‌هاي حقوقي است و در خصوص وکالت کيفري کميسيون وکالت‌هاي تسخيري صالح است. در هر سال به هر وکيل حداکثر 3 پرونده ارجاع مي‌شود تا براي افرادي که توانايي گرفتن وکيل ندارند از اين طريق وکيل انتخاب شود.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان