بسم الله
 
EN

بازدیدها: 590

پولشويي و اثرات آن بر اقتصاد

  1393/11/26

مقدمه:

پول بعنوان يكي از مهمترين اختراعات بشري منصوب مي گردد. اين پديده موجب از ميان برداشته شدن مشكلات بوجود آمده از طريق مبادلات پياپي شده و مبادله را تسريع و تسهيل كرده است. همچنين پول موجب تسريع و تسهيل گردش فعاليتهاي اقتصادي، بخصوص گردهم آمدن هرچه آسانتر عوامل توليد باعث توزيع سريعتر و آسانتر كالاها و خدمات توليد شده مي گردد. امروزه با توجه به ارتباط بين پول و فعاليتهاي اقتصادي، ‌سطح عمومي قيمتها، توليد ناخالص ملي و ساير پارامترهاي كلان اقتصادي نقش انكار ناپذير آن در تغيير شاخصهاي كلان اقتصادي مانند تورم، ركود، اشتغال، در آمد سرانه و غيره بسيار حائز اهميت است.

آنچناني که از تعريف فوق معلوم گرديد پول يک شي باارزش و تقريباً حياتي در روند زندگي انسانها محسوب ميشود که ميتوان گفت بسيار مفيد و قابل ارزش ميباشد اما اين شي تا زماني ميتواند مفيد محسوب شود که از راهاي مشروع و قانوني بدست آيد، ولي اگر همين پول از راه هاي نامشروع و خلاف حاصل گردد چيزي جز بحران، بي عدالتي و ديگر عواقب نامطلوب که زندگي انسانها را تهديد ميکند، ببار نخواهد آورد.

پولشويي عمل بعد از کسب درآمد از منابع نامشروع است وجرم مضاعفي است بعد از فعاليت نامشروع و در ابتدا جرمي براي تحصيل درآمد از منابع نامشروع حاصل از قاچاق موادمخدر، رشوه، اختطاف و غيره مي باشد.

پولشويي مفهومي است که طي دو دهه گذشته، توجه بسياري از صاحبنظران را به خود جلب کرده و جايگاه خود را به مثابه يکي از موضوعات مهم در ادبيات حقوقي و اقتصادي باز کرده است. همان گونه که از اين واژه استنباط مي‌شود، پول کثيفي وجود دارد و طي فرايندي تطهير مي‌شود. منظور از پول کثيف در ادبيات پولشويي، عوايدي است که از فعاليت مجرمانه حاصل ميشود. مجرمان به منظور جلوگيري از شناسايي نوع و شيوه فعاليتشان توسط مجريان قانون، با انجام فعاليتهايي که ممکن است توسط خودشان يا افراد ديگر انجام ‌گيرد، منشأ پولهاي آلوده را تا حد ممکن مخفيمي‌کنند. آنچه مسلم است چنين فعاليتهايي باعث بروز لطمات جبران‌ناپذيري به اقتصاد کشور خواهد شد و چنين لطماتي دولت را ملزم مي‌کند که با اين پديده مقابله کند. 
با توجه به مطالب مذکور، در نوشته حاضر قصد داريم ضمن شناسايي مفهوم و ماهيت پولشويي ، و پيشينه پولشويي، روشهايي را که پولشويان در تطهير اموال به کار مي‌گيرند، انواع و مراحل پولشويي که روي هر يک به تفصيل بحث خواهد شد.

از جمله آثار سوء اقتصاديپولشويي، مي‌توان به انحراف تصميم‌گيري در سطوح کلان، خدشه‌دار کردن امنيت اقتصادي، هدايت سرمايه‌گذاريها به سوي فعاليتهاي داراي بهره‌وري پايين، کاهش درآمدهاي مالياتي دولت، تضعيف بخش خصوصي، افزايش هزينه‌هاي دولت، تضعيف نظام بانکي و افزايش ريسک اعتباري بانکها اشاره کرد. پولشويان به منظور تطهير اموال خود از نظام بانکي، بازار اوراق بهادار، بازار ارز، شرکتها و مؤسسات بيمه و مؤسسات غيرمالي استفاده ميکنند و با چرخش پولهاي کثيف در اين بازارها، منشأ آن را مخفيمي‌کنند. 

در اين نوشته همچنان چگونگي رابطه پولشويي با فساد اداري و مالي  و راهکارهاي مبارزه با آن را بررسي کنيم؛مقابله با پول‌شويي در 3 سطح مؤسسه‌ها، ملي و بين‌المللي صورت مي‌گيرد. در سطح نخست، مؤسسه‌هاي اقتصادي به‌عنوان اولين نهاد رودررو با پديده پولشويي ملزم به مبارزه قاعده‌مند با آن هستند. از سوي ديگر، در عرصه ملي نيز کشورها با اتخاذ برخي تدابير ويژه بايد به مبارزه با اين معضل، بپردازند.افزون بر اين، فعاليت‌هاي گسترده‌اي نيز به‌منظورمقابله با پولشويي در عرصه بين‌المللي در حال انجام است.‌از سوي ديگر، برگزاري گردهمايي‌هايي در سطح بين‌المللي و انتقال تجارب کارشناسان کشورهاي پيشرو در مبارزه با اين معضل به ساير کشورها و به‌طور خلاصه برگزاري دوره‌هاي آموزشي در عرصه بين‌المللي، از ديگر موارد مبارزه با پولشويي است.

فصل اول

1- تعريف پولشويي:

 
پولشويي به هرنوع اقدام و عملياتي اطلاق مي شود که پس از کسب عوايد و منافع مادي ناشي از ارتکاب جنايات ديگر از قبيل قمار, فحشاء, فساد, سوء استفاده هاي مالي و رشوه, به منظور جلوگيري از کشف جرم و مشروع جلوه دادن در آمد آن, انجام مي شود.

در تعريفي ديگر پولشويي عبارت است از هر نوع عمل يا اقدام به عمل،  براي مخفي كردن يا تغيير ظاهر و هويت عوايد نامشروع،  به طوري كه وانمود شود از منابع قانون سرچشمه گرفته است. همچنان ميتوان پولشويي يا تطهير پول را اينچنين تعريف نموده که پول شويييك فعاليت غيرقانوني است كه در طي انجام آن، عوايد و درآمدهاي ناشي از اعمال خلاف قانون، مشروعيت مييابد و پولهاي كثيف ناشي از اعمال خلاف به پولهاي تميز تبديل گرديده و در بدنه اقتصاد جايگزين مي شود.

در اين ميان پولشويان كساني هستند كه يا خود اعمال خلاف را انجام داده و پولهاي ناشي از آن را تطهير مي كنند و يا افرادي هستند كه پولهاي خلاف را بطور آگاهانه يا نا آگاهانه در سيستم مالي و اقتصادي كشور وارد ميكنند.

انواع پولهايي كه مي تواند به صورت نا مشروع در جامعه مطرح باشد، به سه گروه پولهاي كثيف و يا پولهاي آغشته به خون،  پولهايي سياه و پولهاي خاكستري تقسيم مي شود. پولهاي كثيف يا پولهاي آغشته به خون،  مربوط به نقل و انتقال مواد مخدر، اختطاف، دزدي است .

پولهاي سياه پولهاي حاصل از قاچاق كالا است، به طوري كه درآمدهاي حاصل از قاچاق كالا و شركت در معاملات پر سود دولتي كه خارج از عرف طبيعي  صورت مي گيرد، باعث پيداش اين پول مي شود.پولهاي خاكستري،  درآمدهاي حاصل از فروش كالا و يا انجام دادن كارهاي توليدي است، ولي از نظارت دولت پنهان مي ماند و دولت از آنها بي اطلاع است كه معمولا“ براي فرار از ماليات  اين كارها را انجام مي دهند .

بنابراين پديده پولشويي به هر اقدامي كه موجب قانوني جلوه دادن پول هاي حاصل از فعاليت هاي نامشروع يا غيرقانوني منتج گردد، اطلاق مي گردد. فرآيند پولشويي عمدتاً از طريق استفاده از بازارهاي مالي غير رسمي كه نزد هيچ سازماني ثبت نشده و به صورت زيرزميني كار مي كند،  تشكيل مي گردد و شيوه هاي آن به نوع سيستم اقتصادي، قوانين و مقررات كشورها بستگي دارد. عموماً در كشورهاي درحال توسعه از بازارهاي مالي غيررسمي كه نزد هيچ ارگاني ثبت نشده و به صورت زيرزميني كار مي كند،  تشكيل مي گردد . 

راهبرد آنها استقرار كاركردهاي مديريتي و توليدي در مناطق كم خطر، يعني مناطقي كه اين سازمان ها در آن كنترل نسبي بر محيط برخوردار مي باشند. آنها همچنين مناطقي را به عنوان بازارهاي ترجيحي خود برمي گزينند كه بيشترين تقاضا در آنها وجود دارد تا بتوانند قيمت هاي بالاتري مطالبه نمايند و در كشورهاي پيشرفته عموماً فرايند پولشويي در داخل ساختار رسمي صورت مي پذيرد.

2- تاريخچه پولشويي:

واژه پول شويي که جديداً وارد مفاهيم اقتصادي و شمول جرايم گرديده، يک پديده تاريخي است، دو هزار سال پيش از ميلاد مسيح بازرگانان دارايي خود را از حکامي که ثروتشان را تصاحب کرده و خودشان را نابود مي کردند، پنهان مي نمودند. تجار چيني علاوه بر مخفي کردن دارايي خود از حکومت، ثروتشان را جابجا نيز مي نمودند. 

صاحبنظران  قرن بيستم معتقدند که واژه « پول شويي » به زمان ممنوعيت قمار در آمريکا باز مي گردد. نخستين بار فردي به نام «آلکاپون» گانگستر معروف دهه1930 در آمريکا که مالک و گرداننده قمارخانه هاي متعددي بود، براي قانوني جلوه دادن پول نقد حاصل از قمارخانه ها، آنان براي پنهان‎سازي شيوه عمل خود، رختشويي‌خانه‌ايتاسيس کردند و وانمود مي‌کردند درآمد خود را از اين راه به دست مي‌آورند؛ نه از راه نامشروع؛ بنابراين وجه تسميه پول شويي از همين جا منشا گرفته و به اين ترتيب اصطلاح پول شويي شکل گرفت.

پولشويي را جنايت دهه ي 1990  گفته اند ولي ميتوان گفت که سالهاي متمادي قبل از آن هم عمل پولشويي انجام شده است، و به دهه هاي 1920 و 1930 بر ميگردد و اين با توجه به اين که کاربرد اين اصطلاح در منابع مکتوب بيش از دهه 1970 مشاهده نشده به نظر مي رسد همان تشابه پول شويي با شست و شويي لباس که کثافت در تمام موارد غير قابل رويت گرديده و محو ميشود منشا کاربرد اين اصطلاح در مورد پروسه اي ميباشد  که پول هاي آلوده را (%75)  تميز جلوه ميدهد.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان