بسم الله
 
EN

بازدیدها: 4,032

واخواست و وصول سفته

  1393/10/28

اظهار نامه

ارسال اظهارنامه به منزله مطالبه رسمي طلب است که از طريق دايره ابلاغ اظهارنامه در مجتمع قضايي / دادگستري انجام مي گيرد. لازم به ذکر است که در رابطه با سفته هاي واجد تاريخ معين، سررسيد تعيين شده در متن سفته کفايت مي نمايد و نيازي به ارسال اظهارنامه نيست. لذا مي بايست ظرف ده روز از تاريخ سررسيد مندرج در متن سفته اقدام به واخواست سفته گردد. حال آنکه در رابطه با سفته هايي که به شکل «عندالمطالبه» اخذ مي گردند ارسال اظهارنامه ضروري است و مسامحه در اين امر نيز از جمله مواردي است که ارزش تجاري سفته را زائل نموده و اخذ قرار تامين خواسته را با معضل و صرف هزينه قابل توجه مواجه مي سازد. بدين لحاظ نحوه تنظيم و ارسال اظهارنامه از اهميت بسزائي برخوردار است.

در تنظيم اظهارنامه رعايت نکات ذيل الزامي است:

1- تهيه اوراق اظهارنامه

اين اوراق مي بايست از مجتمع قضائي محل تهيه شود.

2- تعداد اوراق اظهارنامه

جهت ارسال اظهارنامه براي يک شخص، فرم اظهارنامه در سه نسخه تنظيم و ارسال مي گردد. در صورتيکه تعداد متعهدين اصلي از يک شخص بيشتر باشد براي هر يک از متعهدين به صورت جداگانه و با نام و نشاني عليحده اظهارنامه مستقلي تهيه و ارسال مي گردد.

3- هزينه اظهارنامه

در حال حاضر بهاء هر برگ اوراق اظهارنامه تهيه شده 5،000 ريال مي باشد که مي بايست به مبلغ مذکور روي اوراق اظهارنامه ابطال تمبر نمود. همچنين مبلغ 10،000 ريال نيز بابت هزينه ابلاغ اظهارنامه مي بايست تمبر ابطال گردد. (بخشنامه 100/1402/9000 مورخ 1389/1/18 رياست قوه قضائيه)

4- مندرجات اظهارنامه

در اظهار نامه مي بايست طلب متقاضي با ذکر مبلغ و مستندات مربوطه بطور مصرح و منجز با روز و ماه و سال قيد گردد و از درج عباراتي چون « ….. دو ماه پس از رويت اظهارنامه ….. » يا « … ظرف دو ماه آينده …» و غيره که تاريخ پرداخت را با ابهام مواجه مي سازد اکيداً خودداري شود. توجه فرمائيد در متن اظهار نامه تنظيمي شماره خزانه داريکل سفته ها بطور دقيق درج گردد. به طور مثال به شکل جمله ذيل:

مخاطب محترم، به موجب اين اظهارنامه وجه سفته/ سفته هاي به شماره خزانه داري کل…………….. که صادر نموده ايد مطالبه و مقرر مي شود که در تاريخ ………….. پرداخت فرمائيد، بديهي است در فرض عدم پرداخت و تاديه وجه، ناگزير سفته هاي مذکور وفق مقررات واخواست خواهد گرديد.

سررسيد: تاريخ فوق که توسط متقاضي تعيين و در متن اظهارنامه نوشته مي شود، در واقع سررسيد سفته يا سفته هاي مستند دين مي باشد. اهميت سررسيد از آن جهت است که حداکثر ظرف ده روز پس از تاريخ سررسيد، سفته هاي مستند طلب مي بايست واخواست گردند. ( يعني فرم واخواستنامه براي هر يک از سفته هاي مستند طلب تنظيم و اوراق مربوطه در دايره واخواست مجتمع قضايي ثبت و رسيد اخذ گردد.)

توجه مهم: چنانچه در مراجعه اي که طي مدت خواهيد داشت، سررسيد يا موعد تعيين شده فرا رسيده ولي اظهارنامه هنوز ابلاغ و دريافت نشده است، بدون توقف نسبت به واخواست سفته ها ظرف موعد قانوني ( ده روز از سررسيد تعيين شده در سفته يا اظهارنامه) اقدام نمائيد.

براي تعيين سررسيد، بايستي فاصله زماني مناسبي که در برگيرنده زمان ابلاغ اظهارنامه به مديون و بازگشت اظهارنامه به متقاضي باشد (حداقل 2 ماه) در نظر گرفته شود.

نکات قابل توجه در اظهارنامه :


1- ابلاغ اظهارنامه را راساً و مستمراً و در فواصل زماني مناسب از مراجع قضائي پيگيري و نسخه خود را دريافت نمائيد و منتظر ارسال اظهارنامه از مراجع قضائي نباشيد.

2- دايره ابلاغ در بدو امر بهنگام تحويل گرفتن اوراق اظهارنامه مهر متضمن شماره و تاريخ ورود به دايره اظهارنامه نقش نموده و رسيدي حاوي شماره و تاريخ مذکور به متقاضي ابلاغ مي دهد که حفظ رسيد مذکور براي گرفتن اظهار نامه ابلاغ شده ضروري مي باشد.

3- با ارائه رسيد مذکور ابلاغ اظهارنامه قابل پيگيري است و در خاتمه پس از ابلاغ اظهارنامه مي بايست در روي نسخه ابلاغ شده، مهر حاوي تاريخ ابلاغ و مشخصات ابلاغ شونده منقوش و درج شده باشد.

4- در هر صورت، در صورت عدم وصول نسخه ابلاغ شده و عدم تسويه طلب، حتماً سفته ها را قبل از انقضاء ده روز از تاريخ سررسيد تعيين شده واخواست نمائيد. بطور مثال چنانچه موعد پرداخت را در اظهارنامه 1386/6/20 تعيين نموده ايد فرصت داريد سفته ها را از تاريخ 1386/6/21 لغايت 1386/6/30  واخواست نمائيد.

5- توجه شود که براي واخواست سفته ها نيازي نيست که الزاماً از سررسيد سفته تا روز دهم صبر کنيد بلکه مي توانيد از فرداي روز سررسيد (اعم از سررسيد مندرج در سفته هاي تاريخ دار يا سررسيد تعيين شده در اظهارنامه) تا روز دهم، يکي از روزها را به واخواست سفته اختصاص دهيد.

واخواست مي بايست حتماً ظرف مدت ده روز از تاريخ سررسيد صورت گيرد در غير اينصورت، در صورت واخواست سفته در خارج از موعد قانوني کمترين معضلي که متوجه دارنده مي شود ضرورت توديع خسارت احتمالي بنا بر نظر مرجع قضائي جهت اخذ قرار تامين خواسته خواهد بود.

6- در صورت عدم واخواست به موقع سفته ها در موعد مقرر (ظرف ده روز) اکيداً از ارسال اظهارنامه مجدد و تعيين سررسيد جديد خودداري فرمائيد. در اينخصوص مي توان با دعوت از کليه امضاءکنندگان و حتي المقدور با جمع آوري کليه نسخ اظهارنامه متن و ظهر سفته سررسيد جديدي تعيين ودر ظهر سفته با درج تاريخ جديد سررسيد، نسبت به اخذ امضاء از مشاراليهم مبادرت نمود. در غير اينصورت تغيير تاريخ از طرف دارنده به طور يک جانبه ميسر نخواهد بود و واخواست سفته هاي مزبور واخواست خارج از موعد تلقي مي شود.

7- هرگاه سفته هاي عندالمطالبه داراي ضامن يا ظهرنويس باشد ( عموماً سفته هاي ماخوذه در بانکها بابت تضمين تسهيلات بانکي و داراي ضامن هستند و نه ظهرنويس)، علي ايحال ابلاغ اظهارنامه به ضامن يا ظهرنويس قانوناً ضرورت ندارد ولي لازم است عدم پرداخت سفته از طرف متعهد و همچنين واخواست آن طي نامه سفارشي به اطلاع ساير مسئولين پرداخت (ضامنين) رسيده و پرداخت وجه آن مطالبه شود.

واخواست سفته ها

دومين حرکت مقدماتي در راستاي اقدام قانوني بر روي سفته يا سفته ها پس از ارسال و ابلاغ اظهارنامه، واخواست سفته يا سفته هاي مستند طلب به شرح ذيل مي باشد:

1- تهيه واخواستنامه
اوراق واخواست از دايره واخواست دادگستري تهيه مي گردد.

2- تکميل مندرجات واخواستنامه
متن واخواستنامه در واقع از چهار بخش اصلي تشکيل گرديده که مي بايست با دقت تکميل گردد:

الف- صدر واخواستنامه: محلي است که جهت درج مشخصات متقاضي واخواست و اعتراض کننده و نيز مشخصات دقيق شخصي که واخواستنامه عليه او تنظيم مي گردد تعبيه شده است.

دقت شود مشخصات بدهکار بصورت کامل مشتمل بر نام و نام خانوادگي و نام اشخاص حقوقي وفق نام مندرج در اساسنامه و روزنامه رسمي و نشاني بدهکار (خيابان-کوچه- پلاک- شماره واحد- طبقه، به نحوي که آدرس درج شده براي مامور ابلاغ قابل شناسائي و مراجعه باشد) در قسمت چپ اين قسمت، در محلي که به همين منظور تمهيد گرديده است درج مي گردد.

دقت فرمائيد که نشاني متعهد حتماً در کليه اوراق واخواستنامه به دقت و بطور کامل و به شکل يکسان درج گردد و به درج آن بر روي بعضي از نسخ واخواستنامه اکتفا نشود.

ب- شرح واخواست: که متضمن توضيح سررسيد سفته و علت تقاضاي واخواست براي مرجع قضائي مي باشد.

ج- بخشي که مشخصات روي سفته عيناً مي بايست به آن منتقل گردد.

هنگام تکميل اين بخش از اوراق واخواستنامه، درج مبلغ و تاريخ به عدد و حروف (طبق راهنمائي هاي چاپي واخواستنامه در قسمت مربوط به ارقام و تاريخ الزاميست)

د- بخشي که مشخصات امضاء کنندگان ظهر سفته مي بايست به آن منتقل گردد.

توجه نمائيد که اسامي امضاء کنندگان ظهر سفته مي بايست خوانا، به دقت و با صراحت قيد گردد و از درج عباراتي چون «دو امضاء ناخوانا» يا «ظهر سفته با امضاء مديران شرکت» و … اکيداً خودداري گردد.

3- مهلت واخواست:
همانگونه که کراراً تشريح گرديد واخواست سفته مي بايست ظرف ده روز از سررسيد سفته (سررسيد مندرج در متن سفته در سفته هاي تاريخ دار و يا سررسيد مقرر شده در اظهارنامه در سفته هاي عندالمطالبه) صورت گيرد.

توجه گردد که منظور از واخواست نمودن سفته ظرف مدت ده روز در واقع ورود واخواستنامه به دفتر دايره واخواست دادگستري ظرف ده روز از سررسيد سفته يا از تاريخ مقرر شده در اظهارنامه مي باشد به نحوي که ظرف اين مدت، مهر ورود به دايره واخواست متضمن شماره و تاريخ روي آن نقش گردد و تاريخي که توسط تنظيم کنندگان واخواستنامه بهنگام تنظيم و پر کردن اوراق واخواست در متن آن درج مي گردد فاقد هر گونه ارزش قانوني است.

4- تعداد نسخ واخواست نامه :
اگر متعهد سفته يک نفر بدون ضامن يا ظهر نويس باشد سه نسخه واخواستنامه تهيه مي گردد و اگر متعهدين علاوه بر متعهد اصلي داراي ضامن و ظهرنويس باشد چهار نسخه تهيه و سپس پس از ابطال تمبر 50 ريالي روي هر برگ و با دوخت نسخ واخواستنامه دو برگي يا سه در سمت بالا واخواستنامه به همراه فيش واريز تحويل دايره واخواست مي گردد و يک نسخه از فيش واريزي و واخواست نزد واخواست کننده باقي مي ماند.

5- هزينه هاي واخواست:
بهاي هر برگ واخواستنامه 50 ريال که بايد براي واخواست هر برگ سفته 1،000 ريال (هزينه هلال احمر) به حساب مربوط در صندوق دادگستري محل واريز شود.

هزينه واخواست سفته معادل 2% مبلغ اسمي سفته است که مي بايست 1% آن به علاوه 1،000 ريال فوق الذکر در يک حساب و 1% ديگر آن به حساب ديگري که از طرف دادگستري محل تعيين مي گردد واريز شود. مبلغ 10،000 ريال هم به ازاي هر برگ بابت هزينه ابلاغ توديع مي گردد.

شايان ذکر است در خصوص بدهي هايي که مي بايست در سررسيد معين پرداخت شوند قيد سررسيد دقيق در متن الزامي است و بايستي توجه گردد از واخواست سفته بدون تاريخ سررسيد جداً خودداري و همچنين از واخواست سفته عندالمطالبه بدون رعايت تشريفات قانوني حتي المقدور خودداري شود.

6-  مرجع و نحوه ثبت و پيگيري واخواست:
ثبت واخواست: پس از انجام اقدامات فوق و توديع هزينه واخواست به دو حساب نزد بانک ملي واخواست کننده يا نماينده وي با ارائه رسيد توديع هزينه نزد بانک ملي، دو نسخه از واخواستنامه ها به دايره واخواست دادگستري (به فرض در تهران) واقع در ضلع جنوبي پارک شهر، خيابان بهشت، ساختمان روزنامه رسمي ، طبقه 4 ، اطاق واخواست مراجعه و اقدام به ثبت واخواستنامه مي نمايد.

بايد توجه داشت که هيچ نوشته اي نمي تواند از طرف دارنده سفته، جايگزين واخواستنامه شود. يک نسخه از واخواستنامه توسط مامور ابلاغ به ابلاغ شونده يا محل اقامت او داده مي شود، يک نسخه به واخواست کننده تسليم و نسخه ديگر در دفتر واخواست دفتر دادگاه بايگاني مي شود.

پيگيري ابلاغ واخواست: جهت پيگيري ابلاغ واخواست، مي بايست با در نظر گرفتن يک سررسيد منطقي (حداقل دو ماه از تاريخ تحويل اوراق به دايره واخواست) با در دست داشتن نسخه سوم واخواستنامه و کارت شناسايي به مرجع فوق الاشعار مراجعه و ابلاغ واخواست را پيگيري و در صورت ابلاغ، نسخه ابلاغ شده را اخذ نمائيد.

طبق ماده 281 ق.ت " چنانچه روز دهم تعطيل باشد اعتراض روز بعد آن به عمل خواهد آمد."

 ليکن چنانچه روز آخر سررسيد تعيين شده در سفته يا اظهارنامه به تعطيلات برخورد نمايد، جهت احتراز از عواقب سوء عدم اقدام قانوني، حتماً تا آخر وقت اداري يک روز مانده به آخر سررسيد يا يک روز قبل از تعطيلات در صورت عدم امکان تحويل اوراق واخواستنامه به دايره واخواست، هزينه واخواست در بانک ملي توديع گرديده و سپس در اولين روز کاري بعد از تعطيلي قبض رسيد بانک و اوراق واخواستنامه به نحوي که در بالا تشريح گرديد به دايره واخواست تحويل گردد.

توجه داشته باشيد که براي استفاده از مزيت کامل اسناد تجاي در قانون تجارت از جمله مسئوليت تضامني ظهرنويس ها و اخذ قرار تامين بدون توديع خسارات احتمالي، دارنده سفته بايد ظرف يکسال از تاريخ واخواست، دادخواست خود را به دادگاه تقديم و اقامه دعوي نمايد. اگر دارنده سفته به اين وظيفه قانوني عمل نکند، دعوي او عليه ظهرنويس ها پذيرفته نمي شود. مضافاً اينکه طبق ماده 318 ق.ت، هرگاه سفته از طرف تجار يا براي امور تجارتي صادر شده باشد…. مهلت اقامه دعوي پنج سال از تاريخ صدور اعتراض نامه يا آخرين تعقيب قضائي مي باشد ليکن مستفاد از ماده 319  قانون مزبور چنانچه وجه سفته را نتوان به واسطه حصول مرور زمان 5 سال مطالبه نمود، دارنده سفته مي تواند تا حصول مرور زمان اموال منقوله که مهلت آن 10 سال مي باشد، وجه آن را از کسي که به ضرر او استفاده بلاجهت کرده است مطالبه نمايد.

دارنده سفته اي که واخواست شده و در موعد مقرر اقامه دعوي کرده، مي تواند از دادگاه بخواهد که اموال طرف دعوي را قبل از رسيدگي و صدور حکم به نفع او توقيف کند. در اين حالت پس از صدور حکم، دارنده سفته در وصول طلبش از مال توقيف شده، به سايرين تقدم دارد. دادگاه نيز به محض تقاضاي دارنده سفته، ممکن است معادل وجه آن از اموال طرف مقابل به عنوان تامين توقيف کند.



نويسنده: اصغر اماني – کارشناس رسمي دادگستري در امور بانکي





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان