بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,314

وظايف پليس علمي و راه هاي علمي کشف جرائم

  1393/9/2
به کليه علومي که با جرم و بزهکاري مرتبط هستند و دستگاه قضائي را در کشف جرم ، احقاق حق و تامين آن ياري مي کند مثل روانشناسي کيفري ، جرم شناسي
يکي از علوم جنايي ، جرم يابي است .
جرم يابي : درباره ي کاربرد علوم عادي در کشف جرائم ، شناسايي مجرمان و اثبات جرم به بحث مي پردازد .
نمونه جرم يابي : پليس علمي ـ پزشک قانوني ـ روانشناسي قضائي
اهميت پليس علمي : اين علم بر اساس دلايل مادي و فيزيکي يا همان علوم تجربي استوار است .
به طور کلي دلايل اثبات جرم : اقرار ، شهادت شهود ، قسامه ، تحقيق محلي ، علم قاضي ، اسناد
دلايل : 1- مادي ( شواهد عيني ) 2- ذهني (نظري )
دلايل مادي ( شواهد عيني ) : خون ،ا سپرم، مو، اثر انگلشت ، اسلحه ، گلوله ، خط و...

ويژگي هاي دلايل مادي :

دلايل مادي ويژگي هايي دارند که قابل لمس ، ارائه ، مشاهده ، ارائه و استناد هستند
و به همين دلايل داراي اهميت هستند . دلايل مادي قابل ردوانکار نيستند .
دلايل ذهني (نظري ) : اقرار ، شهادت شهود ، قسم و ...
ويژگيهاي دلايل نظري : اثبات واقعيت آنها مشکل است و همينطور قابل لمس ، مشاهده ، و استناد نيستند . در علم فقه و جزا آمده که قاضي مي تواند به علم خودش بسنده کند .

تقسيمات پليس علمي :

1. تشخيص هويت افراد ( اعم از عادي ، مجرمان و اجساد مجهول الهويه )
2. بررسي صحنه جرم و جمع آوري دلايل و مدارک جرم
3. بررسي آزمايشگاهي دلايل و مدارک جرم
4. آگاهي از شگرد کار و روشهاي ارتکاب جرم
5. شناخت علل و انگيزه هاي مجرمان در ارتکاب جرم
6. تحليل صحيح از چگونگي وقوع جرايم
7. نحوه صحيح مصاحبه با متهمان ، مظنونين و شاکي و بازجويي از آنها

تشخيص هويت اشخاص :

هويت مجموعه صفات و مشخصاتي است که موجب تشخيص يک فرد از افراد يا يک شي از اشياء ديگر مي شود . عوارض مشخصه افراد و اشخاص
عوامل نياز قانون به تشخيص هويت مجرمان :
1. سوابق کيفري و احوال شخصيه
2. رعايت اصل فردي بودن مسئوليت کيفري و شخصي بودن مجازات و نيز جلوگيري از اشتباه يا استبدال
3. شناسايي و تحت نظر قراردادن مجرمان حرفه اي پس از آزادي از زندان
4. شناسايي هويت واقعي مراجعين به بانکها ، دفاتر اسناد رسمي ، شرکت در مسابقات کنکور و بعضي افرادي که وضعيت خاص دارند مثل لالها ، کودکان
5. شناسايي اجساد و اشخاص مجهول الهويه به منظور پيگيري مسايل بعدي
روشهاي به کارگيري تشخيص هويت :
1 ـ روشهاي قديمي 2ـ روشهاي جديد
روش هاي قديمي :
شناسايي مجرمان به واسطه قطع بودن برخي از اعضاي بدن ـ داغ کردن يا علامتگذاري مجرمان با فلز گداخته ـ عبور دادن مجرمان از جلوي پليس ، نگهبانان ، يا افراد با سابقه ـ پوشاندن لباس مخصوص ، خال کوبي، شناخت انگيزه هاي افراد، تن پيمايي Sadتشخيص هويت بر اساس توصيف و اندازه گيري قسمتهاي از بدن)

ازروشهاي قديمي تشخيص هويت تن پيماني است که بر اساس توصيف و اندازه گيري قسمتهاي از بدن به منظور تشخيص هويت افراد در سال 184 ميلادي آدلف کتله منجم ،رياضي دان و آمار شناس بلژيکي از مطالعه روي اندامهاي اشخاص و اندازه گيري آنها نظر داد: در جهان نمي توان 2 نفر را پيدا کرد که اندامهاي آنها کاملا به يک اندازه باشند در سال 186 فردي بنام استيوفن که در زندان سورن بلژيک بود مبادرت به اندازه گيري بدن زندانيان نمود چون اصول مشخصي را براي کار خود ارائه نکرد کار ايشان مورد توجه قرار نگرفت در سال 1879 ميلادي آلفوسن برتيون ( کارمند زندان پارس بود به دليل اينکه روشهاي تشخيص هويتن آن زمان کافي نبود لذا روي روشها و نظريه هاي کتله بفکر استفاده از تن پيماني افتاد :گفت هر چه تعداد اندامهاي مورد اندازه گيري بيشتر باشد مشخصات تن پيماني بين دو نفر بيشتر خواهد بود . براي کار خود اصولي را ارائه داد
 . 
1. رشد طولي بدن انسان بعد از 20 سال متوقف مي شود
2. اندازه ي اندامهاي اشخاص مختلف با هم متفاوتند
3. اندازه گيري ايشان د ر تن پيمايي شامل اندامهاي خاص از بدن مي شد به همه اندامها 
4. اندازه گيري تن پيمايي با استفاده از ابزار ساده هم امکان پذير است .
اندامهاي که مورد نظرش بود = طول قد ، نيم تنه ي فوقاني ، دور سر ، عرض سر ، طول لاله ي گوش راست ، طول استخوان بازوي چپ ، طول دست چپ از آرنج تا نوک انگشت مياني ، طول انگشت مياني و کوچک دست چپ ، طول پاي چپ ايشان در سال 1882 ميلادي موافقت مقامات پليس فرانسه را براي تن پيمايي به مدت 3 ماه در زندان گرفت . ايشان افراد را بر اساس اندازه ي اندامهاي بدن سه دسته تقسيم کرد : 1 ـ طول قد( که به سه قسمت طول قد به 160، 180، 200 و نيم تنه 80، 90، 100 و دور سر 20 ، 30، 40 با همين روش توانست در همين سال هويت واقعي 49 نفر را تامين کند و تا سال 1892 به 680 نفر رسيد.

در کشور ما تن پيماني درسال 1295 شمسي توسط مستشاران سوئدي در تهران راه انداختند که به آنترو پو متري هم گويند .

نواقص تن پيمايي :

1ـ تن پيمايي افراد زير 20 سال بدليل رشد طولي آنها ثابت نيست و تغيير مي يابد .
2ـ به دليل عدم امکان اندازه گيري دور عرض سر و طول داراي اشکال است ( در خانمها )
3ـ عدم دقت و وجود اختلاف بين اندازه گيري آنها
4ـ اظهار نظرها در مورد هويت و سوابق افراد نمي توانست قاطع و قابل اثبات باشد مثلا در سال 1902 فرد سياه پوست را دستگير کردند

آلفونس برتيون را پدر تشخيص هويت مي نامند.

ـ از کارهاي ديگرش ارائه تصوير گويا ست ( مشخصات تن پيماني مجرمان همراه هويت دقيق و روشن مشخصات از طريق رنگ مو ، چشم ، سر و صورت و يا آثاري که در بدن وجود دارد مثل خال کوبي ، خال .
اين روش از اويل قرن 2 منسوب شد امروزه از برخي کارکردهاي تن پيماني استفاده مي کنند . مثل رنگ چشم ، مو يا فرمهاي استخدامي استفاده مي کنند .
روش هاي فعلي تشخيص هويت: 1 ـ عکاسي2- چهره نگاري 3- انگشت نگاري
1 ـ عکاسي:
( همراه با ظهور عکاسي کارکنان جرايم تشخيص هويت به فکر استفاده از آن افتادند . اهميت عکس در ماندگاري است چون وقتي افراد به فردي ، منظره اي نگاه مي کنند بدليل عدم دقت ، عدم تمرکز ، کور رنگي و ... نتوانند جزئيات آن را بخاطر بگذارند . در ابتدا از تمام رخ عکس مي گرفتند ولي در عمل ديدند اشکال دارد چون برخي حالات و مشخصات کشف نمي شود و از نيم رخ نيز عکس مي گرفتند چون مثلا حالت پيشياني با بيني فرق مي کند و يا علائم و آثار روي صورت شايد ديده نمي شد و يا شکل لاله ي گوش که در تشخيص هويت خيلي مؤثر است لذا از نيم رخ هم عکس مي گرفتند . مثلا ممکن است شاهد متهم را از نيمرخ ديده باشد .
کاربرد هاي عکس :
1- تطبيق عکس با قيافه ي شخصي که احتمال مي رود عکس متعلق به وي باشد .
2 ـ در مورد اجسادمکشوفه ي مجهول الهويه نيز عکس خيلي مؤثر است .
3 ـ در مورد افراد گمشده نيز مورد استفاده قرار مي گيرد .
تطبيق عکس هرگاه احتمال رود که عکس متعلق به شخص باشد مورد تطبيق قرار مي گيرد . مثلا از آلبوم خانوادگي اش يا از اداره ي محل و ...
براي اينکه عکسها بهينه باشند بايد ويژگيهايي داشته باشند:
1 ـ از نظر زماني به هم نزديک باشند
2 ـ از نظر حالت نيز با هم يکي باشند
3 ـ حداقل 3 عکس داشته باشيم
4 ـ عکس روتوش نشده باشد .
مقايسه ي عکسهاي رنگي و سياه و سفيدبا رنگي از حييث وضوح بهتر است ولي دوام عکس سياه و سفيد بيشتر است که رنگي بر اثر مرور زمان و رطوبت و گرما و ... از بين مي روند . پيشنهاد مي شود اگراز هر دوعکس رنگي و سياه و سفيد استفاده شود خيلي بهتر است .
موانعي در عکس براي شناسايي اشخاص در کشف جرم :
1 ـ تغيير قيافه ي اشخاص براثر گذشت مرور زمان
2 ـ افت کيفيت عکسهاي رنگي براثر مرور زمان
3 ـ امکان انجام جراحي پلاستيک روي اندامهاي صورت
4 ـ گريم کردن صورت قبل از عکس يا بعد از عکس
5 ـ تغيير چهره به علت سوانح و سوختگي ها
6 ـ شباهتهاي دو قلوه هاي هم سان
7ـ مونتاژ عکس يک فرد در کنار عکس يا قيطره غير مرتبط او
8 ـ امکان هر گونه دخل و تصرف و ايجاد تغييرات در عکسهاي تهيه شده که به جاي فيلم از ديسکت رايانه اي استفاده مي کنند .
9 ـ روتوش عکسها به امکان حذف آثار و علايمي که در چهره است مثل خال ، سالک
10ـ فرسودگي و کهنگي برخي عکسها جهت تشخيص مشکل است .
چهره نگاري: (ارائه توصيف شهود و شاکيان از مشخصات ظاهري و چهره مجرمان مجهول الهويه و فراري را چهره نگاري گويند)
مجرمان فراري دو دسته اند:
1 ـ مجرماني که هويت آنها براي مردم و پليس معين است.
2 ـ مجرماني که هويت آنها مشخص نيست.
* براي تشخيص هويت اين مجرمين به سراغ آلبوم عکس آنها مي روند، و يا کارشناسان فن با توجه به اطلاعاتي که به آنها مي دهند چهره مجرم را نقاشي مي کنند و شبيه آن را مي نگارند پس تهيه تصوير مجرمان که مجهول الهويه و فراري هستند با استفاده از توصيفي که شهود و شاکيان از مشخصات ظاهري و چهره اين افراد مجرم ارائه مي دهند را چهره نگاري گويند که ادامه مسير تکميلي دو روش تن پيمايي و تصوير گوياست که امروزه اين کار از طريق کامپيوتر و يا قلم هاي رايانه اي آسان تر شده است.

انگشت نگاري: (علم استفاده از اثر انگشت در تشخيص هويت اشخاص و کشف جرايم)
عبارت است از بدست آوردن تصوير خطوط برجسته سرانگشتان اشخاص و نقوش آنها، به عبارتي ديگر انگشت نگاري علم استفاده از اثر انگشت در تشخيص هويت اشخاص و کشف جرايم مي باشد.
بشر ابتدايي در کشف آثار هنري از اثر انگشت، بهره مي جستند و بعدها از اثر انگشت به عنوان امضاي غير قابل انکار و سپس تشخيص هويت استفاده مي شد. هنرمندان هم آثار خود را با اثر انگشت، معين مي کردند.

امروزه نيز از اثر انگشت به جهت بي سوادي و يا به حکم قانون استفاده مي شود. از آيات و روايات هم اين قضيه استنباط شده است. (سوره قيامت، آيه 3 و 4)
از حيث تاريخي هم قديمي ترين مورد اثر انگشت کشف شده مربوط به قرن 1 ميلادي است و از نظر علمي نيمه دوم قرن 17 به اين موضوع پي بردند و اساسي ترين تحقيقات علمي در اين مورد مربوط به نيمه دوم قرن 19 است.

ويژگيهاي انگشت نگاري :
· در اثر مرور زمان نقش خطوط برجسته سرانگشتان افراد تغييري نمي کند.
· اين نقوش در هر شخص منحصر به فرد بوده و با ديگران متفاوت بود.
· نتايج تحقيقات سرويا ورشل که در تحقيقي 20 سال قبل از کارگران اثر دست مي گرفت در جهت اسناد و ... و سپس ژاپني ها تحقيقاتي در اين زمينه انجام دادند:
دکتر هنري در زمينه کشف جرم کارکرد و ورشل در زمينه اثر انگشتان و امروزه ادامه تز دکتر هنري، در اين علم حاکم است که هر دو کمک بزرگي کردند.
بعدها فرانسيس گالتون رياضي دان به کمک علم رياضي و تجزيه تحليل آثار انگشت جمع آوري شده توسط شرول دريافت که امکان اينکه دو نفر داراي اثر انگشت يکسان باشند 1 به 64 ميليارد انسان است.

در اواخر قرن 19 يوهان اسويچ نخستين کسي بود که از زندانيان براي تشخيص هويت آنها از اثر انگشت استفاده مي کرد و در سال 1891 براي کلاسه (طبقه بندي) اثر انگشت را ابداع کرد.

در 1892 بازرس آرژانتيني به نام آلوارز که معاون و دستيار اسويچ بود از روي آثار خون آلود درب کلبه محل وقوع جرم، اتهام فرزندان مرحوم را تبرئه نمود، همسر وي (متوفي) او را کشته بود.
در ايران ابتدا از اثر انگشت براي تعيين و اسناد استفاده مي شد که اولين آن مربوط به قرن 8 است.
سابقه اثر انگشت در اسناد تجاري براي تشخيص هويت در قرن 14 بوده و براي تشخيص هويت مربوط به قاجاريه است.
در سال 1333 سيستم ها طبقه بندي يا کلاسه در ايران مرسوم شد.

صفات و خصوصيات برجسته يا اصول علم انگشت نگاري:
1 ـ هيچ دو اثر انگشتي يکسان نيست.
2 ـ خطوط برجسته سرانگشتان از زمان بوجود آمدن که از 3 تا 4 ماهگي جنين بوجود مي آيد تا زمان از بين رفتن يا معدوم شدن پوست دست تغيير شکل نمي دهد.
* چند نکته:
1 ـ خصوصيات ذکر شده خطوط برجسته سرانگشتان علاوه بر سرانگشتان، شامل خطوط برجسته بندهاي دوم و سوم انگشتان و کف دست و پا يعني شامل تمام خطوط پوستي مي شود.
2 ـ در صورت سوختگي و جراحات پوست انگشتان دو حالت وجود دارد:
الف ـ صدمات، سوختگي و ... سطحي باشد، که دوباره احيا و التيام مي يابند.
ب ـ عميق باشند، مثل سوختگي شديد و ... به دليل صدمه و لطمه پاپي اي هاي زير سطوح پوستي که نقش مؤثري در ايجاد و بازسازي نقوش سرانگشتان دارد، التيام نمي يابد البته اين خود نشانه اي است.
3 ـ افرادي براي عدم دسترسي و شناسايي، پيوند پوست ساير بدن با سرانگشتان را انجام مي دهند تا پيوند پوست کف دست و پا با سرانگشت که ابتدا اينها توسط کارشناس اهل فن قابل شناسايي است.
4 ـ بيماريهاي پوستي که بعضي از آنها بر روي اين خطوط بي تأثير يا موقتاً تأثير دارند مثل سفليس عصبي ولي بعضي مثل اسکلرودرمي يا پسويازيس تأثير دائمي بر روي اثر انگشتان داشته، اشکال در کار انگشت نگاري ايجاد مي کنند.
5ـبعضي شغل ها مثل بناها يا مشاغلي که با مواد شيميايي، اسيدها، بازها ارتباط دارند، باعث صافي نسبي اثر انگشتان شده که البته قابل بازگشت است (مالش و ماساژ با روغن زيتون يا گليسيرين)
6 ـ در اثر رشد دست و وسيع تر شدن پوست آن تعداد خطوطي که در دوران کودکي در مساحت cm 1 وجود داشته به مراتب بيشتر از خطوط بزرگسالي است که در همان واحد طولي قرار دارد. کارشناسان با استفاده از همين قاعده وا لبته با شمارش تعداد خطوط کشف شده در جرم با واحد طول معين، جداولي را تهيه کردند که با استفاده از آن سن شخص مشخص مي شود.


بررسي خطوط از ديد زيست شناسي:
در خصوص علت بوجود آمدن خطوط برجسته انگشتان و دست و پا دو نظر داده اند:
1 ـ اين خطوط برجسته براي ايجاد اصطکاک و جلوگيري از لغزيدن دست و پا روي سطوح صاف مثل سنگ ها و تنه درخت خلق شده.
2 ـ به دليل وجود پي هاي لامسه در محل اين خطوط برجسته، اعتقاد دارند اين ها براي حس لامسه براي لمس زبري، نرمي، سردي و ... اشياء خلق شده.
عامل بوجود آمدن خطوط برجسته همين پاپي ها در زير پوست هستند. غدد مترشحه عرق روي همين خطوط برجسته پوستي قرار دارند و لذا هميشه سطح اين خطوط آغشته به عرق بوده و در اثر تماس سرانگشت دست و پا با اشياء اين عرق مترشحه تصوير خطوط برجسته پوستي را بصورت نامرئي روي سطح تماس برجا مي گذارد.
ـ اين خطوط برجسته پوستي مختص به انسان نيست و در دست و پا يا زير دم برخي پستانداران قرار دارد. بطور کلي بر اين نقاط (خطوط برجسته) مو وجود ندارد يعني جايي که مو هست خطوط برجسته نيست.
ـ آثار خطوط پوستي برجسته به 2 گونه بدست مي آيد:
1 ـ انگشت نگاري آشکار يا قضايي:که از تمامي انگشتان فرد انگشت نگاري مي شود.
2 ـ انگشت نگاري جزايي يا پنهان:که از طريق تماس سطح انگشتان با اشياء و وسايل، دلايل و مدارک موجود در صحنه جرم اين اثر خواسته يا ناخواسته بوجود آمده و مي ماند.
اغلب اوقات اين خطوط ناقص بوده يا مرئي نيستند که اول بايد آن را ظاهر، ضبط و مورد استفاده قرار دهند.


نويسنده: بهمن طهماسب پور





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان