بسم الله
 
EN

بازدیدها: 463

راهکارهاي مقابله با نقض حريم خصوصي کاربران اينترنت

  1393/8/25
هر فردي دوست دارد محيط و فضايي داشته باشد که ديگران بدون اجازه‌اش قادر نباشند به آن ورود پيدا کنند اما اين خواست مشروع و قانوني به کرات از سوي افراد حقيقي و حقوقي مورد حمله قرار مي‌گيرد. در سال‌هاي اخير نيز با گسترش چشمگير استفاده از شبکه‌هاي اينترنتي و افزايش کاربران فضاي مجازي اين حمله‌ها بيشتر و جدي‌تر شده است، مشکلي که با سد قانون مي‌توان از آسيب‌ها و مشکلاتي که ايجاد مي‌کند کاست.

  يک تعريف ساده

بايد در ابتدا و براي آشنايي بيشتر با موضوع «حريم خصوصي» آن را تعريف کنيم. به يک تعريف ساده حريم خصوصي يعني هر فرد اين حق را داشته باشد که بدون ترس و در خلوتي که دوست دارد اطلاعات مربوط به زندگي خود را مخفي کند. در اين بين فرد تصميم مي‌گيرد که چه زماني و تا چه اندازه‌اي اين اطلاعات را با ديگرن تقسيم کند. بايد بدانيد که در تعاليم ديني نيز بر رعايت حريم خصوصي تاکيد و از مردم خواسته شده است که از افشاي اطلاعات زندگي خود خودداري کنند. با اين حال در دنياي مدرن افراد وارد فضايي مي‌شوند که اطلاعاتشان از هيچ دستبرد يا تعددي در امان نيست که اين وضع نقض حريم خصوصي در فضاي مجازي را به يکي از مهمترين مسائل جوامع تبديل مي‌کند. اين موضوع از دو منظر قربانيان نقض و ناقضين حريم خصوصي قابل طرح و بررسي است. 
 

  نقش قرباني را بازي نکنيد

در منظر اول قربانيان نقض قرار دارند. در اين باره بايد به اين اصل توجه شود که در فضاي مجازي تا نگارنده يا همان کاربر وجود نداشته باشد جرم تقض يا تعدي به حريم خصوصي نيز رخ نمي‌دهد. به عبارتي نگارنده مي‌تواند با رعايت يکسري از موارد پيشگيرانه قرباني نباشد. بايد اين را بدانيد که بسياري از بزه‌ديدگان جرايم سايبري استعدادي زيادي براي قرباني بودن دارند يعني اين افراد به راحتي طعمه بزهکاران سايبري مي‌شوند. با نگاهي به صفحه حوادث و سايت پليس فتا (فضاي تبادل اطلاعات) مي‌توان دريافت که بسياري از مالباختگان و افرادي که در فضاي مجازي مورد سوء‌استفاده قرار گرفته‌اند به آساني اطلاعات خود را در اختيار بزهکار قرار داده‌اند. کارشناسان ضعف شخصيتي، فقدان اطلاعات کافي درباره محيط مجازي و بي‌دقتي در محافظت از داده‌ها را از مهمترين دلايل قرباني شدن افراد در فضاي مجازي مي‌دانند. در يک کلام ساده مردم بايد بدانند همان طور که با نصب قفل‌هاي محکم و رعايت نکات ايمني خانه يا خودروي خود را در برابر سرقت ايمن مي‌کنند، بايد در حوزه اطلاعات در فضاي مجازي نيز جانب مسايل امنيتي را نگه دارند. نگهداري اطلاعات خصوصي در فلش و کارت‌هاي حافظه، تلفن همراه و سي.دي و مواردي از اين دست، پاي مجرمان سايبري را به زندگي شما باز مي‌کند. 
 

  موارد نقض حريم خصوصي

در ادامه بايد به مواردي اشاره کنيم که مشمول حريم خصوصي در فضاي مجازي شده و ممکن است مورد تهديد يا تعدي قرار گيرد. کم نيستند افرادي که بعد از ورود به فضاي مجازي هر گونه فعاليت را حق خود مي‌دانند و دست به اعمالي مانند ‎‎‎دسترسي غيرمجاز به داده‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي نظير هک ايميل يا اکانت افراد؛ شنود غيرمجاز محتواي در حال انتقال در سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي نظير استفاده از کي‌لاگرها و نرم‌افزارهاي شنود چت‌هاي اينترنتي؛ دسترسي غيرمجاز به داده‌هاي سري در حال انتقال در سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي يا حامل‌هاي داده يا تحصيل و شنود آن مي‌زنند.
همچنين بايد بدانيد که برابر قانون کشور ما انجام فعاليت‌هايي مانند در دسترس قرار دادن داده‎هاي سري در حال انتقال؛ نقض تدابير امنيتي سيستم‌هاي رايانه‌اي به قصد دسترسي به داده‌ها؛ حذف يا تخريب يا مختل يا غيرقابل پردازش کردن داده‌هاي ديگري؛ از کار انداختن يا مختل کردن سيستم‌هاي رايانه‌اي؛ هتک حيثيت از طريق انتشار صوت و فيلم تحريف‌شده ديگري به‌وسيله سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي؛ نشر اکاذيب از طريق سيستم‌هاي رايانه‌اي؛ فروش يا انتشار يا در دسترس قرار دادن گذرواژه يا هر داده‎اي که امکان دسترسي غيرمجاز به داده‎ها يا سيستم‎هاي رايانه‎اي را فراهم مي‎کند و آموزش نحوة ارتکاب جرايم دسترسي غيرمجاز، شنود غيرمجاز، جاسوسي رايانه‌اي و تخريب و اخلال در داده‌ها يا سيستم‌هاي رايانه‌اي و مخابراتي  در فضاي مجازي جرم است و قانون براي مرتکبان آن مجازات‌هايي را پيش‌بيني کرده است. 
 

  قانون چه مي‌گويد؟

حال اگر در فضاي مجازي به هر دليل شخصي حقيقي يا حقوقي وارد حريم شما شد بايد بدانيد که حمايت هاي قانوني از شما وجود دارد و در اصولي نظير 19، 20، 22، 40 و 42 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران هرگونه تعرض به آبرو و جان و مال و حقوق و مسکن و پيشه و عقائد و اطلاعات خصوصي افراد ممنوع اعلام شده است. 
طبق اصل 22 قانون اساسي «حيثيت، جان، مال، حقوق، مسكن و شغل اشخاص از هرگونه تعرض مصون بوده» و حكومت و مردم بايد به اين محدوده احترام گذاشته و متعرض كسي نشوند، بنابر اصل 23 قانون اساسي «تفتيش عقيده ممنوع بوده و هيچ كس را نمي‌توان به صرف داشتن عقيده‌اي مورد تعرض قرار داد».  
همچنين در قانون جرائم رايانه‌اي و مصاديق محتواي مجرمانه در فضاي مجازي حريم خصوصي مورد تاکيد و مجازات‌هاي متفاوتي براي اخلال آن در نظر گرفته شده است. در ماده 1 فصل اول اين قانون با عنوان «جرائم عليه محرمانگي داده‌ها و سيستم‌هاي رايانه‌اي و مخابراتي» آمده است که «هر کس به طور غيرمجاز به داده‎ها يا سيستم‎هاي رايانه‎اي يا مخابراتي که به وسيله تدابير امنيتي حفاظت شده است دسترسي يابد، به حبس از نود و يک روز تا يک سال يا جزاي نقدي از پنج تا بيست ميليون ريال يا هر دو مجازات محکوم خواهد شد». 
برابر ماده 3 قانون جرائم رايانه‌اي نيز شنود اطلاعات حبس از يک تا سه سال يا جزاي نقدي از بيست تا شصت ميليون ريال يا هر دو مجازات؛ انتشار اطلاعات به صورت غير مجاز  به حبس از دو تا ده سال؛ فروش يا افشاي اطلاعات به سازمان يا شرکت يا گروهي ديگر به حبس از پنج تا پانزده سال را براي خاطي به همراه دارد.
بايد بدانيد اگر کسي به طور غيرمجاز داده‌هاي شما را از سيستم يارانه‌تان حذف، تخريب يا غيرقابل پردازش کرده است به حبس از شش ماه تا دو سال يا جزاي نقدي از ده تا چهل ميليون ريال يا هر دو مجازات محکوم مي‌شود. همچنين اعمالي مانند وارد کردن، انتقال دادن، پخش، حذف کردن، متوقف کردن، دستکاري يا تخريب داده‎هاي سيستم‎هاي رايانه‎اي حبس از شش ماه تا دو سال يا جزاي نقدي از ده تا چهل ميليون ريال يا هر دو مجازات را به همراه دارد. برابر ماده 10 اين قانون نيز مخفي کردن داده‌ها، تغيير گذرواژه که مانع دسترسي اشخاص به داده‎هاي سيستم‎هاي رايانه‎اي خودشان مي‌شود از نود و يک روز تا يک سال حبس يا جزاي نقدي از پنج تا بيست ميليون ريال يا هر دو مجازات را به همراه دارد. لازم است بدانيد که برداشتن داده‌هاي ديگري بدون اجازه نيز با مجازات پاسخ داده شده است. برابر ماده 12 قانون جرائم رايانه‌اي و مصاديق محتواي مجرمانه در فضاي مجازي اين افراد به جزاي نقدي از يک تا بيست ميليون ريال و در غير اين صورت به حبس از نود و يک روز تا يک سال يا جزاي نقدي از پنج تا بيست ميليون ريال يا هر دو مجازات محکوم خواهند شد.البته در اين ميان قانون درباره هتک حرمت سختگيرانه‌تر برخورد کرده است و هرکس به وسيله سيستم‎هاي رايانه‎اي،‌ فيلم يا صوت يا تصوير ديگري را تغيير دهد يا تحريف و آن را منتشر کند، به نحوي که عرفاً موجب هتک حيثيت او شود، به حبس از نود و يک روز تا دو سال يا جزاي نقدي از پنج تا چهل ميليون ريال يا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. اگر اين تغيير به صورت مستهجن باشد، مرتکب به حداکثر هر دو مجازات مقرر محکوم مي‌شود. انتشار تصوير يا فيلم خصوصي يا خانوادگي يا اسرار ديگري و انجام اين اعمال به قصد تشويش اذهان عمومي نيز با مجازاتي مشابه پاسخ داده مي‌شود. 
 

  اگر حريم شما نقض شد

يادتان باشد اگر به هر طريقي در فضاي مجازي به حريم خصوصي شما تعدي شد راهکار بسيار ساده است؛ در قدم اول شما مي‌توانيد به پليس فتا مراجعه کنيد. اين پليس به طور تخصصي به بررسي جرايم اينترنتي مي‌پردازد. دادسراي مبارزه با جرايم رايانه‌اي نيز محل مناسبي براي طرح شکايت و احقاق حقتان است. 
يادتان باشد نفوذ به اطلاعات شخصي و تهديد به افشا و انتشار آن، انتشار آگهي‌هاي کلاهبرداري اينترنتي، خريد و فروش‌ کالاهاي غيرمجاز اينترنتي، فعاليت اقتصادي مجرمانه نظير شرکت‌هاي هرمي، تهيه و توزيع اينترنتي مواد مخدر و روان‌گردان‌ها، انجام جاسوسي اينترنتي روي فرد خاص، ايجاد اخلال در سيستم‌هاي رايانه‌اي شخص حقيقي يا حقوقي، کلاهبرداري و اغفال از طريق جادوگري، رمالي، کف‌بيني و... اگر در بستر فضاي مجازي شکل بگيرد همچنين تبليغ و فروش محصولات جنسي نامشروع و غيرمجاز، مواردي است که کاربران محترم به محض مواجه شدن با آنها بايد به دادسراي مبارزه با جرايم رايانه‌اي مراجعه کنيد.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان