بسم الله
 
EN

بازدیدها: 851

تحولات علوم جنايي و آموزش و تحقيقات جرم شناسي در فرانسه- قسمت دوم (قسمت پاياني)

  1393/1/2
قسمت قبلي

 ب : آموزش و تحقيقات جرم شناسي در فرانسه

 در فرانسه، جرم شناسي ورشته ­هاي وابسته در دانشکده ­هاي حقوق ارايه و آموزش داده مي­شود، حال آنکه در مونترال ( کِبک کانادا ) جرم شناسي در يک گروه مستقل وابسته به دانشکده علوم اجتماعي از مقطع کارداني تا دکترا بوسيله استاداني که متخصص علوم جنايي تجربي هستند تدريس مي­شود . بدين ترتيب آموزش و تحقيقات جرم شناسي در فرانسه عمدتاً به عهده  استادان حقوق کيفري است که بنا به علاقه شخصي در اين زمينه مطالعاتي داشته­ اند.

به عنوان نمونه پروفسور گسن در واقع استاد حقوق جزا و آيين دادرسي کيفري است . ليکن در اين اواخر تحقيقات و مطالعات خود را بر جنبه ­هاي مختلف جرم شناسي متمرکز نمود و حاصل آن نگارش کتاب مفصلي تحت عنوان « جرم شناسي » است که در انتشارات دالوز ( پاريس ) در سال 1988 به چاپ رسيد و چاپ چهارم آن با اضافات زيادي در سال 1998 منتشر شد.[1]

1-آموزش جرم شناسي

 در دانشکده حقوق و علوم سياسي دانشگاه اکس مارسي 3، جرم شناسي در قالب 36 ساخت به عنوان يک درس اختياري در سال چهارم دوره کارشناسي حقوق ارايه مي­شود؛ اما در مقطع بالاتر، دو کارشناسي ارشد مستقل با هدف­هاي متفاوتي وجود دارد که بخشي از مواد درسي آن مربوط به علوم جنايي تجربي است.

1-1- « دپيلم مطالعات عميق علوم و کيفري و علوم جرم شناختي »[2] که مدت آن يک سال تحصيلي است و مرکب از سه گروه درس است که هر يک در طول سال به مدت بيست ساعت تدريس مي­شود. کلاس­هاي گروه اول و گروه دوم جنبه نظري دارد. حال آنکه گروه سوم جنبه سمينار و کار عملي به خود  مي­گيرد. درس­هاي گروه نخست شامل حقوق و جزاي عمومي آيين دادرس کيفري و حقوق جزاي اختصاصي است؛ گروه دوم که جنبه جرم شناختي دارد مشتمل بر جرم شناسي، کيفر شناسي و شناخت پديده کودک دوستي ( بچه بازي شناسي Pedologie  ( مواد درسي گروه سوم که جنبه سمينار دارد و در چارچوب آن تهيه يک گزارش تحقيقاتي براي دانشجو اجباري است عبارت است از حقوق جزاي بين الملل، حقوق جزاي معاملات بازرگاني Droit Penal des affaires) )، جامعه شناسي کيفري و روان پزشکي جنايي، بديهي است سرفصل­ها و موضوعاتي که در قالب مواد درسي دو دوره کارشناسي ارشد ارايه مي­شود و به عهده استاد گذاشته شده است و هر ساله به اقتضاي تحولات مسايل کيفري، حرم شناسي و جامعه شناختي در فرانسه بايد نو شود. و به اطلاع مدير گروه نيز برسد تا بين مطالب درس­هاي مختلف هماهنگي موضوعي برقرار گردد.

دپيلم مطالعات  عميق علوم کيفري و علوم جرم شناخت که بيشتر با هدف آشنا کردن دانشجويان با نظريه­ ها، قوانين و مقررات، رويه قضايي و آموزه­هاي مطرح در دو شاخه علوم جنايي پيش بيني و تنظيم شده است. نوعي آماده سازي آنان براي مرحله نگارش پايان نامه ( تز) دکترا[3] و در نهاي امر آموزش و استادي دانشکده­هاي حقوق و امر پژوهش و پژوهشگري در مؤسسات حقوقي - جرم شناسي است، حال آنکه جهت گيري غالب در دپيلم مطالعات عالي تخصصي مبارزه عليه بزهکاري و کژمداري­ها[4]    جنبه کاربردي و عملي رشته ­هاي مطالعاتي مختلف علوم جنايي است . اين دوره کارشناسي ارشد ويژه مسئولان و کارکنان پليس، ژاندارمري، شهرداري ، دستگاه قضايي ، دستگاه امنيتي ، پزشکي قانوني و جواناني که مايل هستند بلافاصله وارد اين قبيل مشاغل اجراي شوند پيش بيني و تنظيم شده است. به همين جهت مدرسان بعضي از درس­هاي ارايه شده خود از صاحب منصبان مشاغل پليس، قضايي، ژاندارمري و... هستند تا زمينه ­اي براي انتقال تجربه آنان به دنشجويان نيز باشد.

1-2 در چارچوب دپيلم مطالعات عالي تخصصي مبارزه با بزهکاري و کژمداري­ها که مدت آن يک سال تحصيلي است، علاوه بر درس روش شناسي ( متدلوژي)، ساير مواد درسي در دو گروه ارايه مي­شود که ساعات تدريس آنها بين دو تا بيست ساعت متغير است.

 گروه اول تحت عنوان « سياست شهر و جرم شناسي » شامل نه ماده درسي است: سياست فرانسه در زمينه شهر و شهرسازي، اقدام­هاي معمول در چارچوب سياست فرانسه در زمينه شهر ( از جمله اقدامهاي پيشگيرنده)، آمايش فضاي شهري و ساختمان­ها در پيشگيري از بزهکاري ( طراحي محيطي )[5]  تدابير پيشگيري وضعي، کارکنان (پرسنل) و وسايل حفاظت خصوصي مؤسسات نگهباني، مؤسسات حمل پول و اسناد اعتباري، نظارت بر اماکن و خانه­ ها از راه دور، بزهکار اقتصادي و مالي، رفتار و برخورد اصلاحي در قبال انحرافات کژمداري، ( مثل مصرف و اعتياد به مواد مخدر، اعتياد به الکل مي­بارگي، خودکشي ، اعتياد به دخانيات ) روان شناسي جنايي، روان پزشکي جنايي و پزشکي قانوني ).

 گروه دوم تحت عنوان « نهادها و آيين دادرسي کيفري » مشتمل بر ده ماده درسي است که از نظر ميزان ساعات آموزش يکسان نيست. تشکيلات ( سازمان ) و طرز کار پليس،  تشکيلات و طرز کار ژاندارمري ، پليس علمي، سازمان و طرز کار تحقيقات مقدماتي، سازمان وطرز کار دادسراها، سازمان و طرز کار دادگاههاي مختلف ، ضمانت اجراهاي کيفري و چگونگي اجراي آنها آيين دادرس کيفري ( شامل آيين دادرسي تطبيقي با توجه به کنوانسيون اروپايي حمايت از حقوق بشر، جرم سازمان يافته در دادسرا و دادگاه، تدابير حمايتي از بزهکاران نوجوان و در معرض خطر بزهکاري و نحوه اعمال آنها و بالاخره انجمن­هاي امداد رساني ( به بزه ديدگان ،معتادان، مي­باره­ها....).

1-3-افزون بر دانشکده ­هاي حقوق و دوره ­هاي کارشناسي و کارشناسي ارشد، جرم شناسي و رشته ­هاي مطالعاتي مرتبط در نه مؤسسه  جرم شناسي  موجود در فرانسه نيزبه طور تخصصي تدريس مي شود که دانشجويان علاقمند حتي از رشته­ هاي روان شناسي، علوم انتظامي؛ جامعه شناسسي ، پزشکي ، فلسفه نيز مي­توانند تحت شرايطي دوره دو ساله « دپيلم ( مدرک ) کيفري و جرم شناسي » را بگذرانند که شامل مواد درسي و کار آموزي در دادگستري ، کانون وکلا، پليس ، ژاندارمري ،پزشکي و قانوني و ... مي­شود.

مواد درسي اين دوره عبارت است از حقوق کيفري عمومي ، آيين دادرسي کيفري، درآمدي به جرم شناسي نظري، پزشکي روان،[6] بزهکاري صغار، حقوق کيفري اختصاصي، علوم جرم يابي، پزشکي قانوني، جامعه شناسي کيفري، کيفر شناسي، جرم شناسي اختصاصي، جرم شناسي کاربردي يا حقوق جزاي معاملات بازرگاني، ساعات اختصاص داده شده به آموزش اين مواد بين شانزده تا سي و دو ساعت متغير است. در بعضي مؤسسات جرم شناسي براي اخذ دپيلم ( مدرک ) جرم شناسي تهيه يک پايان نامه و دفاع از آن ضروري است . در واقع اين دوره براي دارندگان  کارشناسي حقوق، روان شناسي يا دانشجويان اين رشت ه­ها جنبه تکميلي و تخصصي دارد. مؤسسات جرم شناسي، دوره ­هاي بازآموزي يا دوره ­هاي آموزشي تکميلي براي افسران پليس، ژاندارمري، زندان بانان، مدد کاران اجتماعي، کارشناسان شهرسازي و .. نيز  بر گزار مي­کنند.

 

2-         تحقيقات جرم شناسي

و امادر مورد تحقيقات بايد گفت که به طور کلي پژوهش­هاي جرم شناختي از نوع ميداني در فرانسه از جايگاه و اهميت شايسته و بالايي برخوردار نيست. عمده يافته­ها و نظريه­هايي که در قالب جرم شناسي، جامعه شناسي جنايي، روان شناسي جنايي و.... در فرانسه آموزش داده مي­شود. حاصل تحقيقات وسيع ميداني و انتشارات منظم نتايج آنها در مونترال، مرکز ايالت کبک (کانادا ) است که به لحاظ فر انسوي بودن زبان آنها براي دانشجويان و استادان فرانسوي قابل استفاده مستقيم است. توضيح اين که در دانشگاه مونترال، مدرسه عالي جرم شناسي و در کنار آن مرکز بين المللي جرم شناسي تطبيقي وجود دارد. به طور کلي پژوهش­هاي ميداني و کاربردي در زمينه جرم شناسي در کشورهاي آمريکاي شمالي به لحاظ بودجه­اي که نهادهاي دولتي يا مؤسسات خصوصي اختصاص مي­دهند از اهميت و در عين حال توجه ويژه­اي برخوردار است و در هر حال جنبه کاربردي آن با اهميت است.




[1] -گفتني است که چاپ نخست اين کتاب در سه جلد توسط  شادروان دکتر مهدي کي نيا با عناوين زير به فارسي برگردانده و منتشر شده است. ( مقدمه ­اي بر جرم شناسي ، جرم شناسي کاربردي و جرم شناسي نظري).

 [2] -Diplome d Etudes Approfondies  de Sciences Penates et Sciences criminologiques.

 [3] - توضيح  اين که پس از طي موفقيت آميز دوره کارشناسي ارشد، دانشجوي علاقمند مي­تواند مستقيماً يعني بدون گذراندن مواد درسي خاص موضوع پايان نامه دکتراي خود را صرفاً با نظر استاد راهنما انتخاب نمايد.

[4]-Diplome D Erudes Supericures  de Lutte conyre is Delinquance et les Devianes .

[5] - Enviconnemental  design.

[6] - Medecine  mentale.



نويسنده: پروفسور ژان ايولاسال -ترجمه: دکتر علي حسين نجفي ابرند آبادي






برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان