بسم الله
 
EN

بازدیدها: 558

ثبت الکترونيک اسناد، طليعه اعتماد به فن آوري

  1392/12/26
خلاصه: همه مساله در هويت و مالکيت متمركز است از آن روي كه اين دو بال هاي سپيد مرغ حق ، كه هرگز از گزند بد انديشان و مجرمان در امان نمانده اند در چالش بي اعتمادي هاي فني و فرهنگي ، شکسته ترند . در يک ساختار فرهنگي و اقتصادي پيشرفته » اعتماد » مبناي تعاملات اقتصادي و اجتماعي بوده و اصل برائت حاكم است در حاليکه در جوامع در حال توسعه علي الخصوص آنها كه تاريخي طولاني در تطاول و تاراج مهاجمان غارتگر بيگانه و تعميق كردارهاي خبيث مولود استبداد زدگي چون چاپلوسي ، دروغ ، ريا و تزوير دارند ، اعتماد(Trust) چنان شکننده و آسيب پذير است كه حتي به مدد انواع ابزارهاي كنترل نيز گاه چندان پايدار نمي ماند . به جز عوامل فرهنگي ، مسائل فني متعددي نيز در شکل گيري » اعتماد » موثرند . آنجا كه پاي الکترونيکي شدن فرآيندها به ميان مي آيد .

 اعتماد و فن آوري الکترونيکي شدن فرآيندها

از زمانيکه مقر فرماندهي وزارت دفاع امريکا  (پنتاگون) تصميم گرفت شبکه تعاملات اداري واقتصادي اين کشور را در برابر حملات اتمي مقاوم نمايد و پيشنهادات متعدد را در اين خصوص بررسي کرد و از دل اين پيشنهادات » اينترنت » بعنوان يک شبکه غير متمرکز دستگاه هاي الکترونيکي پردازشگر داده ، ايجاد شد ، مدت مديدي مي گذرد . پس از اين زمان ديگر اينترنت کارکردهاي متعددي پيدا کرده و در کل جهان خود را گستراند . استفاده از دستگاه هاي الکترونيکي پردازشگر داده به مدد انديشمندان و فعالان اقتصادي و جهش علم الکترونيک چنان همه گير شد که افراد عادي در تمام نقاط جهان مي توانستند از بازارهاي خود اقدام به تهيه آنها کنند . فرآيندهاي الکترونيک بعنوان ابزار قدرتمند مبارزه با فساد در دست دولت ها قرار گرفت و در اين مسير يک مشکل بزرگ سد راه دولت ها بود : اعتماد به آنچه جوامع پيشرفته سلطه جو ساخته اند . 
کامپيوتر را او مي سازد . سيستم عامل ها را مي سازد . تائيد رمزنگاري نامتقارن امضاهاي ديجيتال در نهايت با سازمانها و شرکتهاي اوست . او اشراف بر » اعتماد » دارد . شبکه Trust از سيستم عامل ها تا انواع فرمت فايل ها را در برمي گيرد . در رمزنگاري نامتقارن ، مرجع تصديقي وارد عمل مي شود که مورد قبول طرفين است و فرآيند رمزنگاري و بهره برداري از آن را با طراحي و ايجاد زيرساخت کليد عمومي(Public Kay Infrastructure) و خدمات مراجع وابسته به خود سامان مي دهد تا اشخاص هنگامي که قصد ارسال داده پيامي را دارند بتوانند با کليد خصوصي خود آن را رمز (Encrypt) نموده و دريافت کننده به وسيله کليد عمومي آن را رمز گشايي (Decrypt) نمايند . به تعبيري ديگر بطور مثال شما مي توانيد يک فايل با فرمت Word يا PDF بسازيد ، آنرا بصورت الکترونيکي امضاء کنيد و به يک شرکت و يا يک شخص ارسال کنيد و او از مرجع تصديق معتبر بين المللي اصالت اين سند الکترونيکي را استعالم نمايد . کل اين فرآيند مي تواند در کسري از دقيقه رخ بندد . در اين مسير مقررات متحد الشکل جهاني نظير استاندارد ISOx0905 براي مراجع تصديق و استاندارد جهاني پرداخت(Secure Electronic Trasuction) نيز مورد توجه است چرا که وجود ضمانت اجرا و حمايت هاي حرفه اي براي واسطه هاي ديجيتالي ( Intermediary Digital ) در قوانين مربوطه ، شناسايي دارايي مادي و معنوي الکترونيکي و پذيرش اسناد الکترونيکي در مراجع قضايي منوط به تعيين مراجع احراز هويت و صدور گواهي امضاي ديجيتالي است . 
بستر سازي و ايجاد ساختار فني » اعتماد » به آنچه جوامع پيشرفته سلطه ساخته اند ، با وجود تحريم ها و کارشکني ها و هجمه ها بسيار دشوار و فرساينده است ، در واقع شما بايد همواره دست به ابداع بزنيد تا با بهره گيري آنچه » آنها » ساخته اند ، براي »خود » يک نظام » اعتماد« بسازيد . 

ساختارهاي اعتماد و ثبت الکترونيک اسناد در جهان امروز

بر پايه ساختارهاي اعتماد و استفاده کاربران از سيستم عامل و نرم افزارهاي اصلي(Original) و زيرساخت مخابراتي مناسب ، امروزه در جهان ، ثبت الکترونيک اسناد به سادگي و سرعت و شفافيت صورت مي پذيرد . از سوي ديگر توازن هزينه هاي ثبت وقايع حقوقي با مخارج دفاتر اسناد و تنظيم کنندگان معتمد حاکميت ها موجب شده تا فساد در اين حوزه به حداقل برسد . 
به تعبير ديگر ، چهار عامل : کنترل مناسب ، کيفيت مطلوب خدمات الکترونيکي و توازن درآمد و هزينه و آموزه هاي فرهنگي و تربيتي هريک به سهم خود در اين امر دخيلند . بياييد با هم به ساختمان اداري شماره 1014 خيابان اصلي شهرستان استوکس در ايالت کاروليناي شمالي ايالات متحده امريکا برويم . 
اينجا دفتر ثبت اسناد کتي جوان است . شما بصورت آن الين هم مي توانيد از کتي جوان درخواست ثبت واقعه ازدواج کنيد . در اينصورت دفتر رسمي کتي جوان موکدا به شما خاطر نشان خواهد کرد : از دسامبر 2009 هزينه ثبت واقعه ازدواج 7000 دالر است . دفتر رسمي کتي جوان بر واژه کش(نقدي) اصرار دارد . پس از واريز هزينه دفتر کتي جوان کماکان بصورت برخط و با نهايت سرعت کارها را سر و سامان مي دهد و واقعه ازدواج شما ثبت مي شود . قانون دهم قوانين دفاتر اسناد هند مصوب 7/21/2000 هزينه توليد سند براي اموالي که ارزش آن تا ده هزار روپيه باشد را 35 روپيه و اموالي که ارزش آنها از ده هزار تا 25 هزار روپيه است را 75 روپيه و اموالي که ارزش آنها از 25 تا 50 هزار 
روپيه باشد را 150 روپيه تعيين مي کند . در هند نيز دفاتر حوزه عمل بسيار وسيعي دارند . بطور مثال ثبت اعتراضات مربوط به کرايه کشتي و قايق و حتي ثبت اعتراضات مربوط به کرايه معطلي شناورها در اين دفاتر اسناد رسمي رسيدگي مي شود . سرعت کار در دفاتر هندي بسيار بالاست . هزينه صدور هر گواهي الکترونيک يک ساله سطح نقره اي در دفاتر متصدي(مانند دفتر اي - مودهاراي در بمبئي) 700 روپيه است . پروفسور جو هنسن( استاد بين المللي حقوق ثبت) در سخنراني خود طي کنفرانس اتحاديه اروپا و روابط جغرافيايي در لاهه هلند در باب کاداستر و جنبه هاي حقوقي آن اشعار مي دارد : براي توسعه سيستم ثبتي شما بايد از حمايت گسترده شهروندان برخوردار باشيد . مردم بايد بدانند که سيستم شما چگونه و چرا اينگونه کار مي کند . همچنين اگر همکاري چهار رکن بطور شايسته کناريکديگر کار کتند شما خواهيد توانست به يک ثبت درست بخصوص در حوزه املاک دست پيدا کنيد :
1 - دفتر اسناد رسمي که مسئول صحت ثبت اسناد است و 2 - نقشه بردار : که مسئول شناسايي صحيح و قابل اجرا از خواص و مشخصات واقعي است(در ايران نقشه بردار 
ثبت و نظام مهندسي در حوزه املاک و کارشناس رسمي در حوزه اشياء - م) و 3 - مسئول ثبت (در ايران نماينده ثبت و مديران دفاتر املاک - م) که مسئول پرونده زمين و مسائل قانوني آن است و 4 - مديريت فن آوري اطالعات : که مسئول پوشش دهي کل فرآيندها با فن آوري هاي مدرن و پيشرفته جهت ضبط و ارائه اطلاعات است . در ترکيه تاپو ديارسي ها(ادارات ثبت) تاپوهاي(اسناد) آبي و قرمز صادر مي کنند و دفاتر اسناد امضاي قراردادها و مکاتبات را گواهي مي نمايند. 
علاوه بر آن دفاتر اسناد رسمي اختيارات بسيار وسيعي دارند(ر. ک . ماده 60 قانون دفاتر اسناد رسمي- وظايف دفاتر - قانون 1512 - انتشار در صفحه 14090 روزنامه رسمي 2/5/1972) . شما مي توانيد اين دفاتر اسناد را نزديک ادارات پست يا ادارات دولتي پيدا کنيد . قانون دفاتر اسناد رسمي مصوب 1972 ترکيه دفتر اسناد رسمي را يک سرويس عمومي جهت جلوگيري از اختالفات و ايجاد امنيت تعريف مي کند . در اين قانون زمان توليد سند حتي تا ميزان دقائق آن مورد توجه قرار گرفته است . در دفتر رسمي ترک هزينه ها توازن کامل با درآمد دارد .

ثبت الکترونيک اسناد ، طليعه اعتماد به فن آوري

چنانچه ذکر آن رفت ، يک ساختار قدرتمند » اعتماد » ، داراي وجوه فرهنگي و فني است . به طور اجمالي به مساله اعتماد و چالش مديران حوزه فن آوري اطلاعات در کشورهاي در حال توسعه پرداخته شد اما ضلع ديگر جنبه فني اعتماد » جنبه حقوقي« آن است که دو بال مرغ حق را قدرتمند مي سازد : احراز هويت و تثبيت مالکيت . قانونگذار ما ، طي مواد 992 ق.م. و 36 ق.ث.ا. شناسنامه را مالک تعيين هويت اشخاص معرفي نموده و با تبيين علاقه هاي اشخاص نسبت به اموال در ماده 29 ق.م.(مالکيت بر عيون و منافع ، حقوق عيني تبعي ، حق انتفاع و حق ارتفاق به ملک غير) همت خود را معطوف بر تعريف مالکيت گمارده بود . مساله هويت امري داراي جنبه هاي حقوقي و امنيتي 
است . بدين منظور به هر تبعه ايراني يک شماره ملي و به هر شرکت يک شناسه ملي اختصاص پيدا کرد . نامه شماره 34/15603 مورخ 1383/11/5 اداره کل امور اسناد و سردفتران سازمان ثبت در جواب نامه شماره 31184 مورخ 83/8/30 کانون سردفتران اشعار مي دارد با توجه به قانون الزام اختصاصي شماره ملي و کدپستي براي کليه اتباع ايراني مصوب 1376 و بخشنامه شماره 6234 مورخ 81/2/8 معاون اول رياست جمهوري قبول کارت شناسائي ملي و قيد شماره آن در سند تنظيمي به جاي شناسنامه – توجه شود به جاي شناسنامه – از طرف آن تعداد اصحاب سند که کارت مذکور را به عنوان سند پيوست ارائه بنمايند ، الزامي است . با تخصيص شناسه ملي به شرکت ها و ايجاد 
سامانه اطلاعات مبنايي شرکت ها و به روز رساني آنها در فضاي مجازي تقريبا احراز هويت شرکتها و اطمينان از موجوديت شرکت با مشخصات ابرازي براي دفاتر مقدور شده است . 
بنظر مي رسد با پياده سازي فرآيندهاي ثبت آني در پرتو همت و شهامت مديران و تلاش شبانه روزي تيم مهندسي پروژه، در مراحل بعدي، در موضوع احراز هويت ، تکميل حلقه ها از نصب Fingerprint تا حذف کامل دفاتر کاغذي و اصدار کارت هاي ملي مغناطيسي يک ضرورت عاجل است اما ساماندهي و ساختاربخشيدن به Application ها و معماري سامانه اي چون سيستم ثبت الکترونيک اسناد از ابتدا داراي اهميت فراوان بوده و هست . استفاده از الگوهاي مطلوب طراحي به تعبير دقيق تر چگونگي بهره گيري از ورژن مناسب الگوي پرکاربرد MVC ، بهره برداري صحيح از توان سرورها و کالسترينگ(Clustering) مطلوب بطوريکه درخواست (request)  متعدد و همزمان کاربران را بخوبي پوشش دهند(و از بين رفتن توان هر يک را ديگري جايگزين و Failover کند که اين مورد بخوبي مد نظر دست اندرکاران بوده) ، امنيت سامانه ،پايداري تونل ) VPN ( ها و کاهش زمان ) Time Out ( اعمال و بازيابي اطلاعات سرور و کالينت ها و بهينه سازي مستمر سامانه موجود از حيث تطابق با واقعيات حقوقي خارجي و طراحي شايسته Object هايي نظير جداول،Trigger ها ، View ها و انواع داده ها از جمله موارديست که دغدغه مهندسان فن آوري و کاربران از ابتداي راه اندازي سامانه ثبت آني بوده است . در سوي ديگر با توجه به مشکالت کلان بودجه اي و فني در تقويت شبکه زير ساخت مخابراتي کشور ، پياده سازي کامل فرآيندهاي الکترونيکي را با چالش روبرو مي کند اما طليعه » اعتماد » به 
فن آوري دميده و دفاتر اسناد رسمي با قدمتي قريب به يک قرن پاي در صبح آينده دارند . 


نويسنده: امير جهانگرد محبوب- سردفتر دفتر اسنادرسمي 1247 تهران





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان