بسم الله
 
EN

بازدیدها: 773

خشونت خانگي عليه زنان- قسمت دوم

  1392/12/13

مقدمه

خشونت در خانواده، پديده اي است به قدمت تاريخ خانواده . زنان به علل گوناگون، از جمله توانايي جسماني كمتر، قرباني اصلي خشونت خانگي بوده اند. به گواهي پژوهش هاي پر شمار ، بسياري از زنان در سراسر جهان خشونت خانگي را چشيده و كشيده اند؛ به گونه اي كه اين پديده حتي در پيشرفته ترين كشورهاي جهان نيز فراواني نگران كننده اي دارد . يكي از مهم ترين تدابير براي رويارويي با خشونت خانگي عليه زنان، آموزش هاي عمومي است .

اين طرح در پي تدوين بسته هاي آموزشي و ارائ ة شيوه هايي براي آموزش پيشگيري از اين گونة خشونت و رويارويي با آن است. بي ترديد محتواي اين بسته ها بايد متناسب با مخاطبان آن يعني عموم زن و شوهرها باشد . از سويي ، تهية بسته هاي آموزشي ، كه اصطلاحاً پودمان ناميده مي شوند ، بايد بر اساس مباني علمي و ديني درست استوار باشد . به همين سبب، بخشي از اين طرح به تدوين مباني نظري بسته هاي آموزشي اختصاص مي يابد. در بخش پاياني طرح نيز، شيوه هاي آموزش بسته ها، در يك فصل تدوين خواهد شد.
در اين بسته ها ملاك ها و ساختار خانوادة كارآمد از ديدگاه علمي و اسلامي به زباني ساده تبيين، و سپس انواع خ شونت (بدني و رواني ) و مصاديق آن بيان مي شود. ريشه يابي خشونت و بررسي راه هاي پيشگيري از خشونت و مهار آن در بسته هاي ديگر بيان مي شود. همچنين شيوه هاي كاربردي استفاده از اخلاق و دين داري در اداره خانواده، حل مشكلات و مقابله با خشونت در بسته ها بيان خواهد شد.

اهداف پژوهش

1. بررسي تفاوت هاي زن و مرد با استناد به مباني اسلامي و با توجه به جديدترين تحقيقات.
2. بررسي معيار هاي خانوادة كار آمد با توجه به ديدگاه اسلام. 
3. بررسي ماهيت خشونت خانگي عليه زنان ، مصاديق خشونت، تعريف عملياتي از موارد.
4. تبيين خشونت خانگ ي عليه زنان و تقسيم بندي ريشه ها و علل گوناگون اين پديده.
5. بررسي و تحليل راه هاي پيشگيري و مهار خشونت عليه زنان در متون اسلامي، روان شناسي، جامعه شناسي و حقوق.

اهميت موضوع

خشونت خانگي عليه زنان، آثار بسيار ناخوشايندي بر زندگي فردي آنان و ديگر اعضاي خانو اده دارد . زناني كه همسرانشان با آنان خشونت مي كنند، بسيار بيش از ديگر زنان در معرض آسيب هاي رواني قرار مي گيرند . كودكاني كه شاهد اين خشونت ها باشند، نه تنها دچار فشارهاي رواني مي شوند و ضربه هاي جدي مي خورند، بلكه الگوهاي نامناسب رفتاري را مي آموزند. يك عامل بسيار مؤثر در پيشگيري از اين خشونت ها، آموزش زن و شوهرهاست . اگر آنان مهارت هاي زندگي، شيوه هاي حل مسئله و الگوهاي مناسب خانوادگي را بياموزند، زمينة بروز خشونت در خانواده ها كمتر خواهد شد .
بدين منظور در ايران، جلسات محدودي در برخي شهرها براي آموزش زوج هاي جوان برقرار مي شود. اين جلسات فر ا گير نيستند . افزون بر اين، پيشگيري از خشونت خانگي را به طور مستقيم هدف قرار نمي دهد. نكتة مهم ديگر، ناظر به محتواي آموزشي اين جلسات است . اين محتوا نه تنها بايد شامل مواردي باشد كه از خشونت خانگي پيشگيري كند، مي بايد مت ناسب با فرهنگ ايراني  اسلامي تدوين و ارائه شود . مسئلة قابل توجه در اين باره آن است كه آموزه هاي اسلامي، چه آيات قرآن و چه كلمات اولياي دين، سفارشهاي جالبي در زمينة باورها، عواطف و رفتارهاي اعضاي خانواده دارند كه مي تواند در كاهش خشونت خانگي و مهار عاطفي و رفتاري افراد در خانواده بسيار اثر گذار باشد .

با توجه به فقدان چنين محتواهايي، اين پژوهش در پي آن است تا براساس يافته هاي علمي و متون اسلامي بسته هايي آموزشي براي مقابله با اين گونه خشونت تدوين كند.

بررسي اجمالي پيشينه پژوهش

نخستين بار، متون علمي با گرايش هاي فمينيستي، به پديدة خشونت عليه زنان پرداختند. به تدريج متون حقوقي (مانند Women’s Rights) ، متون جامعه شناختي (مانند The Second Sex) ، و متون روانشناسي (مانند کتابهاي Social Psychology) بحث مقابله با خشونت را گسترش دادند . يكي از بندهاي اعلامية سازمان ملل متحد دربارة حذف خشونت عليه زنان ( 1994)، ناظر به خشونت خانگي عليه زنان است . در ايران، بخشي از آثار مربوط به خشونت عليه زنان، ترجمة متون انگليسي است (مانند: جولي مرتوس ، آموزش
حقوق انساني زنان و دختران ترجمة فريبرز مجيدي ). تأليفات مربوط به اين موضوع نيز به طور عمده، بخشي از اين پديده را در ايران منعكس مي سازند كه ديدگاهي فمينيستي دارند (مانند: مهرانگيز كار ، پژوهشي دربارة خشونت عليه زنان در ايرا ن). در موارد ديگر، تأليفات ناظر به مسائل فرهنگي و ديني ويژة ايران به پديدة خشونت نپرداخته، يا در حد موضوعي فرعي به آن پرداخته است. با اين حال، آثار منتشر شده در اين زمينه محدود است . پژوهش هاي منتشر شده دربارة اين پديده در ايران، معمولاً به وصف و تبيين آن پرداخته اند و كمتر راهكارهايي براي مقابله با آن مطابق با فرهنگ اسلامي  ايراني ارائه داده اند.

اين پژوهش پس از بررسي آثار مربوط به خشونت عليه زنان، اين موضوع را بر اساس ديدگاه اسلام، تعريف و تبيين خواهد كرد . سپس راهكارهاي پيشگيري و مهار خشونت خانگي عليه زنان، از متون اسلامي استنباط مي شوند و سرانجام اين راهكارها با راهكارهاي فمينيستي مقايسه خواهند شد.

روش هاي گرد آوري و تجزيه و تحليل اطلاعات

در اين طرح، مباني نظري مقابله با خشونت، با استفاده از متون علمي ناظر به موضوع در شاخه هاي روان شناسي، جامعه شناسي، حقوق و مطالعات زنان تدوين مي شود. همچنين ديدگاه اسلام در باب خشونت و شيوه هاي مقابله با آن، كاركردهاي خانواده، و شيوة مناسب ادارة آن از متون اسلامي (قرآن و كلمات پيامبر (ص) و معصومان(ع)) استنباط ميشود.
استنباط از متون اسلامي، بر اساس روش هاي تفسيري مفسران قرآن و شيوة اجتهادي در فقه كه در كتب اصول فقه آمده است، صورت مي گيرد. شيوه هاي آموزش بسته ها نيز، بر اساس متون روا نشناسي تربيتي تدوين مي شود.

دو بعد مهم بحث از خشونت خانگي عليه زنان، عبارت اند از : شناخت ويژگي هاي شخصيتي زن و ساختار و ويژگي هاي رابطة زن و مرد در خانواده .

بر اين اساس در بخش مباني نظري و بسته ها، مباحث با بررسي ويژگي هاي طبيعي زن و مرد آغاز مي شود. پس از آن ساختار خانواده و جنبه هاي مهم رابطة مؤثر در خانواده بررسي مي گردد، سپس خشونت تعريف و مصاديق و آمارهاي آن كانون توجه قرار مي گيرد، پس از آن به تبيين خشونت پرداخته و سرانجام پيشگيري از خشونت و راهكارهاي مقابله با آن بررسي مي شود. 


نويسنده: محمدرضا سالاري فر




مشاوره حقوقی رایگان