بسم الله
 
EN

بازدیدها: 365

فرزانگان حقوق ايران(30) دکتر رضا نوربها

  1392/11/29
دکتر رضا نوربها حقوقدان، وکيل دادگستري و مدير پيشين گروه حقوق جزا و جرم‌شناسي دانشگاه شهيد بهشتي در سال 1340 وارد دانشکده حقوق دانشگاه تهران شد.  وي پس از اخذ مدرک ليسانس قضايي و فوق‌ليسانس روان‌شناسي تکميلي در سال 1348 پس از طي دوره کارآموزي قضايي، به استخدام دادگستري در‌آمد.

دکتر نوربها پس از کناره گيري از دادگستري، عازم فرانسه شد تا در دانشکده حقوق دانشگاه "مون پليه" دوره فوق ليسانس D.E.A در رشته حقوق جزا و جرم شناسي را طي کند و سپس در دوره دکتراي حقوق شرکت کرد و به طور همزمان دوره کار آموزي مرکز درماني مجرمين پاريس را نيز طي کرد و با ارائه پايان‌نامه "کوشش در زمينه روان درماني مجرمين و تحقيق در زمينه علل تحولات زندان‌ها از مراکز تنبيه به مراکز درماني" موفق به دريافت دکتراي حقوق جزا شد.

وي پس از بازگشت به ايران، در کنار وکالت دادگستري، به عضويت هيات علمي دانشکده حقوق دانشگاه شهيد بهشتي درآمد و به تدريس حقوق جزاي عمومي، جرم شناسي و فلسفه حقوق جزا پرداخت. نوربها عضو کميته برنامه‌ريزي دانشکده حقوق دانشگاه شهيد بهشتي و عضو هيات علمي کميته ارتقاء اين دانشکده نيز بود و تاليفات فراواني از جمله کتاب زمينه حقوق جزاي عمومي که همچنان منبع درسي آزمون کارشناسي ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسي است، در کارنامه علمي وي وجود دارد.

نوربها سال گذشته از دانشکده حقوق دانشگاه شهيد بهشتي بازنشسته شد و طي مراسمي از خدمات ارزشمند وي تجليل به عمل آمد.

 نوربها از منتقدين قانون مجازات اسلامي در شکل فعلي‌اش بود. وي با اشاره به اينکه قانون بايد با عدالت انطباق داشته باشد، در سال آخر عمر خويش درباره قانون مجازاتي که اکنون مبناي احکام قضات دادگستري است، چنين گفت: " کليه ارفاقات قانوني اعم از تعويق، تعليق، آزادي مشروط و عفو براي کيفرهاي تعزيري و بازدارنده وجود دارد اما در حدود چنين نيست. به طور مثال فردي که به هر دليلي شرب خمر کرده، نمي‌تواند از تعليق، تعويق و... استفاده کند. اما فردي که بيت المال را غارت کرده به همه لطمه زده، امنيت اقتصادي را دچار تشويش کرده و از بين برده، مي تواند از همه ارفاقات استفاده کند. خطر مفسدان اقتصادي به مراتب بيشتر از کسي است که از بد حادثه به خانه يي دستبرد زده است. "

وي بر ضرورت ترويج فقه پويا براي رفع مشکلات فعلي قانون جزا در ايران تاکيد داشت و در اين‌باره مي‌گفت: "اگر قانون دچار اشکال است و نمي‌شود آن را اجرا کرد، چرا آن را تصويب مي‌کنيم؟ چرا که در خود لايحه { قانون مجازات } نيز آمده است که اگر کيفري موجب وهن اسلام شود، نبايد اجرا شود. پس قبول داريم که بعضي کيفرها موجب وهن اسلام مي شود. پس اشکال عمده اين ديواري است که بين کيفرها ايجاد کرده ايم. در بخش کيفرهاي بازدارنده و تعزيرات، نوآوري هايي وجود داشته اما در کيفرهاي مربوط به حدود هيچ تغييري صورت نگرفته است که اين تغييرات را بايد با فقه پويا ايجاد کنيم. "

نوربها در دوران تدريس خود در دانشکده حقوق و علوم سياسي دانشگاه شهيد بهشتي، شاگردان فراواني پرورد. وي به عنوان يکي از مبرزترين اساتيد حقوق جزا در ايران، در طول دوران فعاليت فکري خود، همواره سعي کرد که سخن استدلالي بگويد و هيجان و احساسات را جانشين انديشه و منطق نسازد. وي عليرغم اينکه انتقادات فراواني به قوانين جزايي کشور داشت، به گونه اي سخن نمي‌گفت که از سخنانش بوي عناد با ارزش‌هاي ديني و عرف رايج در جامعه اسلامي به مشام رسد.

از ويژگي‌هاي مهم دکتر نوربها اين بود که توامان از تجربه قضاوت و وکالت برخوردار بود و آن گونه که همکاران و شاگردانش درباره وي مي‌گويند، با رويکردي عملي و کاربردي به تدريس مي‌پرداخت. نوربها مدرس فلسفه حقوق کيفري بود و اين امر در واقع به اين معنا بود که وي رويکردي ميان‌رشته‌اي به حقوق کيفري داشت و به حقوق اساسي و حقوق بشر به عنوان حقوق مادر توجه مي‌کرد.

حقوق جزا در دانشکده‌هاي حقوق معمولاً از دو منظر مورد توجه است: 1- از منظر حقوقي - قضايي و تکنيک حقوق 2- از منظر ديگر نگاه فلسفي، جامعه‌شناختي و تاريخي . از منظر نخست رسالت اصلي حقوق کيفري تربيت تکنسين‌هاي حقوق است. از ديگر ويژگي هاي سبک تدريس و تاليف دکتر نوربها اين بود که بين اين دو رويکرد حقوق جزا پيوند برقرار کرده بود. مثلاً کتاب "زمينه‌ حقوق جزاي عمومي"، که در دوره‌هاي کارشناسي ارشد و دکترا تدريس مي‌شود، به خوبي نشان مي دهد که دکتر نوربها به جنبه‌هاي فني حقوق جزا و کتاب " زمينه‌ي جرم‌شناسي " نيز حاکي از آن است که وي به مسائل مبنايي جرم، بزه‌ديدگي، بزه‌کار و مجازات توجه داشت.

استاد در تاريخ 23 بهمن 1389 دار فاني را براي هميشه وداع گفتند .





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان