بسم الله
 
EN

بازدیدها: 517

راهکارهاي مقابله با جرايم مالي مرتبط با عابر‌بانک‌ها

  1392/11/13
خلاصه: جرايمي که از طريق عابر بانک رخ مي‌دهد به دو صورت واقع مي‌شوند: اول فيزيکي که از طريق ربودن پول بعد از گرفتن از بانک انجام مي‌شود که گاهي شکل زورگيري پيدا مي‌کند، گاهي هم از روش‌هاي حيله‌گرانه صورت مي‌گيرد؛ مانند پيش‌بيني تمهيداتي براي به دست آوردن کارت و رمز آن و خالي کردن حساب.
در گفت‌و‌گو با کارشناسان حقوقي ضمن بررسي انواع جرايم اين حوزه به ارائه راهکارهايي براي مقابله و پيشگيري از اين جرايم پرداخته‌ايم.

يك وكيل دادگستري در بررسي اعمالي كه مصداق جرايم مربوط به عابر بانک هستند، مي‌گويد: جرايم سايبري نوعي از جرايم اينترنتي است که شامل جرم‌هايي مي‌شود که در محيط سايبر به وجود مي‌آيند. 
بهنام عباسي در توضيح فضاي سايبر مي‌گويد: از لحاظ لغوي در فرهنگ‌هاي مختلف سايبر به معني مجازي و غيرملموس آمده است و در واقع سايبر محيطي است مجازي و غيرملموس که در فضاي شبکه‌هاي بين‌المللي اين شبکه‌ها از طريق شاهراه‌هاي اطلاعاتي مثل اينترنت به هم وصل هستند. در اين محيط، تمام اطلاعات راجع به روابط افراد، فرهنگ‌ها، ملت‌ها، کشورها و به طور کلي هرآنچه در كره خاکي به صورت فيزيکي و ملموس يعني نوشته، تصوير، صوت، اسناد و... وجود دارد، در يک فضاي مجازي نيز به شکل ديجيتالي وجود دارد و قابل استفاده و در دسترس کاربران از طريق کامپيوتر و شبکه‌هاي بين‌المللي به‌هم مرتبط است.
وي ادامه مي‌دهد: فضاي سايبر هنوز در مراحل اوليه رشد خود قرار دارد و طبيعت جرايم وابسته به اين فضا و سوءاستفاده‌هاي مرتکب‌شده در اين دنياي مجازي جديد، گاهي در دنياي حقيقي ديده نشده است. امنيت ناکافي تکنولوژي همراه با طبيعت مجازي آن فرصت مناسبي را در اختيار افراد شرور قرار مي‌دهد. نگران‌کننده‌ترين جنبه فضاي سايبر، انتشار سريع اطلاعات در آن است. براي مثال در لحظه کوتاهي قسمتي از اطلاعاتي که مي‌تواند به طور بالقوه مورد سوءاستفاده قرار گيرد، کشف مي‌شود. در فضاي سايبر براي جست‌وجو و پيداکردن اين جرايم مشکلات پيچيده‌تر مي‌شود. در دنياي واقعي دزدي از بانک اقدامي کاملا مشخص است؛ چراکه بعد از سرقت در خزانه بانک پولي موجود نيست، ولي با توسل به فناوري و تکنولوژي يک خزانه مي‌تواند بدون هيچ علامتي خالي شود. براي مثال، سارق مي‌تواند يک کپي ديجيتال کامل از نرم‌افزار بگيرد و نرم‌افزار اصلي را به همان صورت قبل باقي بگذارد. در فضاي سايبر کپي درست همانند اصل است. با کمي کار روي سيستم، سارق مي‌تواند امکان هر گونه تعقيب و بررسي را تغيير دهد. 

سرقت و کلاهبرداري مرتبط با رايانه

اين مدرس دانشگاه با بيان اينکه يکي از مصاديق جرايم ارتکاب‌يافته در خصوص عابر بانک‌ها، سرقت و کلاهبرداري است، اظهار مي‌دارد: هرکس به طور غيرمجاز داده‌هاي متعلق به ديگري را سرقت كند، چنانچه عين داده‌ها در اختيار صاحب آن باشد، به جزاي‌ نقدي از يک ميليون ريال تا بيست ميليون ريال و در غير اين صورت به حبس از نود و يک روز تا يک سال يا جزاي نقدي از پنج ميليون ريال تا بيست ميليون ريال يا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. همچنين هرکس به طور غيرمجاز از سامانه‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي با ارتکاب اعمالي از قبيل وارد کردن، تغييردادن، محوكردن، ايجاد يا متوقف کردن داده‌ها يا مختل کردن سامانه، وجه يا مـال يا منفعت يا خدمات يا امتيازات مالي براي خود يا ديگري تحصيل کند، علاوه بر رد مال به صاحب آن، به حبس از يک تا پنج سال يا جزاي نقدي از بيست ميليون ريال تا يکصد ميليون ريال يا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. 
عباسي مي‌افزايد: مطابق قوانين، دادسراي محل کشف‌جرم صلاحيت رسيدگي را خواهد داشت و شاکي بايد براي پيگيري موضوع شکايت خود را به دادسرا اعلام كند. چنانچه جرم رايانه‌اي در محلي کشف يا گزارش شود، ولي محل وقوع آن معلوم نباشد، دادسراي محل کشف مکلف است تحقيقات مقدماتي را انجام دهد. چنانچه محل وقوع جرم مشخص نشود، دادسرا پس از اتمام تحقيقات مبادرت به صدور قرار مي‌کند و دادگاه مربوط نيز راي مقتضي را صادر خواهد کرد . اين وکيل دادگستري مصداق ديگر جرايم مرتبط با عابر بانک‌ها را دسترسي غيرمجاز به داده‌ها و سامانه‌هاي رايانه‌اي بيان مي‌کند و در خصوص مجازات آن مي‌گويد: مطابق ماده 1 قانون جرايم رايانه‌اي، هرکس به طور غيرمجاز به داده‌ها يا سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي که به وسيله تدابير امنيتي حفاظت شده است، دسترسي يابد، به حبس از نود و يک روز تا يک سال يا جزاي نقدي از پنج تا بيست ميليون ريال يا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.

جعل رايانه‌اي 

کلاهبرداران هميشه در حال تغيير روش‌هاي خود هستند در نتيجه شهروندان بايد با تيزهوشي، مانع از رسيدن آنها به اهداف خود شوند. يك مدرس دانشگاه‌ در بررسي روش‌هاي كلاهبرداري اين گونه افراد و همچنين روش‌هاي پيشگيري از اين جرايم مي‌گويد: يک روش تبهکاران آن است که اطلاعاتي نظير کلمه کاربري، رمز عبور، شماره شانزده رقمي عابربانک، رمز دوم و CVV2را از طريق ابزارهاي الکترونيکي ارتباطات به سرقت مي‌برند. شبکه‌هاي اجتماعي، سايت‌هاي حراجي و درگاه‌هاي پرداخت آنلاين نمونه‌اي از ابزار‌هاي الکترونيکي ارتباطات است. روش ديگر اين است كه کلاهبرداري گاه از طريق ايميل‌ها و پيام‌ها صورت مي‌گيرد و قربانيان به صورت مستقيم اطلاعات حساس و محرمانه خود را در وب‌سايت‌هاي جعلي که در ظاهر کاملا شبيه وب‌سايت‌هاي سالم و قانوني است وارد مي‌كنند.
عباس توحيدي مي گويد: گاهي سرقت از عابربانک‌ها به صورت دسترسي غيرمجاز به اطلاعات موجود بر روي نوار مغناطيسي از طريق دستکاري در نرم‌افزار يا سخت‌افزار يک دستگاه پرداخت يا از طريق استفاده از يک کارت‌خوان مجزا تعريف مي‌شود. در اين حالت به محض اينکه مشتري کارت خود را از يک دستگاه کارت‌خوان جعلي بکشند، به صورت اتوماتيک اطلاعات حساب آنها به حساب مجرماني که منتظر هستند، فرستاده مي‌شود. علاوه بر اين، سارقان ممکن است از دوربين‌هاي نصب‌شده در نزديکي دستگاه‌هاي کارت‌خوان براي ضبط کردن حرکات دست به‌ منظور به‌دست آوردن شماره‌ شناسايي شخصي (رمز عبور) آنها استفاده کنند. مجرمان اطلاعات سرقت‌شده را دانلود و اين اطلاعات را روي کارت خالي رمزگذاري مي‌کنند و سپس عمل برداشت پول از حساب قرباني را انجام مي‌دهند. توحيدي خاطرنشان مي‌كند: کلاهبرداران هميشه در حال تغيير روش‌هاي خود هستند بنابراين شهروندان بايد با تيزهوشي، مانع از رسيدن آنها به اهداف خود شوند كه راه‌هاي پيشگيري از اين جرايم به شرح زير است: شهروندان بايد بدانند که منوي انگليسي در دستگاه‌هاي عابربانک براي افرادي در نظر گرفته شده است که به زبان فارسي آشنايي ندارند و اين منو هيچ ارتباطي به نقل‌وانتقالات ارزي ندارد. شهروندان همچنين بايد در حفظ و نگهداري کارت‌هاي اعتباري دقت لازم را به عمل آورند. ساير توصيه‌ها به اين شرح است: از گذاشتن رمز عبور در کنار کارت خودداري کنند. کارت و رمز عبور خود را براي دريافت پول در اختيار افراد ناشناس قرار ندهند. در هنگام برداشت وجه مواظب باشند کسي رمزشان را نبيند. برگ رسيدي را که از دستگاه خود‌پرداز دريافت مي‌کنند در محل رها نکنند و در صورت نياز نداشتن آن را از بين ببرند. موجودي حساب‌هاي بانکي به خصوص حساب‌هاي عابر‌بانک را در فاصله‌هاي زماني مناسب چک کنند. از ارايه اطلاعات مالي و بانکي خود از قبيل شماره حساب، شماره کارت‌هاي اعتباري و به سايت‌هاي متفرقه و مشکوک خودداري کنند. هر چند وقت يک بار، براي تغيير کلمه عبور کارت‌هاي عابربانک اقدام کنند. اگر کارت‌هاي بانکي خود را لازم ندارند، حتما با اطلاع بانک آن را باطل کنند و در صورتي که کارت عابربانک خود را رها کردند، رمز آن را فاش نکنند، زيرا مسئوليت هر نوع استفاده خلاف از کارت بانکي به عهده کسي است که کارت به نامش صادر شده است. در فروشگاه‌هايي که امکان خريد با استفاده از دستگاه کارتخوان وجود دارد، از دادن رمزکارت به فروشنده خودداري کنند.

مسئوليت بانک‌ها در امنيت عابربانک‌ها

توحيدي در بررسي مسئوليت بانک‌ها در تامين امنيت استفاده از عابربانک‌ها مي‌گويد: با توجه به گسترش روز‌افزون فضاي سايبري و کاربران سايبري و همچنين گسترش تسهيلات اينترنتي از قبيل بانکداري الکترونيک، فروشگاه مجازي و ... روش‌هاي کلاهبرداري نيز از حالت سنتي به سمت روش‌هايي پيچيده‌تر سوق پيدا کرده است، بنابراين نهادهاي مسئول بايد در کنار آگاه‌سازي و آموزش‌هاي لازم به مردم، از جديدترين تکنولوژي روز دنيا نيز براي مقابله با انواع تقلب‌ها و کلاهبرداري‌هاي سايبري استفاده کنند. استفاده بيشتر از رسانه ملي و همچنين ايجاد انواع وب سايت‌هاي آموزشي در کنار استفاده از تکنولوژي‌هاي روز دنيا مي‌تواند گام مؤثري براي مقابله با کلاهبرداري‌هاي اينترنتي باشد.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان