بسم الله
 
EN

بازدیدها: 795

مفاهيم ضمانت نامه بانکي- قسمت پنجم (قسمت پاياني)

  1392/10/19
قسمت قبلي

صدور ضمانت نامه به نفع بخش خصوصى و يا ساير بانکها

صدور ضمانت نامه به نفع بخش خصوصى در قبال وثيقه ملکى و يا به پشتوانه سپرده بلندمدت با توجه به حدود اختيارات بلامانع است.

در مواردى که صدور ضمانت نامه به نفع بخش خصوصى در قبال ساير وثايق مورد نظر باشد، مى‏بايد موضوع بر حسب مورد در کميته تسهيلات اعطايى بانک مورد بررسى قرار گرفته و پيشنهاد لازم براى اتخاذ تصميم نهايى به هيأت مديره بانک ارايه شود.

همچنين صدور ضمانت نامه به نفع ساير بانکها براى تضمين قراردادهاى اجرايى مربوط به آن بانک نظير احداث ساختمان يا تهيه تدارکات و نگهدارى تأسيسات و... با رعايت حدود اختيارات بلامانع است.

علاوه بر اين، صدور ضمانت نامه به نفع شرکتهاى بيمه و شرکتهاى سرمايه گذارى به منظور استفاده اشخاص حقيقى و حقوقى از اعتبار و يا دريافت تسهيلات اعتبارى از شرکتهاى مذکور به هيچ وجه مجاز نيست.

نحوه صدور ضمانت نامه‏ ها

چنانچه متقاضى براى صدور ضمانت نامه به بانک مراجعه کند، شعب بايد به شرح زير اقدام کنند:

1- درخواست صدور ضمانت نامه که در آن مشخصات ذى نفع، شماره قرارداد منعقده بين متقاضى ضمانت نامه و ذى نفع، مدت، نوع و مبلغ ضمانت نامه قيد شده است، توسط متقاضى همراه با مدارک و مستندات مورد نياز به بانک ارايه شود.

مدارک و مستندات مورد نياز عبارت از همان مدارک و فرمهايى است که به هنگام اعطاى تسهيلات از متقاضيان اخذ و يا تکميل و به بانک ارايه خواهد شد.

به فرم درخواست ضمانت نامه پس از موافقت و صدور ضمانت نامه، طبق تعرفه بانک تمبر مالياتى الصاق و باطل خواهد شد.

همچنين در مورد ضمانت نامه‏هاى پيمانکارى، در صورت لزوم رونوشتى از قرارداد فى مابين متقاضى و ذى نفع اخذ و در پرونده ضبط خواهد شد.

2- مسئولان ذى ربط پس از دريافت مدارک و تقاضاى مشترى، به منظور کسب اطلاع از وضعيت مالى و نحوه کار متقاضى، بررسيهاى لازم را اعمال و چنانچه مشترى را واجد صلاحيت تشخيص دادند، پيشنهاد صدور ضمانت نامه را که حاوى شرايط و نوع وثيقه مورد نظر است در نمونه 217 تنظيمى درج و به ارکان اعتبارى ذى‏ربط ارايه خواهند نمود.

3- ارکان اعتبارى موظف است پيشنهاد واصله را بررسى و باتوجه به حدود اختيارات تفويض شده نسبت به پيشنهاد، اتخاذ تصميم کند و موافقت خود را با صدور ضمانت نامه همراه با شرايط و نوع وثايق مورد نظر به عنوان مصوبه به شعبه ذى‏ربط ابلاغ نمايد.

در صورتى که ارکان اعتبارى به هر دليلى با صدور ضمانت نامه موافقت نداشته باشد، لازم است عدم موافقت خود را با ذکر دلايل و مستندات در برگ پيشنهاد منعکس و پيشنهاد تصويب نشده را به شعبه عودت نمايد.

بديهى است در صورتى که با صدور ضمانت نامه توسط کميسيون تسهيلاتى شعبه موافقت نشده باشد، ضمن ذکر موضوع در برگ پيشنهاد، سوابق در شعبه بايگانى خواهد شد.

4- شعبه پس از دريافت مصوبه چنانچه با صدور ضمانت نامه موافقت شده باشد با استفاده از فرمهاى مخصوص ضمانت نامه‏ها که ارايه مى‏شود، نسبت به صدور ضمانت نامه مورد نظر اقدام خواهد کرد.

در صورتى که متن ضمانت نامه از نوع ضمانت نامه‏هايى است که نمونه آن قبلاً چاپ و آماده نشده، بايد متن مورد نظر مضمون‏له (ضمانت گير) قبلاً از طرف واحد حقوقى مربوط تأييد شده و ارکان اعتبارى ذى‏ربط با صدور ضمانت نامه با متن فوق موافقت نموده باشد.

5- نحوه تشکيل پرونده تضمينى : در بعضى مواقع ممکن است براى تعدادى از مشتريان که تقاضاى صدور ضمانت نامه‏هاى متعدد داشته باشند پرونده تضمينى تصويب شود. بنابراين نحوه تشکيل اين نوع پرونده‏ها نيز عيناً مانند پرونده‏هاى تسهيلاتى بوده و براى پيشنهاد ضمن استفاده از نمونه خاصى که ارايه مى‏شود به شرح زير عمل خواهد شد:

الف) براى مجموع مبلغ ضمانت نامه‏هاى تعهد دين از قبيل: گمرکى، پيش پرداخت، کسور وجه الضمان و... که در طول سال ممکن است مشترى نياز داشته باشد، يک رقم پيشنهاد گردد.
ب) براى مجموع مبلغ ساير ضمانت نامه‏ها از قبيل شرکت در مناقصه، مزايده، حُسن انجام کار يا تعهد و... نيز مبلغى جداگانه در نظر گرفته شود.

به اين ترتيب با تشکيل يک پرونده تسهيلات تضمينى با دو رقم به شرح فوق شعب مى‏توانند انواع ضمانت نامه‏هاى مورد نظر متقاضى را تا سقف ارقام تصويب شده بدون اخذ مصوبه جديد و بنابر درخواست کتبى متقاضى و طبق ضوابط و دستورالعملهاى مربوط به صدور ضمانت نامه صادر نمايند.

6- چنانچه با صدور ضمانت نامه موافقت نشده باشد، شعبه بايد مراتب را کتباً به متقاضى اعلام و سوابق را در شعبه نگهدارى کند.

بايد توجه داشت کليه ضمانت نامه‏ها حتى‏المقدور به وسيله ماشين تحرير يا کامپيوتر تايپ و بدون قلم خوردگى صادر شود.

به هنگام صدور کليه ضمانت نامه‏ها بايد قرار داد لازم تکميل و به امضاى متقاضى و بانک برسد.

همچنين در محل نقطه چين سطر دوم تبصره يک ماده دو قرارداد، نرخ وجه التزام (جريمه تأخير) بايد براساس نرخ تسهيلات اعطايى (برحسب نوع و بخش فعاليت اقتصادى مضمون عنه) به اضافه 6 درصد محاسبه و در قرارداد درج گردد.

شايان ذکر است الصاق تمبر به قرارداد مذکور طبق تعرفه و صدور اسناد انتظامى مربوط الزامى است.

7- محلهاى خالى در متن ضمانت نامه بايد باتوجه به اسامى مضمون له (ضمانت گير)، مضمون عنه (ضمانت شده)، سررسيد، مبلغ (به حروف و به عدد) تکميل شود. در ضمن باتوجه به قرارداد اخذ شده از متقاضى، شماره قرارداد منعقده بين مضمون له و مضمون عنه نيز در محل مخصوص درج خواهد شد.

8- مبلغ ضمانت نامه بايد قبل از برداشتن کاربن از بين نسخ ضمانت نامه، پرفراژ شود. به طورى که روى کليه نسخ ضمانت نامه مبلغ ماشين شده منعکس باشد.

9- کليه ضمانت نامه‏ها بايد با دو امضاى مجاز صادر گردد.

10- کليه نسخ ضمانت نامه بايد به مهرنام و شماره رديف شعبه و مهر غيرقابل انتقال ممهور گردد.

11- به استثناى نسخه اول، ساير نسخ ضمانت نامه به مهر «بدون ارزش» ممهور خواهد شد.

12- به نسخه اول ضمانت نامه تمبر لازم (طبق تعرفه بانک) الصاق و باطل مى‏گردد.

13- کليه ضمانت نامه‏ها در 5 نسخه تنظيم و صادر خواهد شد.

14- ضمانت نامه‏هاى گمرکى در 6 نسخه تنظيم و صادر مى‏گردد.

نکته قابل ذکر اين است که متن ضمانت نامه‏هاى گمرکى باتوجه به محل گمرک مربوط و نحوه پرداخت وجه ضمانت نامه متفاوت است، بنابراين هنگام صدور اين قبيل ضمانت نامه‏ها بايد دقت شود که مندرجات ضمانت نامه مطابق فرم ارايه شده از سوى گمرک تنظيم شود. در ضمن وجه ضمانت نامه‏هاى گمرکى که معمولاً بانک ملزم به پرداخت جريمه تأخير است، بايد در سررسيد طى چک بانکى که مشخصات ضمانت نامه (شماره ضمانت نامه، سررسيد، نام و نام خانوادگى مضمون‏عنه ، نام گمرک ذى نفع و شماره حساب و نام بانک دارنده حساب گمرک) در آن قيد شده است به گمرک ذى ربط ارسال شود.

15- فرمهاى مورد استفاده براى صدور ضمانت نامه‏هاى گمرکى عبارتند از:

- فرم شماره يک، براى صدور ضمانت نامه در شعب يک شهر به نفع گمرک همان شهر که پرداخت وجه آنها به وسيله چک بانکى صورت مى‏گيرد.

- فرم شماره دو براى صدور ضمانت نامه در شعب يک شهر به نفع گمرک ساير شهرها که پرداخت وجه آنها به وسيله ارسال حواله (تلگرافى - تلفنى - ساير انواع حوالجات بين شهرى) به بانک دارنده حساب گمرک مربوط انجام خواهد شد.

چون گمرک ايران در صورت تأخير در وصول وجه الضمان ضمانت نامه مبادرت به اخذ جريمه دير کرد از بانک از زمان سررسيد ضمانت نامه لغايت تاريخ پرداخت وجه (به ازاى هر سه هزار ريال يک ريال) مى‏نمايد، لذا واحدها بايد سررسيد ضمانت نامه‏هاى صادره به نفع گمرکات را مورد توجه قرار داده تا در موعد مقرر نسبت به ابطال و عنه الاقتضاء پرداخت وجه ضمانت نامه به گمرک ذى‏ربط اقدام کنند تا مشمول پرداخت خسارت ديرکرد نشود.

از سوى ديگر باتوحه به اين که ممکن است گمرک ذى نفع ضمانت نامه‏هاى گمرکى که ضمانت نامه به نفع آن صادر شده، قبل از رسيدن نسخه ضمانت نامه و نامه شعبه، تقاضاى تأييد برگ اول ضمانت نامه را کند، که متصديان واحدهاى تسهيلاتى مربوط به دليل نرسيدن نسخه زيرين ضمانت نامه و نامه شعبه از تأييد آن خوددارى مى‏کند. لذا به منظور جلوگيرى از اتلاف وقت مشتريان لازم است شعب صادرکننده ضمانت نامه مراتب صدور ضمانت نامه را تلگرافى، تلفنى و يا به وسيله دورنگار (فاکس) با هزينه مشترى به واحد تسهيلات اعطايى شهرى که گمرک ذى نفع در آن مستقر است، اعلام کند.

نحوه تفکيک نسخ ضمانت نامه

نسخ مختلف ضمانت نامه به شرح زير تفکيک مى‏شود:

نسخه اول (نسخه اصلى) - مربوط به مضمون‏له (ضمانت گير)

نسخه دوم - مخصوص مشترى (متقاضى - مضمون عنه)

نسخه سوم - به منظور ضبط در پرونده ضمانت نامه

نسخه اول براى ارايه به ذى نفع به همراه نسخه دوم ضمانت نامه‏ها به متقاضى تسليم مى‏شود و روى نسخه سوم با درج جمله «نسخه اصلى و نسخه دوم ضمانت نامه به اينجانب تحويل گرديد «از متقاضى رسيد اخذ خواهد شد.

نسخه چهارم: براى بايگانى در کلاسور سررسيد ضمانت نامه‏ها به ترتيب سررسيد ضمانت نامه.

نسخه پنجم: در فايل شماره رديف ضمانت نامه‏ها به ترتيب شماره رديف و تاريخ صدور بايگانى و ضمانت نامه‏هاى صادره هر سال از يکديگر تفکيک و در يک کلاسور نگهدارى شوند.

نسخه ششم: ضمانت نامه‏هاى گمرکى، به عنوان تأييد صدور ضمانت نامه جهت ارسال به واحدهاى تسهيلاتى ذى‏ربط.

شعب موظفند پس از صدور ضمانت نامه، يک برگ کارت تعهدات مشترى بابت ضمانت نامه براى هر مشترى اختصاص و ضمن درج مشخصات متقاضى و ضمانت نامه صادره در بالاى آن، مانده تعهدات مشترى را در ستون بدهکار درج و مانده‏گيرى نموده و بعد از آن نيز توجه داشته باشند که هر نوع تغيير در مانده تعهدات ضمانت نامه را در کارت مذکور ثبت کنند. به نحوى که در هر زمان ميزان تعهدات مشترى بابت ضمانت نامه صادر شده مشخص باشد.

تمديد ضمانت نامه

هريک از ضمانت نامه‏هاى صادره داراى سررسيد معينى است که در متن ضمانت نامه منعکس و قيد شده و اين تاريح نشان دهنده اعتبار ضمانت نامه است . مضمون له (ذى‏نفع) مى‏تواند هر زمان در طول مدت اعتبار ضمانت نامه آن را تمديد کند يا تقليل دهد يا ابطال کند و يا درخواست ضبط (پرداخت وجه) نمايد.

ابطال ضمانت نامه

چنانچه مضمون له (ذى‏نفع) طى نامه‏اى با ارسال نسخ اصلى ضمانت نامه و تمديد نامه يا تقليل نامه‏هاى صادره بانک و يا مضمون عنه (ضمانت شده) با ارايه اصل ضمانت نامه تقاضاى ابطال ضمانت نامه را بنمايند، شعبه پس از دريافت درخواست ابطال و اوراق ضميمه نسبت به ابطال ضمانتنامه اقدام و سپرده نقدى وثايق ضمانت نامه را به متقاضى مسترد مى‏کند.

مفقودى ضمانت نامه

در بعضى مواقع ممکن است اصل ضمانت نامه توسط مضمون له (ذى نفع) يا مضمون عنه (متقاضى) مفقود شود. بنابراين در اين‏گونه موارد شعبه مى‏تواند با رعايت نکات زير نسبت به صدور المثنى ضمانت نامه اقدام نمايد:

- موضوع فقدان ضمانت نامه لازم است کتباً از طرف مشترى يا ذى نفع به شعبه صادر کننده اعلام شود.

- چنانچه ضمانت نامه توسط متقاضى مفقود شده باشد، شعبه صادر کننده بايد موضوع را کتباً به ذى‏نفع اعلام و در مورد صدورالمثنى‏ نظريه ذى‏نفع را استعلام کند.

- شعبه قبل از صدور المثنى موظف است ضمن بررسيهاى لازم مجوز مربوط به صدور المثنى را از واحد تسهيلاتى مناطق و استانهاى ذى ربط کسب کند.

- پس از اخذ مجوز، تعهد نامه نيز از متقاضى صدورالمثنى (مشترى / ذى نفع) حسب مورد اخذ و در سوابق ضبط خواهد شد.

- با استفاده از نسخه اول و دوم فرم مخصوص ضمانت نامه‏ها که ارايه مى‏شود ( در مورد ضمانت نامه‏هايى که داراى فرم چاپى است) و يا دو برگ فرم سفيد ضميمه (در مورد ضمانت نامه هايى که متن آن توسط ذى‏نفع به بانک ارايه شده) متن قبلى ضمانت نامه تهيه خواهد شد.

- در نسخه المثنى، تاريخ صدور، شماره، سررسيد و مبلغ ضمانت نامه اصلى که در سوابق ضمانت نامه نزد شعبه موجود مى‏باشد درج مى‏گردد.

- هر دو نسخه ضمانت نامه المثنى به مُهر المثنى، غير قابل انتقال و مهر شعبه ممهور و توسط دارندگان امضاى مجاز امضا مى‏شود.

- پس از پرفراژ کردن نسخ المثنى ضمانت نامه، نسخه دوم به مهر «بدون ارزش» ممهور و نسخه اول آن طى نامه‏اى در پاسخ دستور دهنده جهت وى ارسال و نسخه دوم همراه با نسخه دوم نامه و ساير مدارک مرتبط در سوابق ضمانت نامه ضبط خواهد شد. ضمناً روى کليه نسخ اصلى ضمانت نامه‏هاى موجود در بانک عبارت «توجه: براى اين ضمانت نامه المثنى صادر شده است» درج خواهد شد.

- براى صدور المثنى ضمانت نامه علاوه بر وجه تمبر، مبلغ 5000 ريال به عنوان کارمزد از دستور دهنده اخذ خواهد شد.پرداخت وجه (ضبط) ضمانت نامه‏هامضمون له (ذى نفع) ضمانت نامه يا قائم مقام قانونى وى مى‏تواند در هر زمان قبل از انقضاى سررسيد ضمانت نامه درخواست پرداخت وجه (ضبط) ضمانت نامه را به بانک کند. در اين صورت شعب موظفند با رعايت حدود اختيارات اقدام به پرداخت وجه ضمانت نامه مورد نظر کنند


مشاوره حقوقی رایگان