بسم الله
 
EN

بازدیدها: 652

مکالمه‌هاي تصويري، تهديد يا فرصت؟

  1392/10/14
خلاصه: در گفت‌وگوي «حمايت» با کارشناسان حقوقي بررسي شد؛ مکالمه‌هاي تصويري، تهديد يا فرصت؟
انسان داراي كرامت ذاتي است بنابراين در مقايسه با ساير موجودات از يک سري حقوق و مزايا برخوردار است که مجموعه اين حقوق تحت عنوان حقوق بشر شناخته مي‌شود. يكي از اين حقوق مختص بشر، حريم خصوصي است و يکي از موارد حاکم در اين حوزه، حق بر تصوير افراد است؛ يعني انسان‌ها حق دارند تصويرشان محفوظ بماند و بدون اجازه آنها توسط ديگران ديده نشود. بر اين اساس خدمات جديدي که اپراتورهاي تلفن همراه به اسم مکالمه تصويري ارايه مي‌دهند شمشيري دو لبه است که در ابتداي ورود خود به جامعه ابهاماتي را در خصوص حريم خصوصي به وجود آورده است. در گفت‌وگو با کارشناسان حقوقي به بررسي آنها مي‌پردازيم.
 

«محمود صداقت» کارشناس حقوق فرهنگي با بيان اينکه سيستم مکالمه تصويري منوط به استفاده از گوشي‌هاي همراه ويژه‌اي است به «حمايت» گفت: بنابراين مشترکان جديد براي استفاده از اين خدمات مجبور به خريد گوشي همراه منطبق با اين سيستم جديد هستند. وي افزود: به تازگي سيم‌کارت‌هايي عرضه شده است که اين سيم‌كارت‌هاي جديد خدمات گوناگون و متفاوتي را ارائه مي‌کنند. در آينده نزديک و بر اساس زيرساخت‌هاي قانوني و تصويب استفاده از اين نوع مکالمه از طريق سيم‌کارت‌ها در کشور مي‌توان تماس تصويري برقرار كرد. به گفته صداقت، همچنين اين سيم‌‌ها از اينترنت نسل سوم برخوردارند. به كمك تماس تصويري طرفين ارتباط مي‌توانند در زمان تماس از طريق تلفن همراه، علاوه بر تبادل صدا، تصوير مخاطب خود را نيز به صورت زنده روي صفحه نمايش گوشي خود مشاهده كنند. البته براي استفاده از اين خدمات، دستگاه تلفن همراه بايد قابليت برقراري تماس تصويري را داشته باشد. 

افرادي که به حريم خصوصي خود حمله مي‌کنند

اين کارشناس حقوق فرهنگي با بيان اينکه ممكن است مكالمات تصويري حريم خصوصي انسان را پايمال كند، افزود: در اين خصوص بايد اذعان کرد كه دارندگان چنين خدماتي در واقع عليه خود اقدام كرده‌اند. 
به گفته وي، بر اساس «قاعده اقدام» زماني كه اين افراد به اراده خود و با قبول تمام مزايا و معايب اين سيم‌كارت‌ها آن را خريداري كرده‌اند، در واقع اجازه ورود ديگران به حريم خصوصيشان را داده‌اند. 
صداقت تصريح کرد: البته باز تصور مخدوش شدن حريم خصوصي افراد با استفاده از اين سيم‌كارت‌ها وجود دارد، به اين ترتيب كه هر چند خود دارنده سيم‌كارت مشاهده تصوير خود را اجازه داده است، اما ممكن است تصوير ساير افراد حاضر در محل استقرار مکالمه‌کنندگان نيز هنگام برقراري مكالمه تصويري ديده شود. در اين وضعيت احتمال دارد افراد ديگر راضي به ديده شدن تصوير خود توسط مکالمه‌کنندگان نباشند. در اين فرض حريم خصوصي ديگر افراد حاضر در محل در قالب حق بر تصويرشان رعايت نخواهد شد.

موافقان و مخالفان يک طرح

محسن داوري يکي ديگر از کارشناسان حقوق فرهنگي در اين باره به «حمايت» گفت: در زمينه جواز يا ممنوعيت استفاده از مكالمه تصويري مخالفان و موافقاني وجود دارد. قبل از بررسي نظرات موافقان و مخالفان اين سرويس جديد، بايد گفت كه اصولاً از لحاظ قانوني منعي در اين خصوص وجود ندارد؛ به‌عبارت ديگر هيچ قانوني به صراحت استفاده از چنين سرويسي را منع نكرده است.
به گفته وي، موافقان چنين سيستمي معتقدند که سابق بر اين، تکنولوژي فوق در سيستم رايانه‌اي نيز کاربرد داشته است. به‌عنوان مثال از چند سال گذشته از طريق دستگاه وب‌کم و اتصال به اينترنت مي‌توان يک مکالمه تصويري با مخاطب داشت. 
اين کارشناس حقوق فرهنگي ادامه داد: همچنين اين عده اعتقاد دارند که هر کس معتقد به محرم و نامحرم باشد، در استفاده از اين فناوري، حدود شرعي را رعايت مي‌کند و هر کس ايمان ضعيفي داشته باشد، اين موارد را رعايت نخواهد کرد. به ديگر سخن، همان طور که اکنون نيز برخي افراد در مهماني‌هاي خود، مقيد به آموزه‌هاي ديني در خصوص حجاب هستند و برخي ديگر نيستند؛ تماس تلفني خصوصي دو نفر هم امري کاملاً شخصي است و اساساً جايي براي نگراني آن هم در سطح قوه مقننه ندارد.
وي يادآور شد اما از جمله مخالفان اين سيستم جديد آيت‌الله‌العظمي ناصر مکارم شيرازي، از مراجع تقليد است، افزود: ايشان در پاسخ به استفتايي در مورد استفاده از مکالمه تصويري که به تازگي از سوي يکي از اپراتورهاي تلفن همراه ارائه شده است عنوان کرده است که «به يقين مفاسد اين کار از فوايد آن بيشتر است و منشأ مفاسد جديدي در جامعه ما که متأسفانه درگير مفاسد مختلفي است خواهد شد و با توجه به اينکه ضرورتي براي اصل اين کار نيست، بنابراين شرکت‌هاي خصوصي و دولتي بايد از آن خودداري کنند».
داوري ادامه داد: از سوي ديگر سخنگوي کميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي، نيز از نگراني اعضاي اين کميسيون در مورد رعايت نشدن شئونات اسلامي در مکالمات تصويري اپراتور جديد تلفن همراه خبر داده است. طاهري خاطرنشان در اين باره اظهار کرده است: «با توجه به اينکه اين سيم‌کارت علاوه بر صوت، تصوير را هم منتقل مي‌کند، اين موضوع، براي اعضاي کميسيون و در بخش‌هاي مذهبي و متدين جامعه ايجاد نگراني کرده است که آيا در انتقال اين تصاوير رعايت محرم و نامحرم و حريم خصوصي افراد مي‌شود يا نه؟».
به گفته داوري، آيت‌الله العظمي جعفر سبحاني، يکي ديگر از مراجع تقليد نيز قرار گرفتن چنين سرويسي روي گوشي‌هاي موبايل در دست جوانان اعم از دختر و پسر را داراي مفاسد زيادي دانسته و تصريح کرده است که «بايد از خريد و فروش آن جلوگيري شود و نبايد دولت چنين امکاناتي را در اختيار مردم قرار دهد و فوايد جزيي در مقابل اين مضرات بسيار کوچک است». 
وي تاکيد کرد: آيت‌الله‌العظمي حسين نوري همداني نيز با بيان اينکه در صورت استفاده از اين خدمات، امکان از هم گسستن اساس خانواده‌ها نيز وجود دارد، اظهار کرده است که «با توجه به اينکه مفاسد اين کار بسيار زياد است، عفت عمومي را مورد تهديد قرار مي‌دهد و بنابراين اقدام به انجام آن جايز نيست».
به گفته داوري، به نظر مخالفان با استفاد‌ از اين وسيله به راحتي مي‌توان تصاوير مخاطبان را ضبط و از آنها سوءاستفاد‌ کرد‌ که اين تهديد‌‌‌‌‌ بسيار جد‌ي براي امنيت و احساس امنيت خانواد‌‌ه‌هاست.

رضايت به ديده شدن تصوير

کارشناس حقوق فرهنگي اظهار کرد: هر چند دارنده سيم‌كارت، مشاهده تصوير خود را اجازه داده است، اما ممكن است تصوير ساير افراد حاضر در محل استقرار مکالمه‌کنندگان نيز هنگام برقراري مكالمه تصويري ديده شود و در اين وضعيت احتمال دارد افراد ديگر راضي به ديده شدن تصوير خود توسط مکالمه کنندگان نباشند.
وي افزود: در کنار مکالمات صوتي رايج در کشور، اين مکالمه که به صورت تصويري انجام مي‌شود جديد است و البته اين خدمات جديد نگراني‌هايي را نيز در جامعه به همراه داشته است. از جمله اين نگراني‌ها، نقض حريم خصوصي افراد است. 
به گفته داوري، حق بر تصوير افراد از جمله حقوق بشر است يعني افراد مي‌توانند اجازه ديدن تصوير خود توسط ديگران را ندهند. البته بنا به قاعده فقهي اقدام، کساني که اين خدمت را در اختيار دارند، در حقيقت از اين حق خود گذشته‌اند. موافقان استفاده از اين سيستم معتقدند اين سيستم قبلاً نيز در سيستم‌هاي رايانه‌اي کاربرد داشته است. مخالفان معتقد به نقض حريم خصوصي افراد و سوءاستفاده از تصوير مخاطبان هستند.
در پايان بايد تاکيد کرد که استفاده‌کنندگان از اين فناوري‌هاي جديد بايد دقت لازم براي پيشگيري از جرم را انجام دهند و با بي‌احتياطي خود را قرباني و در دسترس جرم قرار ندهند. بايد توجه داشت که حريم خصوصي افراد فقط و صرفاً توسط دولت و سازمان‌هاي دولتي نقض نمي‌شود.
افراد خود ممکن است اقدام به نقض حريم خصوصي يکديگر کنند با اين تفاوت که هرگاه حريم خصوصي يک شهروند مورد تجاوز شهروند ديگري قرار گيرد مي‌توان به قوانين موجود و نظم اجتماعي پناه برد و از دولت و قوه قضاييه استمداد جست و فرد متجاوز را مجازات کرد. البته اين کار نيز دردسرهاي فراواني دارد بنابراين استفاده‌کنندگان از مکالمات تصويري تلفن‌هاي همراه و ابزارهاي مکالمه تصويري در اينترنت بخصوص در جامعه ايراني بايد مواظب سوءاستفاده‌هاي احتمالي باشند. با نگاهي به ستون حوادث روزنامه‌ها با بسياري از جرايم که به دليل اهمال و سهل‌انگاري مخاطب واقع شده است روبه‌رو مي‌شويم.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان