بسم الله
 
EN

بازدیدها: 645

حق حبس زوجه و شرايط استفاده آن

  1392/10/6
وفق ماده 1085 قانون مدني، زن مي‌تواند تا مهريه به او تسليم نشده از ايفاء وظايفي كه در مقابل شوهر دارد امتناع كند مشروط بر اينكه مهر او حال باشد و اين امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود. اين امكان امتناع از انجام تعهد تا ايفاي تعهد طرف مقابل در عقود معاوضي، "حق حبس" مي‌گويند.

  

شرايط اعمال حق حبس 


1- مهريه حال باشد، برابر ماده 1083 قانون مدني مهر مي‌تواند كلا يا جزئاً حال يا به وعده باشد. 
اگر مهر موجل باشد زوجه زماني حق خواهد داشت مهر خود را مطالبه کند كه زمان آن فرا رسيده باشد که در اين وضعيت زوج نيز مي‌تواند ايفاء وظايف زناشويي را از زوجه طلب نمايد و در اين شرايط زوجه نمي‌تواند به حق حبس خود استناد كند.  
 
اما در حالتي كه زوج ايفاي وظايف زناشويي را از زوجه طلب نکند و زمان پرداخت مهريه هم رسيده باشد يا مهريه وعده دار نباشد ، زوجه مي تواند از حق حبس خود استفاده كند.چون به موجب ماده 1082 قانون مدني به محض وقوع عقد نكاح، زوجه مالك مهر مي‌شود .  
 

2-زوجه قبل از اخذ مهريه به ايفاء وظايف زناشويي عمل نكرده باشد. برابر ماده 1086 قانون مدني، چنانچه زوجه قبل از گرفتن مهريه ، با ميل خود ، از زوج تمكين خاص نمايد، حق حبس وي ساقط و ديگر اجازه امتناع از تمكين و ساير وظايف زناشويي ندارد.  

  

اعسار زوج و حق حبس: 


اعسار زوج حق حبس زوجه را ساقط نمي‌کند چون به رغم اينکه در چنين حالتي مطالبه و وصول مهريه از زوج ميسر نيست اما امكان گرفتن مهر با استفاده از حق حبس ملازمه‌اي ندارد. مضافاً اينکه نبايد پنداشت که احکام تقسيط مهريه به منزله تعيين اجل براي پرداخت مهريه است زيرا، اجلي كه بدين شکل بر زوجه تحميل مي‌شود، دلالت بر اراده او بر سقوط حق حبس نيست. 
  

علم زوجه بر اعسار زوج : 


به نظر بعضي از حقوقدانان چنانچه زوجه در حين عقد مطلع باشد که زوج قادر به پرداخت مهريه نيست و با اين وصف به عقد ازدواج وي درآيد نه تنها نمي‌تواند به لحاظ عدم قدرت و استطاعت زوج بر پرداخت مهريه تقاضاي بطلان عقد را بنمايد بلكه مجاز به استفاده از حق حبس خود هم نيست لذا مي‌بايست پس از عقد ، با درخواست زوج به ايفاء وظايف زناشويي اقدام نمايد ، در غير اين صورت ناشزه محسوب مي‌شود. 
  

آثار اعمال حق حبس :


اعمال حق حبس آثار و امتيازات ذيل را براي زوجه ايجاد مي‌کند:  
1- زوجه  تا دريافت کل مهريه مکلف به تمكين خاص و ايفاء وظايف زناشويي نمي‌باشد . 
2- در صورت تقسيط مهريه حق حبس زوجه تا اتمام پرداخت اقساط باقي مي‌ماند.  
3- اعمال حق حبس مسقط حق نفقه زوجه نيست . 


نويسنده: سيد علي شاه صاحبي- وکيل پايه يک دادگستري


مشاوره حقوقی رایگان