بسم الله
 
EN

بازدیدها: 568

چند و چون احقاق حق از «غاصب»

  1392/10/4
خلاصه: بسته حقوقي براي کساني که مالشان بدون اجازه توسط ديگري تصرف شده است؛ چند و چون احقاق حق از «غاصب»
اگر زماني متوجه شويد که مالتان بدون خواست و اجازه شما در اختيار ديگري است چه حالي به شما دست مي‌دهد؟ اصلا براي برگرداندن آن چه کار مي‌کنيد؟ خودتان خوب مي‌دانيد که اگر قرار باشد براي برگرداندن مال اقدام کنيد بهترين و مطمئن‌ترين راه، اقدام قانوني است. اما از آنجا که طي اين مسير آسان نبوده و دست‌اندازهاي فراوان دارد به شما پيشنهاد مي‌کنيم که قبل از اقدام، با ما همراه شده و اين مطلب را تا انتها بخوانيد. 

کسي که مالتان را بي اجازه تصرف مي‌کند غاصب است

زماني که کسي مالتان را بدون اجازه شما تصرف مي‌کند؛ اصطلاحا به اين کار غصب گفته مي‌شود؛ به عبارت ديگر هر کسي که مال ديگري را دانسته يا ندانسته در تصرف خود نگه دارد، غاصب محسوب مي‌شود. 
بنابراين حتي آن دسته از افرادي که نه از عمد بلکه از روي سهو، اشتباه و ناآگاهي مال ديگري را تصرف مي‌کنند، در برابر مالک مسئول خواهند بود؛ مثل هنگامي که شخص با اين فکر که کيف خودش است اشتباها کيف شما را برمي‌دارد يا زمانيکه شخص مال غصب‌شده شما را از غاصب مي‌خرد که در اين صورت خريدار ناآگاه هم مانند غاصب نخست در برابر شما مسئول خواهد بود. 
در حالت اخير بر اساس قانون مي توانيد به هر يک از فروشنده يا خريدار مراجعه کرده و عين مال و در صورت تلف شدن آن، مثل يا قيمت آن را درخواست کنيد.
به علاوه اگر کسي که او را امين دانسته و مالتان را به عنوان امانت به او سپرده‌ايد اما با وجود درخواست شما و توانايي براي برگرداندن مال، آن را برنگرداند؛ غاصب محسوب مي شود؛ مانند اينکه فردي ماشين شما را براي مدت سه ماه کرايه کند و با وجود پايان‌ مدت و درخواست شما براي برگرداندن ماشين، آن را پس ندهد.

غاصب بايد عين مال و خسارت آن را بازگرداند

به شما اطمينان مي دهيم يکي از سنگين‌ترين مسئوليت‌هايي که قانون براي کسي پيش‌بيني کرده، مسئوليت غاصب است چراکه غاصب بايد مال مغصوب‌(غصب شده) را عينا به صاحبش برگرداند و در صورتي که مال از بين رفته يا اينکه موجود باشد اما به هر علتي رد آن ممکن نباشد بايد مثل آن را برگرداند. اما چنانچه مثل مال پيدا نشود، وظيفه دارد تا قيمت آن را به مالک بپردازد.
در ضمن غاصب مسئول هر نقص و عيبي که در زمان تصرف او به مال مغصوب وارد شده باشد نيز است، هرچند که عيب به دليل رفتار او نبوده باشد؛ مثل اينکه کسي ماشين شما را سرقت کند و بدون اينکه تقصيري داشته باشد با ديگري تصادف کند و به ماشين خسارت وارد شود.
در اين صورت شما اين حق را داريد که علاوه بر اصل اتومبيل، خسارات واردشده به آن را هم از غاصب دريافت کنيد.
نسبت به منافع مال مغصوب هم غاصب مسئول خواهد بود ولو اينکه از آن استفاده نکرده باشد؛ مثل زماني که فردي اسب شما را دزديده اما از آن سواري نگرفته باشد. در اين صورت او علاوه بر رد اسب بايد هزينه سواري از حيوان را هم براي مدت تصرف خود، به شما بپردازد هرچند که از آن استفاده نکرده است. 
حال که از تکاليف غاصب گفته شد، ناگفته نماند که اگر در نتيجه فعاليت غاصب بر روي مال، قيمت آن زياد شود غاصب حق دريافت قيمت زيادي را نخواهد داشت؛ مانند اينکه غاصب پارچه شما را بردارد و با آن لباس نفيسي بدوزد که در اين صورت حق دريافت قيمت لباس را ندارد و بايد همان لباس را بي‌کم‌وکاست به شما برگرداند.
البته اگر غاصب مالي را از خود به مال غصب‌شده اضافه کند که بتوان به راحتي از آن جدا کرد، مال اضافه‌شده از آن خود غاصب خواهد بود؛ مانند اينکه غاصب ماشين شما را غصب کند و با هزينه خود يک زاپاس برايش تهيه کند که در اين صورت زاپاس متعلق به غاصب بوده و به شما داده نمي شود.

براي پس گرفتن مال غصب‌شده به دادگاه مراجعه کنيد

براي اينکه بتوانيد هرچه سريعتر دعواي رد مال را طرح کرده و به خواسته خود برسيد، اولين گام اين است که دادگاه صالح را تشخيص دهيد. در دعواي رد مال مغصوب دادگاهي که قانون آن را شايسته رسيدگي مي داند دادگاه عمومي حقوقي واقع در محل اقامت فرد غاصب است.
البته در صورتي که مال موضوع غصب غيرمنقول باشد، دادگاه صالح همان دادگاه محل وقوع مال غيرمنقول خواهد بود. منظور از مال غيرمنقول مالي است که نتوان آن را جابه‌جا کرد و در صورت جابه‌جايي به خود مال يا به محل آن آسيب وارد شود مانند زمين، ملک، آپارتمان و ...

مراحل رسيدگي به دعواي رد مال مغصوب

گام بعد تقديم دادخواست است که براي شروع رسيدگي در دادگاه ارائه آن ضروري است. در اين فرم چاپي اطلاعاتي از شما به عنوان آغازکننده دعوا يا خواهان خواسته شده است.
از جمله اين اطلاعات مشخصات و محل اقامت خواهان، مشخصات و محل اقامت خوانده يا غاصب و ذکر خواسته يا همان درخواست استرداد مال است. به علاوه لازم است هزينه دادرسي نيز پرداخت کنيد.
اين هزينه در دعواي شما باتوجه به قيمت مال غصب‌شده محاسبه و دريافت مي شود به اين صورت که به ازاي يک ميليون اول قيمت برآورد‌شده مال، 5/1 درصد و به ازاي مازاد آن يک ميليون، 2 درصد هزينه دادرسي محاسبه و دريافت خواهد شد. در ضمن اگرچه حضور شما در جلسات دادگاه الزامي نيست، به شما پيشنهاد مي کنيم که در صورت امکان به عنوان يکي از طرفين دعوا در جلسات دادگاه حاضر شويد. 

در دادگاه مالک بودن خود را اثبات کنيد

فراموش نکنيد که پيروزي شما در دادگاه منوط به اين است که نخست مالکيت خود بر مال مورد دعوا را ثابت کنيد که اين امر از طريق سند مالکيت، شاهد يا حتي اقرار طرف مقابل امکانپذير مي‌شود.
در قدم بعدي بايد تصرف بدون اجازه مال از سوي غاصب را اثبات کنيد. در اين مورد هم مي توانيد از شهادت شهود يا اظهارات خود غاصب استفاده کنيد.
پس اگر به هر دليلي قادر نبوديد که هريک از اين دو مورد را اثبات کنيد، داشتن دوباره مال را هم از ذهن بيرون کنيد اما بايد اين مژده را به شما بدهيم که اگر حق با شما باشد و بتوانيد و با اسناد و مدارکي که در دادگاه رو مي کنيد ادعاي خود را اثبات کنيد قانون به راحتي طرف شما را مي‌گيرد و قاضي پرونده به سود شما راي صادر خواهد کرد و خيلي زود به آنچه مستحقش هستيد خواهيد رسيد. 
پس آخرين توصيه ما به شما اين است که همواره براي هرگونه نقل‌وانتقال اموال و دارايي‌هاي خود سند و مدرکي داشته باشيد که به وقت مقتضي و اگر کار به دادگاه کشيد بتوانيد با استفاده از آنها به حق قانوني خود برسيد.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان