بسم الله
 
EN

بازدیدها: 644

کنارآمدن با طلاق و قانون

  1392/10/4
خلاصه: آيا والدين شما از هم جدا شده اند؟ بدانيد که شما تنها نيستيد؛اين روزها متاسفانه اين امر شوم رواج يافته ، و تعداد زيادي از ازدواج ها به طلاق منجر مي شود.اما کنار آمدن با جدايي سخت و دردناک است.اين موضوع گروهي از خويشاوندان را مانند پدر ، مادر ، عمه ، خاله ، عمو ، دايي ، پدر بزرگ ها و مادربزرگها را در گير مي سازد.

چرا والدين طلاق مي گيرند؟

دو دليل اصلي وجود دارد:

1- آنها نمي توانند به همراهي با يکديگر ادامه دهند.

2- آنها فکر مي کنند به يک ديگر هيچ گونه  احساس و دلبستگي ندارند.

اگر والدين شما از هم جدا شده اند ، بدانيد که آنها پس از جنگ و جدال زياد  و با سختي اين کار را انجام داده اند.با آنکه معمولا بيشتر زوج ها ، گهگاه با هم جروبحث مي کنند،اما جروبحث مستمر و نزاع دائمي براي کودکان بسيار آزار دهنده است.

اگر والدين شما هيچ احساسي نسبت به هم ندارند،بدانيد که چيزي جز اجبار آنها را کنار هم نگه نمي دارد.هر زوجي لحظات تلخ و شيرين دارد، اماگاهي شرايطي هم است که نمي توانند ديگر تحمل کنند.و اين امر براي آنها هم بسيار سخت است.

آيا والدينم بخاطر من جدا شده اند؟


معمولا عامل جدايي والدين، هيچگاه بچه ها نيستند.بلکه اين امر به مشکلات بين آنها بر مي گردد.

آيا من مي توانم والدينم را به سر زندگي مشترکشان بر گردانم؟


اين معمولا فکر خوبي نيست.تلاش براي آشتي دادن آنها ممکن است شما را به ميان دعواهاي آنها بکشاند و باعث صدمه ديدن شما گردد.سعي کنيد خود را از دعواهاي آن دو دور نگه داشته و از هر گونه جانبداري خودداري کنيدو بگذاريد آنها به مشکل خودشان رسيدگي کنند.

معني قيموميت و سرپرستي (حضانت) جيست؟


اگر شما زير 18 سال سن داريد،از نظر قانوني صغير به حساب مي آييد و لازم است که يکي از والدين ، قانونا مسئوليت شما را بر عهده گيرد. اين يعني حضانت.در اين حالت شما با کسي که حضانت شما را دارد ، زندگي خواهيد کرد.

چه کسي حضانت مرا بر عهده خواهد داشت؟


براساس قوانين جمهوري اسلامي، حضانت فرزندان با پدر است. مگر آنکه پسر زير دو سال و دختر زير 7 سال باشد.البته پاسخ دقيق تراين پرسش ها به شرح زير است:

 حضانت يعني نگاهداري و مراقبت جسمي ، روحي ، مادي و معنوي اطفال و تعليم و تربيت آنها که به موجب ماده 1168 قانون مدني ايران هم حق و هم تکليف والدين است . يعني اين که والدين حق دارند حضانت و سرپرستي کودک خود را به عهده گيرند و قانون جز در موارد استثنايي نمي تواند آنها را از اين حق محروم کند و از سوي ديگر آنها مکلف هستند تا زماني که زنده هستند و توانايي دارند ، نگهداري و تربيت فرزند خويش را به عهده گيرند . در حضانت آنچه از همه مهمتر است مصلحت کودک است و به اين ترتيب قانون ابتدا مصالح او را در نظر مي گيرد و سپس حق پدر و مادر براي نگهداري کودکشان را . در اين صورت حتي اگر مصلحت طفل ايجاب کند که پيش هيچکدام از پدر و مادرش نباشد ، دادگاه رأي مي دهد که کودک به شخص ثالثي سپرده شود .

حضانت با کيست ؟


اگر چه قانون مدني مصوب 1314 ماده 1169 بيان مي کرد حضانت فرزند پسر تا 2 سالگي و دختر تا 7 سالگي به مادر سپرده شده و پس از انقضاي اين مدت حضانت با پدر است ؛ اما با اصلاحيه مصوب سال 82 که به تصويب مجمع تشخيص مصلحت رسيد ، براي حضانت و نگهداري طفل که پدر و مادر او از يکديگر جدا شده اند ، مادر تا 7 سالگي ( پسر يا دختر فرقي ندارد ) اولويت دارد و پس از آن با پدر است البته اين تبصره هم به اصلاحيه افزوده شده است که پس از 7 سالگي هم در صورتي که ميان پدر و مادر درباره حضانت اختلاف باشد ، حضانت طفل با رعايت مصلحت کودک و به تشخيص دادگاه است .

مسافرت تا اطلاع ثانوي با اطلاع پدر است


طلاق ، تنها رابطه زن و شوهري را از ميان مي برد ؛ اما رابطه پدر و فرزندي يا مادر و فرزندي را از بين نمي برد . اين ارتباطي دايمي و ابدي است و بنابراين هيچ کس نمي تواند پدر يا مادر را از ملاقات با فرزندش منع کند . به اين جهت است که طبق قانون نمي توان بدون اجازه طرف مقابل ، فرزند را از کشور خارج کرد و حتي از شهري به شهر ديگر برد ، مگر اين که مصلحت طفل ايجاب کند و دادگاه اجازه بدهد . البته براي سفرهاي زيارتي ، هرچند پدر ناراضي باشد ، دادگاه اجازه خواهد داد . طبق قانون ، محل نگهداري طفل آخرين محل اقامت پيش از طلاق است .

طبق تبصره 1 ماده 14 قانون حمايت خانواده 1353 ، « پدر يا مادر يا کساني که حضانت طفل به آنها واگذار شده ، نمي توانند طفل را به شهرستاني غير از محل اقامت مقرر بين طرفين يا غير از محل اقامت قبل از وقوع طلاق يا به خارج از کشور بدون رضايت والدين بفرستند ؛ مگر در صورت ضرورت با کسب اجازه از دادگاه » .

تکليفي براي پدر و مادر


به موجب ماده 1172 قانون مدني ، پدر و مادر در مدتي که حضانت طفل به عهده آنهاست ، حق ندارند از نگاهداري او امتناع کنند، اما در صورت امتناع ، قاضي دادگاه به تقاضاي قيم يا آشنايان طفل و حتي اشخاص ديگر با تقاضاي دادستان والدين طفل را مجبور به نگاهداري او مي کند ؛ اما در صورتي که اجبار آنها به اين کار ممکن يا مؤثر نباشد ، حضانت را به خرج پدر و هرگاه پدر فوت شده باشد ، به خرج مادر تأمين کند .

زمان ملاقات


طبق ماده 1174 قانون مدني ، « هر يک از ابوين که طفل تحت حضانت او نيست ، حق ملاقات طفل خود را دارد . تعيين زمان و مکان ملاقات و سير جزئيات مربوط به آن در صورت اختلاف بين ابوين با محکمه است » .

بنا به اين ماده ، هرکدام از والدين اين حق را دارند که در فواصل معين با کودک خود ملاقات کنند و حتي فاسد بودن مادر يا پدر هم باعث نمي شود از ملاقات وي با فرزندش جلوگيري شود . در صورتي که ميان پدر و مادر درباره مدت ملاقات و نحوه آن توافق شده باشد ، طبق همان توافق عمل مي شود . اما در هر صورت توافق نشدن ، دادگاه در حکم خود مدت ملاقات و نحوه آن را براي کسي که حق حضانت ندارد ، معين مي کند . معمولاً دادگاه ها يک روز يا دو روز از آخر هفته را به اين امر اختصاص مي دهند و گفته مي شود ملاقات بيش از اين با شخصي که حضانت را به عهده ندارد ، موجب اختلال در حضانت و دوگانگي در تربيت کودک مي شود . اما سلب کلي حق ملاقات از پدر يا مادري که حضانت به عهده او نيست برخلاف صراحت ماده قانون مدني است و دادگاه نمي تواند حکم به آن بدهد . با اين حال اگر ملاقات با پدر يا مادري که حضانت به عهده او نيست واقعاً براي مصالح کودک مضر باشد ، دادگاه مي تواند مواعد ملاقات را طولاني تر کند و مثلاً به جاي هفته اي يک بار ، ماهي يک بار يا هر شش ماه يک بار تعيين کند يا ملاقات با حضور اشخاص ثالث باشد .

البته زماني که ملاقات خوف جاني براي فرزند داشته باشد و پدر يا مادر حالت خطرناک رواني داشته باشند ، براي جلوگيري از صدمه به فرزند ، مي توان با حکم دادگاه مانع از ديدار يکي از والدين که دچار چنين مشکلي هستند ، شد .

اگر براي ملاقات مخالفت شد


در صورتي که پدر يا مادري که داراي حق حضانت است ، از ملاقات طرف ديگر (که طبق دستور دادگاه داراي حق ملاقات است ) ممانعت کرد ، براي اجراي دستور دادگاه به نيروي انتظامي سپرده مي شود و عنداللزوم مي توان از ضمانت اجرايي ماده 632 قانون مجازات اسلامي اسلامي استفاده کرد که به موجب آن ، « اگر کسي از دادن طفلي که به او سپرده شده است ، در موقع مطالبه اشخاصي که قانوناً حق مطالبه دارند ، امتناع کند ، به مجازات از 3 تا 6 ماه حبس يا به جزاي نقدي از يک ميليون ريال و 500 هزار تا 3 ميليون ريال محکوم خواهد شد » .

حضانت تا کي ؟


از نظر قانون مدني ايران زمان بلوغ براي دختر 9 سال و براي پسر 15 سال تمام قمري است . با رسيدن طفل به سن بلوغ ، او از حضانت خارج مي شود و خودشان مي توانند انتخاب کنند به اين ترتيب ، دختران پس از 9 سالگي و پسران پس از 15 سالگي مي توانند خودشان زندگي با هر کدام از والدين را انتخاب کنند . اما پس از رسيدن به سن بلوغ ، حتي اگر فرزندان نزد مادرشان باشند و نتوانند استقلال مالي داشته باشند ، پدر موظف به پرداخت نفقه آنها است .

نفقه کودک به عهده چه کسي است ؟


طبق ماده 1190 قانون مدني ، نفقه اولاد به عهده پدر است و چه اين پدر حضانت را به عهده داشته باشد يا اين که حضانت بر عهده مادر يا شخص ديگري باشد ، پرداخت نفقه فرزند که به طور عمده شامل مسکن ، لباس ، خوراک و نيازهاي درماني است به عهده پدر است که در صورت خودداري از پرداخت ( با وجود داشتن استطاعت مالي ) طبق ماده 642 قانون مجازات اسلامي جرم بوده و در صورت شکايت ذي نفع دادگاه او را به حبس از 3 ماه و يک روز تا 5 ماه محکوم مي کند . طبق همين ماده ( 1199 ) در صورت فوت پدر يا عدم توانايي او در پرداخت مخارج زندگي فرزندش ، اين تکليف به عهده پدر بزرگ و جد يا ديگر اجداد پدري است . در صورت نبودن پدر و اجداد پدري و يا عدم توانايي آنها به پرداخت مخارج زندگي فرزند ، تکليف پرداخت نفقه به عهده مادر قرار مي گيرد . هرگاه مادر هم فوت يا قادر به پرداخت مخارج مذکور براي فرزندش نباشد . اين تکليف به عهده اجداد و جدات مادري و جدات پدري فرزند قرار مي گيرد .

پرداخت نفقه فرزند فقط تا رسيدن به سن رشد نيست ، بلکه پس از آن هم طبق ماده 1197 قانون مدني ، اگر فرزند منبع مالي نداشت و نتوانست معيشت خود را فراهم کند ، پدر و نيز ديگر اشخاص ياد شده ( در صورت داشتن توانايي مالي ) ملزم به تأمين مخارج فرزند کبير هستند .

آيا فرزند حق انتخاب زندگي در کناريکي از والدين را دارد؟


از نظر قانون مدني زمان بلوغ براي دختر 9 سال و براي پسر 15 سال تمام قمري است. با رسيدن طفل به سن بلوغ، او از حضانت خارج مي شود و حق انتخاب دارد، البته پس از رسيدن به سن بلوغ، اگر فرزند نزد مادر خود باشد، اما استقلال مالي نداشته باشد، پدر موظف به پرداخت نفقه اوست.

چنانچه پدر و مادر براساس توافقي که براي طرفين لازم الاجراست براي حضانت فرزند تا زمان معيني توافق کنند، مادامي که مادر ازدواج نکرده، اين توافق براي طرفين لازم الاجراست و تا زماني که فرزند از دادگاه تأييديه رشد مي گيرد، باقي مي ماند.

طبق ماده 1190 قانون مدني، نفقه اولاد حتي اگر حضانت برعهده مادر يا شخص ديگري باشد، به عهده پدر است. برهمين اساس، پدر وظيفه پرداخت نفقه دختر را تا زماني که ازدواج نکرده و نفقه پسر را تا 18 سالگي و تا زماني که تحصيل مي کند برعهده دارد که در صورت خودداري از پرداخت نفقه با وجود استطاعت مالي به حبس از سه تا پنج ماه محکوم مي شود.

در صورت فوت پدر و يا نداشتن توانايي مالي او در پرداخت مخارج زندگي، اين تکليف به عهده پدر بزرگ يا ديگر اجداد پدري و سپس به عهده مادر و اجداد مادري است.

اگر قبل از پايان مدت حضانت کودک، مادر با فرد ديگري ازدواج کند، حق حضانت فرزند از او سلب شده و به پدر واگذار مي شود، ولي در صورتي که پدر در هر زماني ازدواج کند، حق حضانت از او سلب نمي شود.

کنارآمدن با طلاق: غلبه بر احساسات منفي

احساس غمگيني، عصبانيت، افسردگي و يا اضطراب کودکان از عواقب شايع جدايي والدين است.معمولا اين ناراحتي ها در اوايل شديدتر اند. اما با گذشت زمان، کم کم کاهش مي يابند ؛ گرچه هر از چندي چون آتش زير خاکستر ، زبانه مي کشند و جان کودکان را آزار مي دهند.

سعي کنيد با گفتگو و درد دل با دوستان صميمي خود کمي از بار اين مشکل را سبک کنيد، بويژه اگر دوست شما هم دچار اين مشکل باشد، همديگر را بهتر درک مي کنيد.

گاهي به ملاقات يک مشاور برويد تا از کمک هاي او بهره مند شويد.در گروه هاي حامي حاضر شويد و مشکلات خود را با هم به اشتراک بگذاريد و با هم به هم کمک کنيد.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان