بسم الله
 
EN

بازدیدها: 636

خودكشي چرا ؟-قسمت پنجم(قسمت پاياني)

  1392/9/13
قسمت قبلي

علائم و پيشگيري

برخي از علائم و حالات هشدار دهنده

معمولاً فرد خودکشنده قبل از اين که به عمل خودکشي اقدام نمايد به گونه اي اطرافيانش را از اين قصد آگاه مي کند. اطرافيان و مربيان وي وظيفه دارند که با بروز اين حالات به فکر درمان و اقدام پيشگيرانه باشند. علائم و حوادث هشدار دهنده از اين قرار است:
- قطع رابطه با ديگران و تمايل بيش از حد به گوشه گيري
- بروز حالات عصبانيت و ناراحتي شديد در برخورد با ديگران
- اهميت ندادن به قيافه ظاهري، طرز لباس پوشيدن، بي توجهي به آرايش سرو صورت.
- بهانه گيري بدون دليل در مورد غذا و پوشاک و ساير موارد
- تکرار اين سخن که مي خواهم خودم را بکشم.

پيشگيري از بروز اين بيماري

همان گونه که در بحث اهميت و ضرورت توجه اولياء و مربيان به پديده خودکشي ذکر شد پديده خودکشي قابل پيشگيري است. احساس خودکشي ممکن است که در شرايطي بر فرد بيمار رواني عارض بشود و با مراقبتهاي ويژه و راهنمايي هاي حساب شده فرد ، از ارتکاب به عمل خودکشانه رهايي يابد.
همان گونه که جيمز کاستلي مي گويد که : اگر در مواقع بحراني به او کمک بشود به احتمال زياد فرد دوباره به خودکشي روي نخواهد آورد. (46)

برخي از راههاي پيشگيرانه

- تقويت ايمان مذهبي ، توجه به خدا و قيامت يا زندگي پس از مرگ.
- برقراري تفاهم اخلاقي در اعضاي خانواده و رعايت احترام همديگر، احترام به والدين و محبت به فرزندان.
- شرکت در کارهاي جمعي مثل بازيهاي سالم و مشروع ، رفتن به گردشهاي علمي، زيارت اماکن مقدس و شرکت در بسيج دانش آموزي و يا دانشجويي، و مانند آن.
- صله رحم ، و رفت و آمد با بستگان دوستان و افراد مومن و شايسته.
- ازدواج
- کنار نهادن آرزوهاي بزرگ و طولاني و دور از دسترس.
- مقايسه نکردن امور معيشتي خويش با ديگران ، به ويژه با آنان که از نظر مادي در وضع بهتري هستند.
- تعديل احساسات و حساسيتهاي جواني، جوان از احساس و حساسيت ويژه اي بهره مند است گاهي افراد در حساسيتها فرد را به عمل خودکشي سوق مي دهد حال اگر اين احساس تعديل بشود ديگر به سوي اين عمل نمي رود.

اساس خودکشي در نوجوانان و جوانان حساسيت است آنها مسئله قابل ذکر و استدلالي ندارند که در اثر آن بخواهند تن به خودکشي بدهند منطق آنان ضعيف و اغلب قابل تغيير است با مختصر مذاکره و مشاوره اي ، با ايجاد دگرگوني و تغييري در روش زندگي و در محيط او اين امر درمان مي شود . (47)

دو چيز در بازسازي فرد و پيشگيري و درمان افراد متمايل به خودکشي بيش از ديگر امور موثر است يکي بازسازي شخصيت است و ديگري تقويت ايمان به خدا و زندگي پس از مرگ افرادي که اسير عواطفند و سطح توقعشان بالا است و خود را عزيزدردانه مي دانند و معتقدند که هيچ امري نبايد خلاف راي و نظرشان باشد ، با کوچکترين پيش آمدي دست به اعمال خطرناکي مي زنند براي جلوگيري از پيشامدهاي خطرناکي به مانند خودکشي، راه حل اين است که بايد شخصيت انساني او را بازسازي نمود و به او تفهيم نمود و راه و رسم زندگي و علاقه اجتماعي را در او گوشزد کرد، بايد به او فهماند که ديگران او را دوست دارند و نيز بايد به او تفهيم کرد که نبايد او بيش از اندازه وابسته به ديگران باشد، بايد بکوشد تا روي پاي خود بايستد.

پيشگيري و تقويت ايمان

يکي از مهمترين و بهترين راههاي پيشگيري و درمان خودکشي تقويت ايمان است به اعتراف روانپزشکان و متخصصان امر تعليم و تربيت ، بين خودکشي و افسردگي با بي ايماني ، رابطه اي مستقيم برقرار است افرادي که دست به خودکشي مي زنند يا از ايمان به خدا و زندگي پس از مرگ محرومند و يا از ايمان ضعيفي برخوردارند، حال اگر در جهت تقويت ايمان آنان کوشش بشود و به خدا و زندگي پس از مرگ معتقد گردند، در اين صورت از خطر خودکشي مصون مي مانند، "دليل کارنگي" در اين باره مي نويسد:
" در آمريکا به طور متوسط در هر سي و پنج دقيقه يک نفر خودکشي مي کند و در هر دو دقيقه يک نفر ديوانه مي شود اگر اين مردم از تسکين خاطر و آرمش دين و عبادت به آدمي مي بخشد نصيبي داشتند، ممکن بود از اغلب اين خودکشيها و بسياري از ديوانگي ها جلوگيري شود.
دکتر " کارل جونک" معروفترين پزشک روانشناس در يکي از کتابهاي خود مي نويسد: د رطي سي سال اخير، مردماني از تمام کشورهاي متمدن جهان به من مراجعه کرده اند ، من صدها بيمار را معالجه نموده ام ، در بين تمام بيماران من ، که نيمه دوم حيات يعني سنين بالاتر از سي و پنج سال را مي گذرانند، يکي پيدا نشده است که مشکل او بالاخره مربوط به پيدا کردن يک عقيده ديني نسبت به زندگي نباشد.
با اطمينان خاطر مي توانم بگويم که هر يک از آنان از آن جهت مريض شده بودند که آن چه را که اديان زنده هر عصر به پيروان خود عطا کرده است، ازدست داده بودند و آناني که عقيده ديني خود را باز نيافتند، هيچ کدام واقعاً درمان نشدند. (48)
اين سخن به خوبي گوياي اين حقيقت است که مربيان و اطرافيان فردي که در خطر اقدام به خودکشي قرار دارد، مهمترين وطبعي اي که برعهده شان قرار دارد اين است که بذر ايمان را در جانش بکارند و آن را تقويت نمايند چرا که با تقويت ايان آسوده خاطر مي شود و زندگي برايش با معنا و ارزشمند مي گردد و در نتيجه از ارتکاب به خودکشي مصون مي ماند.

نظر اسلام درباره خودکشي:

در اسلام اقدام به خودکشي حرام و زشت شمرده شده است آيات قرآني و روايات معصومان(ع) بر زشتي و نادرست بودن اين کار دلالت دارد که اينک به گونه اي فشرده و گذرا، در اين باره مطالبي را بيان مي داريم.
الف: آيات قرآني در مورد خودکشي
- ولاتقتلوا بايديکم الي التهلکه
- خود را به دست خود به هلاکت نيفکنيد (49)
- ولا تقتلوا انفسکم ان الله کان بکم رحيماً و من يفعل ذلک عدواناً و ظلماً فسوف نصليه ناراً و کان ذلک علي الله يسيراً (50)
- و خودتان را مکشيد، خداوند نسبت به شما مهربان است و هر که اين عمل را از روي تجاوز و ستم انجام دهد به زودي او را در آتش وارد خواهيم ساخت و اين کار براي خود آسان مي باشد.
- ب: رواياتي چند در مورد خودکشي
از رسول گرامي سلام (ص) : «الذي يخنق نفسه يخنقها في النار والذي يطعنها في النار» (51)«آن که خود را خفه کند و بکشد خويشتن را در آتش جهنم خفه کرده است و آن که با نيزه خودکشي کند در آتش جهنم است.»
- از رسول خدا (ص): "من قتل نفسه بشي في الدنيا عذب به يوم القيامه.» (52) هر که در دنيا به هر گونه اي اقدام به خودکشي کند و بميرد و روز قيامت به همان گونه مشمول عذاب خداوندي خواهد شد.
از رسول خدا(ص): " کان فيمن کن قبلکم رجل به جرح فجزع فاخذ سکنياً" فخربها يده فما رقا الدم حتي مات، قال الله تعالي: بادرني عبدي بنفسه حرمت عليه الخبه." قبل از شما مردي بود که بر اثر جراحت دست بي تابي مي کرد چاقو را برداشت و دستش را قطع کرد و از آن به قدري خون چکيد تا جان داد. خداوند متعال درباره اين شخص فرمود: " بنده من اقدام به خودکشي کرد و جانش را از دست داد من بهشتم را بر اين آينده ام حرام کردم واو را به بهشتم راه نمي دهم."
از رسول خدا (ص): من شرب سما " فقتل نفسه فهو يتمساه في نار جهنم خالدا" مخلدا" فيها ابداً" (53) هر که زهر بخورد و خودکشي کند، همان زهر را در جهنم خواهد نوشيد ودر آتش دوزخ جاودان خواهد ماند.
امام باقر(ع) : " ان المومن يبتلي بکل بليه و يموت بکل ميته الا انه لايقتل نفسه." (54) همانا مومن به هر بلايي گرفتار مي شود و به هر مرگي مي ميرد جز آن که خودکشي کند."
از امام صادق(ع): من قتل نفسه متعهداً فهو في نار جهنم خالداً فيها." (55) هر که عمداً " خود را بکشد او در آتش دوزخ جاودان معذب خواهد بود."

رهيافت هاي اسلامي

با توجه به اين آيات و روايات مذکور بهره مي جوييم:
اولاً: مومن اقدام به خودکشي نمي کند آنان که به خدا و قيامت اعتقادي ندارند و از نفس مطمئنه بهره اي نبرده اند و از نظر روحي به جهت نداشتن ايمان آسوده خاطر نيستندبه سوي خودکشي اقدام ميکنند.
اما آن که از ايمان راسخ به مبدا و معاد برخوردار است او از گرفتاريها و سختيهاي روزگار از کوره به در نمي رود و خم به ابرو نمي آورد در روايت است که پيامبر گرامي(ص) فرمود که مومن از کوه استوارتر است (56)
گرفتاريهاي روزگار او را متزلزل نمي کند آن که متزلزل است مومن نيست و آن که مومن است متزلزل نمي شود.
ثانياً به فرض که بر اثر سختيهاي روزگار مومن متزلزل شود رهنمودهاي اسلامي او را از عذاب خداوندي مي ترساند و مي فرمايد آن که با اقدام به خودکشي جانش را از دست دهد در جهنم خداوندي تا ابد معذب خواهد بود. توجه و دقت به اين رهنمود آدمي را از ارتکاب به خودکشي باز مي دارد ايمان به خدا و روز قيامت و توجه به حرمت اين کار که موجب عذاب خداوندي خواهد شد مهمترين عامل بازدارنده از اين کار است.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
پي نوشت ها
46- خودکشي واپسين تقاضاي کمک، روزنامه سلام، مورخه 31/1/1372
47- مسايل خانواده و نوجوانان و جوانان ج 2 ص 185
48- ديل کارنگي آيين زندگي ص 154 به نقل از فلسفي کودک ج 1 صص 458-457
49- بقره، 195
50- نساء، 29 و 30
51- ميزان الحکمه خ 16023 ، کنزل العمال، ج 15، ص 35، خ 39961
52- ميزان الحکمه ، خ 16024 ، کنزل العمال، خ 39965
53- سنن ابن ماجه: ج 2 ص 1145، به نقل از آثار الصادقين، ج 17، ص 135
54- کليني، کافي ج 3 ص 112
55- وسايل الشيعه، ج 19 ص 13
56- سفينة البحار ، ماده امن





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان