بسم الله
 
EN

بازدیدها: 865

بسته حقوقي براي آشنايي با امتيازات قانوني استفاده از دستور موقت

  1392/9/11
خلاصه: بسته حقوقي براي آشنايي با امتيازات قانوني استفاده از دستور موقت؛ وقتي سرعت دادرسي‌ افزايش مي يابد
درست است که رسيدگي به يك پرونده در دادگستري چند ماه ممکن است طول بكشد، درست است كه رفت‌وآمد به دادگاه‌ها زمان‌‌بر است، اما گاهي پرونده‌هايي وجود دارند كه رسيدگي به آنها فوريت دارد و بايد دادگاه فوري به اين پرونده‌ها رسيدگي، تصميم‌گيري و خيلي زود تكليف آنها را مشخص کند. «دادرسي فوري» يا همان «دستور موقت» راهکاري است که قانون براي سرعت عمل در اين‌گونه پرونده‌ها در نظر گرفته است. اگر برايتان جالب است درباره آن اطلاعات بيشتري کسب کنيد حتما اين بسته حقوقي را بخوانيد.

دستور موقت چيست؟

دستور موقت يا همان دادرسي فوري دستوري است كه دادگاه مبني بر توقيف مال يا انجام عمل يا منع از امري صادر مي‌كند. براي مثال شما زمين خود را براي كشاورزي به ديگري مي‌دهيد، ولي در حين كشت به دليل اختلاف در قرارداد اجاره از آبياري زمين جلوگيري مي‌كنيد؛ در اينجا كشاورز مي‌تواند با درخواست صدور دستور موقت از اين ممانعت شما جلوگيري كند. بايد به اين نکته توجه داشته باشيد که دستور موقت هيچ تاثيري در اصل دعوا ندارد؛ بنابراين نبايد تصور کنيد که اگر دادگاه به نفع شما دستور موقت صادر کرد حتما در دعواي اصلي هم پيروز خواهيد شد يا برعکس اگر دستور موقت صادر نکرد به اين معناست که در دعواي اصلي حقي نخواهيد داشت بلکه شايد قاضي موضوع را فوري تشخيص نداده است تا دستور موقت صادر کند. در واقع قانون در اين ‌باره فقط به اموري كه احتياج به تعيين تكليف فوري دارند اشاره كرده است بدون آنكه اين موارد را نام ببرد بنابراين تکليف فوري در هر دعوايي مي‌تواند مصداق پيدا کند. هرگاه چند روز حتي چند ساعت تاخير در رسيدگي سبب ورود خسارت به يکي از اصحاب دعوا شود مي‌توان آن‌ را از موارد دادرسي فوري به‌شمار آورد.

دستور موقت چه زماني طرح مي‌شود؟

براي صدور دستور موقت، اصل دعوا بايد مطرح شده يا قابل طرح باشد؛ يعني شما در صورتي مي‌توانيد صدور دستور موقت را درخواست کنيد که اصل دعوا را يا مطرح کرده باشيد يا دعوا قابل طرح باشد يعني بعدا بتوانيد آن را طرح کنيد.
دستور موقت اقدامي ‌تبعي است؛ يعني دستور موقت بنا بر مواد 311 و 318 قانون آيين دادرسي مدني اقدامي ‌است که به تبع اصل دعوا يا پيش از اقامه دعوا يا در ضمن اقامه دعوا يا پس از آن درخواست مي‌شود. بنابراين دادرسي فوري و دستور موقت براي رسيدگي فوري به اصل دعوا و صدور حکم فوري تاسيس نشده بلکه اقدامي ‌است که در حاشيه اصل دعوا صورت مي‌گيرد. تبعي بودن دستور موقت آثاري دارد از جمله اينکه خواسته دستور موقت بايد متفاوت از خواسته دعوا باشد؛ يعني شما نمي‌توانيد خواسته اصلي خودتان را به عنوان خواسته دستور موقت از دادگاه بخواهيد.

انواع دستور موقت

اگر هنوز مفهوم دادرسي فوري و مواردي را كه مي‌توانيد تقاضاي صدور دستور موقت درخواست را از داگاه بكنيد، متوجه نشده‌ايد شايد آشنايي با اقسام دادرسي فوري به شما كمك بيشتري كند.
- دادرسي فوري ممکن است براي توقيف مال تقاضا شود؛ مثلا شما توليدكننده‌اي در بازار هستيد و با نمونه‌هاي تقلبي مشابه محصولات خود روبه‌رو مي‌شويد. در اين صورت نخستين و بهترين اقدامي‌ که مي‌توانيد انجام دهيد، درخواست دستور موقت مبني بر توقيف محصولات تقلبي يا تقليدي و نساختن يا نفروختن آن محصولات است.
- دستور موقت ممکن است داير بر انجام عملي باشد؛ مثلا همسايه شما در ملک شما ديواري ساخته است که مي‌توانيد به دادگاه برويد و درخواست صدور دستور موقت عليه او مبني بر تخريب ديوار ساخته شده را بدهيد. 
- حالت آخر دستور موقت اين است که داير بر جلوگيري از انجام امري باشد. در مثال قبلي قبل از اينکه همسايه اقدام به ساخت ديوار در ملک شما کند، مي‌توانيد دستور موقت بگيريد و او را از ساختن ديوار در ملک خودتان منع کنيد.

چگونه مي توانيد دستور موقت را درخواست کنيد؟

دادرسي فوري بر اساس درخواست خواهان صورت مي‌گيرد و نيازي به تقديم دادخواست رسمي ‌ندارد؛ يعني لازم نيست که شما دادخواست تهيه کنيد و به دفتر دادگاه بدهيد حتي مي‌توانيد به صورت شفاهي درخواست خود را مطرح کنيد که در اين‌ صورت درخواست شما در صورت‌مجلس قيد مي‌شود و يادتان باشد که حتما بايد آن را امضا کنيد.حالا فرض كنيد كه دستور موقت از سوي دادگاه عليه شما صادر شده است. سوالي که پيش مي‌آيد اين است که در اين‌صورت براي اين‌ كه اثر دستور موقت از بين برود چه چاره‌اي وجود دارد؟
اثر دستور موقت اين است كه شخصي به انجام امري يا خودداري از انجام آن يا توقيف مالي مكلف مي‌شود. همان‌گونه که به منظور حفظ حقوق متقاضي دستور موقت، سرعت از اهميت زيادي برخوردار است وقتي به دلايلي، موجبات صدور دستور موقت از بين برود نيز بايد به سرعت از آن رفع اثر شود تا حقوق فردي که عليه وي دستور موقت صادر شده ضايع نشود.

هزينه دستور موقت را پرداخت کنيد

دستور موقت اگر در دادگاهي که رسيدگي به اصل دعوا مي‌كند درخواست شود هزينه‌اي ندارد؛ در غير اين ‌صورت هزينه آن مبلغي است که در دعاوي غير‌مالي مقرر شده است. هزينه دعاوي غير‌مالي در دادگستري در حال حاضر 10 هزار تومان است.

براي درخواست دستور موقت بايد به کجا مراجعه کنيد؟

اموري وجود دارند كه نياز به دادرسي فوري دارند، بنابراين خوب است بدانيد كه براي درخواست رسيدگي فوري بايد به‌ كجا مراجعه كنيد. در اين موارد زمان حرف اول را مي‌زند و اگر شما ندانسته گام برداريد زمان به ضرر شما سپري خواهد شد و ممکن است به حقوقتان خدشه وارد شود. اگر اصل دعوا در دادگاه مطرح است، مرجع درخواست دستور موقت همان دادگاه است، چه دادگاه نخستين باشد و چه دادگاه تجديد‌نظر؛ يعني بايد درخواست خودتان را به دفتر همان دادگاه بدهيد. در غير اين‌صورت، مرجع پذيرش درخواست صدور دستور موقت، دادگاهي است كه صلاحيت رسيدگي به اصل دعوا را دارد؛ به اين ‌معنا که شما مي‌توانيد قبل از اينکه اصل دعوا را مطرح کنيد به دليل فوري بودن امر، ابتدا درخواست دستور موقت کنيد و بعد در مهلتي که قانون تعيين کرده است اصل دعوا را در دادگاه صالح مطرح کنيد.

دادگاه به درخواست شما چگونه رسيدگي مي‌کند؟

براي رسيدگي به امور فوري، دادگاه روز و ساعت مناسبي را تعيين و طرفين را به دادگاه دعوت مي‌كند. اما در مواردي هم كه فوريت كار اقتضا كند، دادگاه بدون تعيين وقت و دعوت از طرفين و حتي در اوقات تعطيل يا در غير محل دادگاه به اين درخواست رسيدگي مي‌كند. ناگفته نماند که در هر حال تشخيص فوري بودن موضوع با دادگاه است.

تامين بسپاريد

دادگاه از شما که درخواست دستور موقت کرده‌ايد تامين مناسب مي‌گيرد که اين تامين مي‌تواند وجه نقد يا غيرنقد باشد. شايد بپرسيد چرا بايد اين مبلغ را بپردازم؟
قانون حق خوانده دعوا را هم ناديده نگرفته است زيرا ممکن است شما دعوا را به ناحق طرح کرده باشيد و در واقع از اينکه مال طرف را توقيف کرده‌ايد به او خسارت وارد شود که در اين صورت پس از تاميني که شما پرداخت کرده‌ايد، خسارت طرف مقابل پرداخت مي‌شود.

تاييد رييس مجتمع را هم بگيريد

يادتان باشد که حتي بعد از اينکه قاضي حکم به صدور دستور موقت داد، کار تمام نمي‌شود و نيازمند تاييد يک مرجع بالاتر است. بنا بر ماده 325 قانون آيين دادرسي مدني اجراي دستور موقت مستلزم تاييد رييس حوزه قضايي است. پس فراموش نکنيد تاييد رييس مجتمع قضايي را بگيريد.

فرصت را از دست ندهيد

پس از اينکه دستور موقت را از دادگاه دريافت کرديد نبايد شتاب‌زده شويد و اقدام‌هاي لازم را فراموش کنيد چون در اين‌صورت ممکن است از دستور موقت رفع اثر شود. اگر شما قبل از اينکه دعواي اصلي را طرح کنيد، دستور موقت گرفته باشيد، قانون به شما 20 روز مهلت داده است تا براي اثبات دعواي خود دادخواست تنظيم و آن را به دادگاه صالح تقديم کنيد. اين 20 روز از زمان صدور دستور موقت آغاز مي‌شود. اگر سهل‌انگاري کنيد و در اين 20 روز دادخواست خودتان را تقديم نکنيد‌، دادگاه صادرکننده دستور موقت با درخواست طرف مقابل از آن رفع اثر خواهد کرد.

تفاوت دستور موقت با تامين خواسته 

دستور موقت ابزاري است براي اينكه در موارد ضروري به دادرسي سرعت بدهيم و از ضرر و زيان جلوگيري كنيم؛ اگر كمي ‌با مسايل حقوقي آشنا باشيد حتما به شباهت ميان «دستور موقت» و «تامين خواسته» پي برده‌ايد. البته اين دو تفاوت‌هاي ظريفي دارند كه نمي‌توان يكي از آنها را به جاي ديگري استفاده كرد. به‌طور مثال به‌وسيله تامين خواسته فقط مالي توقيف مي‌شود و شما نمي‌توانيد انجام كاري يا خودداري از انجام كاري را به وسيله تامين خواسته بخواهيد بلكه بايد اين كار را در قالب دستور موقت انجام دهيد.

سوتيتر: دادرسي فوري و دستور موقت براي رسيدگي فوري به اصل دعوا و صدور حکم فوري تاسيس نشده، بلکه اقدامي ‌است که در حاشيه اصل دعوا صورت مي‌گيرد.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان