بسم الله
 
EN

بازدیدها: 669

نگاه ابزاري غرب به اصل گردش آزاد اطلاعات

  1392/9/9
شناخت حقوق خود و احقاق آن‌ يکي از دغدغه‌هاي انسان معاصر است. امروزه براي شناسايي و تعيين حقوق بشر و ارائه راهکارهاي عملي براي تأمين آن و نيز الزام دولتها و ملل بر رعايت حقوق بشر، سازمانها و نهادهايي بين‌المللي تأسيس شده است.

 وجود اين ‌گونه سازمانها و نهادها به خوبي نشان مي‌دهد که دنياي معاصر،  انسان را بعنوان موجودي محق و مستحق مي‌شناسد.[1] و از اينرو براي آن حقوق متنوعي از جمله حق دانستن و کسب آزادانه اطلاعات بعنوان يکي از مباني حقوق شهروندي را به رسميت شناخته است. به نحوي که حق اطلاع رساني را از  يک سو، تکليفي براي دولت دانسته و از سوي ديگر، عاملي براي داشتن جامعه‌اي آگاه و توسعه يافته مي‌دانند.

تحقق اين حق در دوران کنوني که شبکه هاي ماهواره اي بخش مهمي از زيربناها و ساختارهاي ارتباطي و اطلاعاتي جهان را به خود اختصاص داده اند به صورت گسترده تري مورد توجه قرار گرفته است. به طوري که از آنها در کنار ساير رسانه هاي ارتباطي به عنوان رکن چهارم دموکراسي ياد مي شود.

 اما متأسفانه امروزه در پشت صحنه  رسانه هاي جمعي، سياست رسانه‌اي قدرت‌هاي سياسي قرار گرفته و سبب شده تا رسانه ها به صورت سازمان يافته و رسمي، با گرفتن بودجه‌هاي سرّي توسط سازمان‌هاي اطلاعاتي و امنيتي هدايت مي‌شوند.

اين رويکرد بدان دليل است که رسانه ها بويژه رسانه هاي ماهواره اي مي توانند دو نقش و کارويژه را داشته باشند؛ از يکطرف مي توانند ايستارهايي نوين و ارزشهاي مورد نظر يک قدرت سياسي را در سظوح مختلف اجتماعي، سياسي و اقتصادي تبليغ کنند.

 از طرف ديگر اين رسانه ها مي توانند در ارائه تصوير ذهني نامطلوب، توليد نااميدي و ياس در ميان مردم کشور هدف به منظور تخريب وحدت ملي نقشي مخرب ايفا کنند و به عنوان يک عامل تهديد تلقي شوند.[2]

لذا در سالهاي اخير شاهد آن هستيم که انبوهي از شبکه هاي ماهواره اي در پوشش فعاليت خبري و رسانه اي به منظور تحقق حق بهره مندي شهروندان کشورهاي مختلف از امکان آزادي بيان و چرخش آزاد اطلاعات، مشغول به فعاليت شده اند.

فعاليتي که به نظر مي رسد بدليل نفوذ پذيري اين شبکه ها از مجاري قدرت سياسي بيش از آنکه خدمتي به عرصه حقوق بشر محسوب شود به عاملي براي نقض ساير مصاديق حقوق بشر تبديل شده است.

بنابراين؛ در عمل بيشترين دستاورد رسانه هاي ماهواره اي ايجاد فرصت تصوير سازي مناسب و متناسب با قدرت سياسي برخي کشورهاي محدود بوده است. به طوريکه، آنچه امروزه به عنوان اخبار در رسانه‌هاي جهاني مي‌بينيم يا مي‌شنويم، عمدتا “منتخب” و “هدفمند” بوده و علل و پيامد‌هاي يک رخداد را بر اساس ديدگاهي ويژه و منحصر به فرد، بررسي مي‌کنند.

 براي مثال،آمريکا در جنگ‌هاي ويتنام، بالکان، کارائيب، افغانستان، دو جنگ خليج فارس و همچنين اقدامات رواني و رسانه‌اي‌اش عليه انقلاب اسلامي، جنگ رسانه‌اي  را به راه انداخته است که از برجسته‌ترين مؤلفه‌هاي جنگ نرم و کمک به پيشبرد جنگ سخت است.

اين کشورها توانسته اند با استفاده از فناوريهاي پيشرفته بخش اعظم اخبار و اطلاعات را به کنترل خود درآورند و با داير کردن دفاتر شبکه هاي ماهواره اي در بسياري از کشورهاي جهان سوم بر افکار عمومي دنيا تاثير گذار باشند و بدين ترتيب، شبکه هاي ماهواره اي غرب به ابزاري براي انتشار اخبار همسو با منافع کشورهاي غربي مبدل شده اند. اين در حاليست که رويکرد آنها در اين زمينه با حق « آزادي بيان» و « جريان آزاد اطلاعات» که در ماده 19 اعلاميه حقوق بشر نيز بدان اشاره شده در تضاد است.

شاهد اين مدعا احساس نگراني برخي قدرت هاي جهاني نسبت به ورود کشورهايي مثل ايران در عرصه فن آوري رسانه اي است به طوريکه پس از راه اندازي شبکه هاي ايراني مانند العالم، پرس تي وي، هيسپان تي وي، آي فيلم و الکوثر، کشورهاي صاحب تکنولوژي هاي ارتباطي به بهانه هاي سياسي پخش اين شبکه ها از  ماهواره هاي “يوتل ست، اينتل ست، اوپتوس و گالکسي” را متوقف کردند، اما همين کشورها چشمان خود را بر فعاليت شبکه هاي ماهواره اي فرقه گرا نظير کلمه، بيان و متاسفانه اهل بيت بسته اند.

شبکه هايي که با پوشش حق آزادي بيان و گردش آزاد اطلاعات امروزه از بسترهاي فني غرب در زمينه ارتباطات، آزادانه بهره مي برند و با دامن زدن به گرايشات و اختلافات مذهبي، ضمن توهين به مقدسات ساير مذاهب، بدنبال برانگيختن آتش جنگ مذهبي در جهان اسلام و ايران هستند.


-------------------
1- صادق زاده قمصري، حق «دانستن» و تکليف «تحقيق» ، فاطمه، فصلنامه فلسفه و کلام اسلامي / سال  نهم / شماره 30-31 / پاييز و زمستان 1384
2- باصري احمد و حاجياني ابراهيم، کارکرد رسانه ‌هاي ماهواره ‌اي در تصويرسازي ذهني مردم، روانشناسي نظامي زمستان 1389; 1(4):79-89



نويسنده:مرتضي شکري- کارشناس حقوق بين الملل





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان