بسم الله
 
EN

بازدیدها: 734

انواع ضمانت‌نامه‌هاي بانکي- قسمت سوم

  1392/8/18
قسمت قبلي

حدود اختيارات، چگونگى اخذ وثايق و حد نصابهاى آن‏

الف) حدود اختيارات:

شعب و سرپرستان مناطق مى‏توانند با رعايت مفاد اين بخشنامه مطابق آخرين اختيارات تفويض شده نسبت به صدور ضمانتنامه اقدام نمايند.

ب) وثايق و حد نصابهاى آن:

ضوابط و حد نصاب صدور ضمانت نامه در مقابل وجه نقد و سپرده‏هاى سرمايه گذارى مدت دار يا گواهى سپرده‏هاى سرمايه گذارى مدت دار ويژه عام و خاص يا حسابهاى پس‏انداز قرض الحسنه نزد آن بانک يا حساب سپرده سرمايه گذارى مدت دار متقاضى نزد ساير بانکها، قرض الحسنه پس‏انداز و اوراق مشارکت منتشره براساس مجوز بانک مرکزى.

الف)صدور انواع ضمانت نامه در مقابل وجه نقد به هر مبلغ و هر مدت براى متقاضى با اخذ کارمزد طبق تعرفه توسط کليه شعب بلامانع است.

ب)صدور ضمانت نامه در مقابل برگ سپرده سرمايه گذارى بلند مدت يا گواهى سپرده‏هاى سرمايه گذارى مدت دار ويژه با رعايت نکات زير انجام مى‏گيرد:

- چون صدور ضمانت‏نامه در مقابل سپرده سرمايه گذارى بلند مدت‏ يا گواهى سپرده‏هاى سرمايه گذارى مدت دار ويژه عام و خاص در حکم صدور ضمانت نامه در مقابل وجه نقد مى‏باشد، بنابر اين صدور آن به هر مبلغ و هرمدت توسط کليه شعب بلامانع خواهد بود،مشروط بر اينکه سررسيد سپرده سرمايه گذارى بلندمدت بعد از سررسيد ضمانت نامه صادره بوده و سپرده ماخوذه بايد حداقل 110 % مبلغ ضمانت نامه صادره را پوشش دهد.

- صدور ضمانت نامه در مقابل سپرده سرمايه گذارى بلندمدت متعلق به اشخاص ثالث براى ضمانت خواه واجد شرايط با رعايت تبصره بند 1 بلامانع است.

- در صورتى که ضمانت نامه صادره به نام خود صاحب سپرده باشد از نمونه قرارداد شماره 3 ( که ارايه مى‏شود) و چنانچه سپرده سرمايه گذارى بلندمدت مربوط به شخص ثالث باشد از قرارداد شماره 4 (که ارايه مى‏شود) استفاده خواهد شد.

به قراردادهاى مذکور تمبر مالياتى به هزينه متقاضى الصاق و ابطال مى‏گردد.

- به جهت توجه و خوددارى از پرداخت وجه، در ظهر برگ سپرده سرمايه گذارى بلندمدت با قلم قرمز عبارت «وجه اين قبض بابت تضمين ضمانت‏نامه شماره به نام مضمون عنه در وثيقه بانک شعبه طبق قرارداد شماره درج و توسط صاحب سپرده امضاء و عين برگ سپرده در پرتفوى شعبه تا زمان واريز و ابطال ضمانت نامه نگهدارى شود.

- استرداد وجه سپرده سرمايه گذارى بلند مدت يا گواهى سپرده‏هاى سرمايه گذارى مدت دار ويژه عام و خاص به صاحب حساب موکول به واريز وجه‏الضمان و يا ابطال ضمانت‏نامه خواهد بود و در صورت تقاضاى تمديد ضمانت نامه، سررسيد سپرده سرمايه گذارى بايد ملحوظ نظر بوده و برگ سپرده سرمايه گذارى کماکان در پرتفوى شعبه نگهدارى گردد.

تبصره :در صورت مطالبه وجه ضمانت نامه توسط مضمون‏له، وجه مربوطه طبق مفاد قرار داد از محل موجودى سپرده سرمايه گذارى بلند مدت يا گواهى سپرده‏هاى سرمايه گذارى مدت دار ويژه عام و خاص مورد تضمين، برداشت و پرداخت خواهد شد.

ج)صدور ضمانت نامه در مقابل موجودى سپرده سرمايه گذارى کوتاه مدت و قرض‏الحسنه پس انداز، حسابهاى پس‏انداز قرض‏الحسنه نزد آن بانک يا حساب سپرده سرمايه گذارى مدت دار متقاضى نزد ساير بانکها با رعايت موارد زير امکان‏پذير است:

- صدور ضمانت نامه بنا به تقاضاى متقاضى به تضمين موجودى قرض الحسنه پس‏انداز، حسابهاى پس‏انداز قرض الحسنه نزد آن بانک يا حساب سپرده سرمايه‏گذارى مدت دار متقاضى نزد ساير بانکها يا سپرده سرمايه گذارى کوتاه مدت به نام متقاضى يا شخص ثالث به هر مبلغ و هرمدت بلامانع مى‏باشد.

- متقاضى ضمانت نامه، تقاضاى خود را با تعيين مشخصات کامل ضمانت نامه و قيد استفاده از تضمين موجودى حساب قرض‏الحسنه پس‏انداز، حسابهاى پس‏انداز قرض الحسنه نزد آن بانک يا حساب سپرده سرمايه گذارى مدت دار متقاضى نزد ساير بانکها، سپرده سرمايه گذارى کوتاه مدت شماره متعلق به اينجانب نزد بانک ساير بانکها شعبه را به شعبه تسليم نمايد.

- واحد صادر کننده ضمانت نامه پس از دريافت درخواست متقاضى و ثبت آن در دفتر وارده با رعايت ضوابط و مقررات مربوطه و تنظيم و تکميل قراردادهاى شماره 3 و 4 و امضاى آن توسط شعبه و متقاضى و حسب مورد سپرده گذار و وثيقه گذار نسبت به صدور ضمانت نامه اقدام نمايد.

- پس از امضاى قرارداد موجودى حسابهاى پس انداز قرض الحسنه و يا سپرده سرمايه گذارى کوتاه مدت به مبلغ کل ضمانت نامه و هزينه‏هاى احتمالى مسدود و دفترچه پس‏انداز قرض‏الحسنه و يا سپرده سرمايه گذارى کوتاه مدت اخذ و پس از قيد عبارت «تضمين ضمانت نامه شماره به نام طبق قرارداد شماره در وثيقه بانک است «با قلم قرمز به خط صاحب حساب و امضاى ذيل عبارت مذکور در صفحه‏اى که مبلغ سپرده قيد شده است دفترچه در پرتفوى شعبه نگهدارى شود.

تبصره:به منظور جلوگيرى از اشتباه احتمالى در پرداخت وجه حساب مورد تضمين، عبارت داخل گيومه در روى کارت نمونه امضاى افتتاح حساب مورد نظر قيد گردد.

- تا زمانى که وجه ضمانت نامه صادره واريز و يا ضمانت نامه ابطال نگرديده است، صاحب حساب فقط مى‏تواند مازاد موجودى خود نسبت به مبلغ ضمانت نامه و هزينه‏هاى احتمالى را برداشت نمايد.

- پرداخت سود متعلقه به کل موجودى سپرده سرمايه گذارى کوتاه مدت، همچنين اعطاى جايزه به حساب قرض‏الحسنه پس انداز مورد تضمين « در صورت برنده شدن » طبق ضوابط و مقررات بلامانع مى‏باشد.

بديهى است در مواردى که موجودى يکى از حسابهاى سپرده سرمايه گذارى بلندمدت، کوتاه مدت و قرض الحسنه پس انداز به تنهايى براى تضمين ضمانتنامه کافى نباشد مى‏توان موجودى حسابهاى مذکور را که متعلق به متقاضى يا شخص ثالث باشد، تواماً مورد وثيقه ضمانت نامه قرار داد.

ضوابط و حد نصاب صدور ضمانت نامه در قبال طلا، اسناد خزانه، برگ وثيقه انبارهاى عمومى، تضمين بانکهاى خارجى، اوراق مشارکت منتشره براساس مجوز بانک مرکزى، اوراق قرضه دولتى و سهام شرکتهايى که در بورس پذيرفته شده باشند.

الف -قبول طلا به عنوان وثيقه باتوجه به قيمت رسمى و بدون کارمزد ساخت با مجوز اداره اعتبارات و تسهيلات مى‏باشد.

ب -صدور ضمانت نامه در قبال تضمين بانکهاى خارجى با اخذ مجوز از اداره امور بين‏الملل و اسناد خزانه با مجوز اداره اعتبارات و تسهيلات صورت خواهد پذيرفت. تأکيداً جهت صدور ضمانت نامه در موارد فوق قبل از هرگونه اقدام کسب نظر اداره اعتبارات و تسهيلات با اداره امور بين‏الملل حسب مورد الزامى است و بايستى قرارداد تنظيم گردد.

ج -صدور ضمانت نامه در قبال برگ انبارهاى عمومى درخصوص کالاى قابل فروش فورى و فساد ناپذير با مجوز اداره اعتبارات و تسهيلات‏ خواهد بود.

د -صدور ضمانت نامه در مقابل اوراق قرضه دولتى منوط به رعايت ضوابط اوراق قرضه خواهد بود.

بديهى است همزمان با دريافت اوراق قرضه قبوض کارمزد يا جوايز متعلقه مربوط به همان اوراق نيز بايد اخذ گردد.

ص - صدور ضمانت نامه در مقابل سهام شرکتهاى پذيرفته شده در بورس منوط به انجام بررسيهاى لازم و مستند به دريافت اوراق سهام يا ظهرنويسى صاحبان سهام به نفع بانک به ارزش ميانگين قيمت سهم قبل و بعد از نشست آخرين مجمع عمومى عادى صاحبان سهام معادل 150 درصد بقيه مبلغ ضمانت نامه خواهد بود.

لازم است همزمان موضوع وثيقه بودن تعداد سهام با نام شرکت‏هاى پذيرفته شده در بورس، به شرکت کارگزارى بانک اعلام شود تا در رهن بودن آن تعداد سهام با نام به اطلاع سازمان بورس اوراق بهادار تهران رسيده و پس از اعمال در سيستم اطلاعاتى سازمان، شرکت کارگزارى بانک تصويرى از تأييد سازمان بورس اوراق بهادار تهران را به واحد مربوط ارسال کند تا در پرونده مشترى نگهدارى گردد.

صدور ضمانت نامه در مقابل وثيقه ملکى:


الف -حداکثر مدت ضمانت نامه در مقابل غيرمنقول يک سال بوده که براى مراحل بعدى در هر نوبت به مدت يک سال ديگر قابل تمديد مى‏باشد، مشروط بر اينکه مبلغ ارزيابى ملک مورد وثيقه در زمان تمديد کمتر از 150 درصد مبلغ ضمانت نامه نباشد. بنابراين مبلغ ترهين با عنايت به اينکه از قرارداد تخصيص تسهيلات استفاده مى‏شود، بايستى حداقل به ميزان مبلغ ضمانت نامه به کسر سپرده نقدى باشد.

ب -براى صدور ضمانت نامه در مقابل وثيقه ملکى بايستى حداقل 10 درصد مبلغ کل ضمانت نامه وجه نقد از متقاضى اخذ و به حساب سپرده نقدى ضمانت نامه منظور گردد.

تبصره:ضمانت نامه‏هاى مربوط به شرکت در مناقصه و مزايده از پرداخت 10 درصد مذکور معاف مى‏باشند.

ج -پلاک مورد وثيقه به شرح وثايق غيرمنقول مندرج در بخشنامه شماره 3 اداره اعتبارات و تسهيلات بايستى به صورت مستغلات شش دانگ و در طرح احداث گذر و تعريض خيابان و کوچه واقع نباشد و از قبول املاک مشاع دورافتاده، باير و غيرمحصور به طور کلى بايد خوددارى شود و من حيث المجموع بايد طورى اقدام گردد که هرگاه بانک به طريقى قصد تمليک و فروش وثيقه را داشته باشد، ملک مرهونه سهل‏البيع و داراى خريدار باشد، به نحوى که در مقابل فروش آن کليه مطالبات بانک اعم از مبلغ اصل ضمانت نامه و جرايم تأخير تأديه و هزينه‏هاى احتمالى به سهولت و سريعاً قابل تأمين باشد.

د -وثيقه ملکى مورد نظر طبق نظر ارزياب مورد اعتماد بانک و رعايت مفاد بخشنامه شماره 3 اعتبارات حداقل 150درصد کل مبلغ ضمانت نامه پس از کسر سپرده نقدى ارزش داشته و سند تخصيص تسهيلات تنظيم گردد:

ه - فک رهن از ملک مورد وثيقه منوط به ايفاى تعهدات از سوى متقاضى و يا ابطال ضمانت نامه خواهد بود.

صدور ضمانت نامه در مقابل سفته تضمينى (عنه المطالبه)


صدور ضمانت نامه در قبال سفته تضمينى (عنه المطالبه) با رعايت نکات زير انجام مى‏پذيرد:

الف -صدور ضمانت نامه براى مشتريان مورد اعتماد و اطمينان شعب در مقابل سفته به امضاى متقاضى (متعهد) و ظهرنويسى ضامن (شخص ثالث) طبق نمونه قرار داد که ارايه مى‏شود، تنظيم گردد.

ب -حداکثر مدت ضمانت نامه يک سال است.

ج -اخذ حداقل 10 درصد مبلغ کل ضمانت نامه برابر با ماده 3 آيين نامه صدور ضمانت نامه‏ها به عنوان سپرده نقدى ضمانت نامه الزامى است.

د -اخذ سفته دو امضايى معادل 120 درصد مبلغ کل ضمانت نامه پس از کسر سپرده نقدى، طبق بخشنامه‏ها و دستورالعملهاى صادره.

تبصره:در مواردى که صدور ضمانت نامه جهت شرکت در مناقصه و مزايده انجام گرفته باشد شعب مى‏توانند با توجه به معافيت از اخذ 10 درصد سپرده نقدى فقط معادل 120 درصد مبلغ کل ضمانت نامه سفته دو امضايى اخذ نمايند.

ه -سفته به صورت عنه المطالبه اخذ و از درج تاريخ مشخص به عنوان سررسيد خوددارى و به منظور امکان وصول خسارت تأخير براساس نرخ مندرج در قراردادهاى تنظيمى در رابطه با صدور ضمانت نامه جهت اقدام در مراجع قضايى نسبت به سفته‏هاى ماخوذه اين عبارت پشت سفته درج و به امضاى متعهد و ضامنين برسد. «اين سفته تضمين قرارداد شماره مورخ مى‏باشد».

و -تعهدات ناشى از صدور ضمانت نامه در مورد متقاضى (ضمانتخواه) در حسابها منعکس و تعهدات ضامن در کارت غيرمستقيم جدا از ساير تعهدات آن ثبت گردد.

ر -براى ظهرنويسى سفته‏هاى مورد تضمين مى‏بايستى عبارت «پرداخت وجه سفته را در سررسيد منفرداً و متضامناً با متعهد تعهد مى‏نمايم» توسط ضامن در ظهرنويسى سفته قيد و ذيل آن را امضا گردد.

تبصره :باتوجه به اينکه ضمانت نامه تضمين سفته‏هاى عنه المطالبه با رعايت مقررات و مصالح بانک صادر مى‏گردد، تمديد آن، صدور ضمانت نامه جديد تلقى نمى‏شود. لذا تعويض سفته‏ها به منظور تمديد ضمانت نامه باتوجه به نظر اداره حقوقى ضرورتى ندارد و بديهى است کليه شرايط تمديد ضمانت نامه (اخذ کارمزد، تقاضاى کتبى ذينفع و...) بايد فراهم و بررسيهاى لازم نيز درخصوص متعهدين سفته‏ها در زمان تمديد معمول گردد.

در هرحال از کليه متقاضيان نمونه 93 تعهد نامه با در نظر گرفتن مندرجات بخشنامه شماره (3) اعتبارات اخذ گردد».

انواع ضمانت نامه‏ ها:

بانکها مى‏توانند در هر مورد که منع قانونى وجود نداشته باشد، نسبت به صدور ضمانت نامه اقدام کنند. از اين رو ضمانت نامه‏ها براى فعاليتهاى متنوعى صادر مى‏شود که مهمترين آنها عبارت‏اند از:
ضمانت نامه شرکت در مناقصه يا مزايده:

مؤسسات حقوقى اعم از دولتى و خصوصى خريد نيازهاى عمده وفروش وسايل و لوازم مازاد بر احتياج خود و همچنين انجام طرحهاى ساختمانى و ساير موارد مشابه را با درج آگهى رسمى در جرايد کثيرالانتشار و روزنامه‏هاى محلى از طريق مناقصه يا مزايده انجام مى‏دهند تا بتوانند اجراى طرحها و خريد لوازم و اموال خود را با کمترين هزينه و فروش لوازم و اموال مازاد براحتياج خود را با بيشترين قيمت از طريق داوطلبان شرکت در مناقصه يا مزايده انجام دهند. لذا اين گونه مؤسسات به منظور جلوگيرى از انصراف داوطلبان در قبول مناقصه يا مزايده از آنان ضمانت نامه بانکى مطالبه مى‏کنند. معمولاً مدت اين نوع ضمانت نامه‏ها محدود بوده و پس از پايان مهلت تعيين شده در آگهى مناقصه يا مزايده و اعلام اسامى برندگان فقط ضمانت نامه صادره به نام شخص برنده مورد استفاده قرار مى‏گيرد و بقيه ضمانت نامه‏ها ابطال مى‏شود. اين قبيل ضمانت نامه‏ها با رعايت حد نصاب‏هاى مقرر براى متقاضيانى که از حُسن شهرت و پرداخت برخوردار بوده و بتوانند وثايق مطمئن و قابل قبول در اختيار بانک قرار دهند، صادر مى‏شود.


نويسنده:  ويدا موسوي



مشاوره حقوقی رایگان