بسم الله
 
EN

بازدیدها: 584

روبه‌رو شدن با زخم عفوني خشونت

  1392/8/5
خشونت عليه زن لزوما آن چيزي نيست که با شنيدن اين ترکيب به ذهن مي‌آيد. کتک زدن زنان کليشه سريال‌هاي تلويزيوني براي نشان دادن خشونت مصداق خيلي کوچکي عليه زنان است. خشونت‌هاي رواني و اجتماعي، رفتارهاي خودبرتربين مردانه، دورماندن زنان از موقعيت‌ها و مشاغل مختلف و استفاده از آنها هم بخش‌هايي هستند که خشونت را به‌طور کامل تعريف نمي‌کنند. آسيبي که مقابله با آن دغدغه‌اي بين‌المللي است.

اجلاس دفتر مقابله با خشونت عليه زنان متعلق به سازمان ملل برگزار و نماينده ايران در اين اجلاس، به‌عنوان عضوي از کميته اجرايي تدوين مقررات براي مقابله با خشونت عليه زن برگزيده شد؛ کميته‌اي که زير نظر دفتري در سازمان ملل فعاليت خواهد کرد. دفتر مقابله با خشونت عليه زنان و دختران از چند سال گذشته در سازمان ملل فعاليت کرده است و کميته تدوين مقررات خشونت عليه زنان براي برنامه‌ريزي قوانين تلاش خواهد کرد که از خشونت عليه زنان در سطح بين‌المللي بکاهد. حضور رئيس کميسيون حقوق بشر مجلس مي‌تواند براي تدوين مقررات مبارزه براي خشونت عليه زنان در کشورها پيامدهاي مثبتي داشته باشد.
 

برخي کشورها از قاچاق زن درآمد دارند

 قاچاق زنان و دختران يکي از مشکلات بين‌المللي در حوزه زنان و از مصاديق خشونت عليه زنان است. مقابله با اين مشکل جز با همکاري کشورهاي مختلف امکان‌پذير نيست و اجلاس دفتر مقابله با خشونت عليه زنان در فيليپين به اين مسئله اختصاص داشته است. يوسفيان‌ملا به خبرگزاري خانه ملت درمورد اين اجلاس گفته است: «در اجلاس دو روزه مقابله با خشونت عليه زنان و دختران، مقوله قاچاق زنان از کشورهاي مختلف مطرح و بررسي?شد. من به‌عنوان نماينده ايران را براي برخورد و جلوگيري از اين معضل در اين اجلاس مطرح کردم. بر اساس مصوبه نهايي اجلاس مقابله با خشونت عليه زنان و دختران تمام دستگاه و سازمان‌هاي نظارتي مانند پليس بين‌الملل بايد با اين معضل مقابله کنند». قاچاق زنان براي برخي کشورها همراه با درآمدزايي است. تجارتي که بر اساس قاچاق زنان و دختران شکل مي‌گيرد درآمدهاي زيادي را براي صاحبان اين تجارت‌ها به‌وجود مي‌آورد و اين سبب مي‌شود که برخي کشورها جديت لازم براي مقابله با اين پديده را نداشته باشند. يوسفيان‌ملا مي‌گويد: «متأسفانه برخي از دولتمردان کشورها درباره معضل قاچاق زنان و دختران سکوت کرده يا از اين اقدامات حمايت مي‌کنند».

نگاه نامحرم، خشونت عليه زن است

 توران ولي‌مراد، فعال حوزه زنان به آرمان مي‌گويد حضور نماينده ايران در اين دفتر بين‌المللي وظايفي داخلي نيز براي او ايجاد و از عضويت او در اين کميته استقبال مي‌کند: «هر قدمي که براي رفع خشونت عليه زنان برداشته شود مي‌تواند مفيد باشد. فردي که نماينده انجام اين کار شده است از وضعيت دنيا اطلاع پيدا مي‌کند، با مشکلات کشورها و قدم‌هايي که آنها در جهت رفع اين مشکلات برمي‌دارند آشنا مي‌شود. او طبيعتا موظف است که به داخل ايران هم بپردازد».
 
نگاهي که در غرب به تعريف خشونت وجود دارد نگاهي بزرگ‌تر از نگاه موجود است و نگاه بين‌المللي فراگيرتر است: «نماينده ايران متوجه خواهد شد چه پارامترهايي در سطح بين‌المللي با تعريف خشونت تطبيق پيدا مي‌کند. اگر به تعريفي که در دنيا به عنوان خشونت مطرح است نگاه کنيم در سطوح فردي، خانوادگي، اجتماعي و دولتي کار زيادي وجود دارد. خشونت در ايران در شکل‌هاي مختلف وجود دارد. خلأهايي در بخش‌هاي فرهنگي و فرهنگ‌سازي و رفتارهاي اجتماعي در خانواده و جامعه و در بخش حقوقي وجود دارد. اميدواريم که با وجود اين نماينده مجلس در اين زمينه عمل کند».
 
نگاه اسلامي به خشونت عليه زن فراگيرتر از نگاه غربي است. مصاديق خشونت عليه زن در اسلام نه‌تنها کوچک‌تر و محدودتر از نگاه غربي نيست بلکه آن را شامل مي‌شود. ولي‌مراد اين را باور دارد و البته از اينکه از نگاه اسلامي درمورد مسئله خشونت عليه زنان کاري انجام نشده گله‌مند است: «علاوه بر تعاريف بين‌المللي که از خشونت وجود دارد در منظر اسلامي پارامترهاي ديگري هم اضافه مي‌شود. درواقع در نگاه اسلامي نه‌تنها مصاديق خشونتي که در سطح بين‌المللي وجود دارد، مصداق خشونت هستند بلکه مصاديق ديگري هم وجود دارد. در داخل ايران به اين مسئله پرداخته نشده است. موظفيم که هم تعريف دنيا را درنظر بگيريم و هم تعاريف و محورهايي که اسلام مشخص کرده است.»
 
ولي‌مراد نگاهش را اين‌گونه توضيح مي‌دهد: «در منظر اسلامي انسان از آن خداست و بايد مسير رشد خود را بپيمايد. هرگونه تعرض به اين حريم در اسلام خشونت محسوب مي‌شود. در نگرش اسلامي تعالي مطرح است و هر چيزي که مزاحم سلامت انسان باشد خشونت محسوب مي‌شود. قرآن براي طرح مسئله حجاب، اول با مرد سخن مي‌گويد». کارهاي تحقيقاتي درباره مسئله زنان و خشونت عليه آن‌ها از نظر ولي‌مراد در چارچوب تئوري‌هاي غربي انجام شده که نمي‌توانند براي جامعه ايران به قدر کافي مفيد باشند. تحقيقاتي که همان‌ها هم روي کاغذ باقي مانده‌اند و به عمل نرسيده‌اند: «تئوري‌پردازهاي تعاليم انساني از مبحث خشونت عليه زنان فرار کرده‌اند». 

دور ماندن زنان از مسئوليت‌ها، خشونت سياسي است

 خشونت عليه زنان در شکل‌هاي مختلفي وجود دارد. خشونت‌هايي که به صورت رفتاري، اجتماعي و فرهنگي و سياسي وجود دارد. دور ماندن زنان و محدوديت‌هايي که براي آنها در حوزه سياسي وجود دارد را ولي‌مراد يکي از مصاديق خشونت سياسي عليه زنان مي‌داند: «محروميت زنان از پست‌هاي تصميم‌گير و تصميم‌ساز خشونت سياسي محسوب مي‌شود. بعضا دولت‌هاي قبل هم به همين شيوه رفتار کرده‌اند و زنان را از مسئوليت‌هاي تصميم‌ساز کنار گذاشته‌اند. هيچ توضيحي هم براي اين مسئله نمي‌دهند و کسي هم سوال نمي‌کند. خشونت عليه زنان در بسترها و قالب‌هاي مختلف وجود دارد. اميدواريم که حضور نماينده در سازمان ملل به بهبود اوضاع کمک کند». 

قانون مقابله با خشونت زنان نداشته‌ايم

 وضع قوانين براي مقابله با خشونت عليه زنان تاکنون در ايران مطرح نشده اما در زمان‌هاي مختلف قانون‌هايي تصويب شده که خشونت را کم مي‌کند. ولي‌مراد براي اين قوانين مثالي دارد: «قانون عسر و حرج يکي از اين قوانين بود». قانوني که زن با ثابت کردن اينکه در زندگي با همسرش در شرايط سختي قرار گرفته مي‌توانست طلاق بگيرد. سختي‌هايي که معمولا با خشونت‌هاي رفتاري و کتک زدن زن توسط شوهر تعريف مي‌شد. «تعريف عسر و حرج به‌طور کلي کار سختي است. زني هم که ثابت مي‌کرد در عسر و حرج قرار دارد با طلاق گرفتن از خشونتي فرار مي‌کند و به خشونت ديگري وارد مي‌شود».
 
ولي‌مراد وضعيت مقابله با خشونت را دچار اشکالات زيادي مي‌داند: «خشونت‌هاي رواني و احساسي وجود دارند و شديد‌تر هستند. جاي زخم در اين خشونت‌ها مي‌ماند و عفوني مي‌شود. افراد هم براي مقابله با اين خشونت آموزش نديده‌اند و مطرح هم نمي‌توانند بکنند. از نظر آموزش عمومي هم نقص داريم. خانه سالم خانه عاري از خشونت است. هم براي زن، هم براي مرد و هم براي بچه‌ها. خشونت عليه زن مي‌تواند خشونت از طرف زن را هم گسترش دهد». 

آفت مسائل زنان سياسي‌کاري است

 روي زمين ماندن امور زنان در دستگاه‌ها ناشي از آفتي است که ولي‌مراد سياسي‌کاري مي‌نامد: «مسئله زنان متولي نداشته که امور آنها را بررسي کند. فراکسيون زنان مجلس، شوراي فرهنگي اجتماعي زنان و مرکز امور زنان و خانواده رياست‌جمهوري دچار آفت سياسي شدن هستند. رقابت سياسي باعث مي‌شود امور زنان روي زمين بماند که خشونت عليه زنان هم بخش مهمي از آن است. چند روز قبل يکي از اعضاي کميسيون زنان مجلس گفته بود که اگر معاون رئيس‌جمهور طبق نظر فراکسيون رفتار کند با او همکاري مي‌کنيم. زناني که وارد مسئوليت مي‌شوند فارغ از مسائل زنان جريان‌هاي سياسي که به آن تعلق دارند را تقويت مي‌کنند. زنان مجلس حتي به جلسه معارفه خانم مولاوردي هم نيامدند».
 
بخشي از اين مشکل هم به اين دليل است که زنان با کمک مردان يا توسط آنها وارد مسئوليت مي‌شوند: «زنان توسط مردان به مسئوليت انتخاب مي‌شوند. حضور آنها با کارهايي همراه است که مردان بالادستي با آن بيگانه‌اند. اين سبب مي‌شود که جريان‌هاي سياسي که اين مسئولان به آن تعلق دارند حاکم شوند. تنها راه‌حل هم اين است که مسئول‌ها خودشان را در صندلي‌ها نبينند و بدون توجه به جريان و بالادستي‌هاي خود امور زنان را با توجه به شرايط و آسيب‌ها برنامه‌ريزي کنند. بايد وضعيت مطلوب يا وضعيت نسبي که بايد به آن رسيد تعريف شود و کارها ماموريت‌محور باشد و نه فردمحور. اين مسئله‌اي است که بايد براي همه جريان‌ها سياسي صدق کند». 

آسيب‌هاي مدرن خطرناک‌ترند

 تحقيقات زيادي درمورد مسائل زنان در ايران و خشونت‌هاي عليه آنها انجام شده است. ولي‌مراد معتقد است با شرايطي، توانايي لازم براي وضع قوانين پيشگيرانه از خشونت زنان وجود دارد: «توانايي لازم براي وضع قانون وجود دارد. آدم‌هايي که در اين زمينه کار مي‌کنند زيادند. چه آنهايي که مطالعات غربي دارند و چه آنهايي که با مطالعات اسلامي آشنا هستند. بايد با توجه به شرايط جديد تئوري بدهند. با اين وجود پتانسيل لازم را داريم».
 
زنان در ايران دچار دو نوع آسيب هستند؛ آسيب‌هايي که حاصل تفکرات سنتي جامعه و آسيب‌هايي که متعلق به جامعه‌هاي مدرن است ولي‌مراد آسيب‌هاي جديد را که نيازمند نظريه‌پردازي جديد است خطرناک‌تر مي‌داند: «در مسائل زنان با آسيب‌هاي گذشته و دنياي مدرن روبه‌رو هستيم. آسيب‌هاي جديد خطرناک‌تر از آسيب‌هاي گذشته است. قوانين درستي براي مقابله با اين آسيب‌ها وجود ندارد. آسيب‌هايي که بعضا در برخي نوجوان‌هاي دختر خود مي‌بينيم حاصل اين است که در گذشته روي مسائل زنان کار کارشناسي نکرده‌ايم که ناشي از بدون متولي بودن مسائل زنان بوده است».





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان