بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,161

در پي قوت گرفتن واکنش احتمالي ايران به تحريم ها نگراني بي سابقه غرب از بسته شدن تنگه هرمز

  1390/9/25
خلاصه: انتشار اخباري درباره احتمال برگزاري يک مانور از سوي ايران که به تمرين نحوه مسدود شدن تنگه هرمز اختصاص دارد واکنش هاي وسيع و نگراني هاي عميقي را در غرب برانگيخته است.
برخي نمايندگان مجلس شوراي اسلامي در هفته گذشته اعلام کردند که ايران قصد دارد با برگزاري يک رزمايش بزرگ در خليج فارس، ثابت کند در صورت لزوم قادر به مسدود کردن تنگه هرمز خواهد بود.
از جمله پرويز سروري، عضوکميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس دو روز پيش در گفت وگو يي با ايسنا تاکيد کرد که اين مانور از سوي ارتش برگزار خواهد شد. سروري گفت: ما به زودي رزمايشي را باهدف چگونگي بستن تنگه هرمز برگزار خواهيم کرد . اگر جهان بخواهد منطقه را ناامن کند ، ما نيز جهان را ناامن خواهيم کرد . اما سخنگوي ارتش ايران در تماس رويترز با وي از اظهارنظر در اين خصوص خودداري کرد .
همچنين حسين شريعتمداري مدير مسئول روزنامه کيهان نيز با نگارش سر مقاله اي در شماره روز سه شنبه روزنامه استدلال کرد که اگر خريد نفت ايران مورد تحريم قرار بگيرد، ايران به لحاظ حقوقي مجاز به بستن تنگه هرمز و جلوگيري از عبور و مرور نفت کش ها از آن خواهد بود.
شريعتمداري در اين يادداشت با استنادبه کنوانسيون 1958 ژنو نوشت: «فقط عبور کشتي هايي از تنگه هرمز مجاز خواهند بود که براي امنيت، نظم، آسايش و حقوق ملي جمهوري اسلامي ايران «بي ضرر» تشخيص داده شوند. و بند 4 از ماده 14 و بند يک از ماده 16 کنوانسيون 1958 ژنو، تشخيص بي ضرر بودن عبور کشتي ها از تنگه هرمز را برعهده کشور ساحلي- ايران اسلامي- گذارده است».
در ادامه اين يادداشت آمده است: »در صورتي که صدور نفت ايران از سوي آمريکا و کشورهاي اروپايي و يا ساير متحدان آسيايي آنها نظير ژاپن، تحريم شود، آيا عبور کشتي هاي حامل نفت براي کشورهاي ياد شده که در حالت مورد اشاره، دشمن تلقي مي شوند «عبور بي ضرر»! خواهد بود؟ بديهي است که پاسخ اين سؤال منفي است و ايران اسلامي حق دارد و مي تواند با جلوگيري از عبور اين کشتي ها مانع توانمندي دشمن در تهديد امنيت ملي خود شود. عبور کشتي هايي که از مبدأ کشورهاي تحريم کننده به مقصد ساير کشورهاي خليج فارس، تسليحات نظامي حمل مي کنند نيز به طريق اولي و مطابق همان مواد از کنوانسيون هاي ژنو و جامائيکا، مخل و در تعارض با امنيت ملي کشورمان تلقي شده و بستن تنگه هرمز به روي اين کشتي ها حق مسلم و قانوني ايران اسلامي خواهد بود».
غرب نگران مي شود
اين فضاي خبري در حالي که هنوز مقام هاي رسمي نظامي زمان و چگونگي اين مانور را اعلام نکرده اند موجي از نگراني در ميان کشورهاي غربي برانگيخته است. اين نگراني بويژه از آن روست که اخيرا سناي آمريکا قانوني را تصويب کرده که از دولت اين کشور مي خواهد خريد نفت از ايران و همچنين بانک مرکزي ايران را تحريم کند. اين قانون اين هفته در مجلس نمايندگان مطرح خواهد شد و رسانه هاي غربي مي گويند به رغم مخالفت شديد دولت اوباما احتمال راي آوردن آن کم نيست. علاوه بر اين اتحاديه اروپا هم وعده داده است که در ماه ژوئن به اين بحث خواهد پرداخت. اگر چه عموم کارشناسان اتفاق نظر دارند که نه آمريکا و نه اروپا وارد حوزه تحريم نفتي ايران نخواهند شد ولي نفس اين اظهارات موجب شده ايران تصميم به تدوين يک بسته پاسخگويي متقابل بگيرد که مانور نظامي در خليج فارس صرفا يکي از آيتم هاي آن است.
اگرچه عموم منابع داخلي و خارجي اين خبر را جديد فرض کرده اند ولي منابع نظامي به کيهان گفتند اين مانور يک اتفاق جديد نيست و تصميم درباره اجراي آن مدت ها قبل گرفته شده است.
بنا به گفته يکي از از اين منابع امير دريادار حبيب الله سياري فرمانده نيروي دريايي ارتش مدتي قبل خبر انجام اين مانور را اعلام کرده بود و اکنون زمان اجراي آن فرارسيده است.
دريادار سياري اوايل آذر ماه اعلام کرده بود ايران قصد دارد در آب هاي بين المللي رزمايش دريايي مهمي برگزار کند.
پيش از ان هم سردار سرلشگر محمد علي جعفري فرمانده کل سپاه به صراحت گفته بود که اگر لازم باشد ايران در مسدود کردن تنگه هرمز ترديد نخواهد کرد.
سردار جعفري روز دوشنبه 13 تير ماه در مصاحبه اي با خبرگزاري مهر اعلام کرد ايران همچنان آمادگي آن را دارد تنگه هرمز را که از طريق آن چهل درصد نفت جهان منتقل مي شود در صورتي که با تهديدي مواجه شود ببندد. وي در پاسخ به پرسشي درباره احتمال اينکه ايران اين راه دريايي اساسي براي اقتصاد جهاني را مسدود کند گفت: به سبب جايگاه راهبردي تنگه هرمز اين گزينه هرگز رها نشده است. وي افزود: علاوه بر اين، ما به اين بسنده نمي کنيم، ما اکنون مي کوشيم توانمندي هاي دفاعي خود را در آب هاي آزاد اقيانوس هند و فراتر از تنگه هرمز گسترش دهيم. سردار جعفري افزود: اين مسئله به اين معنا است اگر دشمني ما را از خارج از تنگه هرمز تهديد کند ما خواهيم توانست به او به همان شيوه پاسخ دهيم. سپاه پاسداران انقلاب اسلامي به ويژه مسئول دفاع از آب هاي سرزميني و سواحل ايران در خليج فارس است.
چرا تنگه هرمز مهم است؟
در اهميت تنگه هرمز بايد يادآور شد که اين تنگه تنها راه آبي 8 کشوري است که در مجاورت آب هاي خليج فارس قرار دارند.
عربستان سعودي 88 درصد از نفت خود را از طريق تنگه هرمز صادر مي کند که اين رقم براي کويت 100درصد، ايران 90 درصد، عراق 98 درصد و قطر 100 درصد است. به طور متوسط در هر ده دقيقه يک کشتي غول پيکر از اين آبراه عبور مي کند. بيش از 40 درصد نفت مورد نياز دنيا از خليج فارس تأمين مي شود. در واقع حدود 17 ميليون بشکه نفت خام توليدي در روز توسط اين کشورها براي مشتريان مختلف در سراسر جهان از تنگه هرمز جابجا مي شود. صدور نزديک به 90 درصد نفت خليج فارس از تنگه هرمز صورت مي پذيرد و کشتي هاي اقيانوس پيماي حامل نفت ناچار به عبور از اين تنگه استراتژيک هستند.تسليحات نظامي خريداري شده کشورهاي حاشيه خليج فارس از آمريکا و ساير کشورهاي اروپايي با عبور از تنگه هرمز به مقصد مي رسد.
آژانس اطلاعات انرژي آمريکا پيش بيني کرده که حجم صادرات نفت از تنگه هرمز تا سال 2020 به 30 تا 35 ميليون بشکه در روز افزايش خواهد يافت.
ايران چگونه تنگه را مي بندد
منابع غربي تاکنون تحليل هاي متفاوتي درباره ارزيابي توانايي ايران در مسدود کردن تنگه هرمز منتشر کرده اند. جمع بندي اين گزارش ها نشان مي دهد دولت هاي غربي تقريبا مطمئن هستند که ايران اگر اراده کند قادر خواهد بود عبور و مرور همه کشتي ها شناورها از اين منطقه را مسدود کند و در اينصورت رشد انفجاري قيمت نفت فقط در چند روز منجر به فاجعه اي جبران ناپذير براي اقتصاد غرب خواهد شد. همچنانکه همين الان و صرفا به دليل انتشار خبر برگزاري يک مانور، قيمت نفت 3 دلار رشد کرده است.
پايگاه اينترنتي لوموند ديپلماتيک اواخر ماه گذشته در تحليلي به اهميت راهبردي تنگه هرمز در زمان تهديدهاي غرب و رژيم اشغالگر قدس عليه ايران پرداخت.
لوموند ديپلماتيک نوشت: اگر ايران تنگه هرمز را ببندد چه اتفاقي رخ خواهد داد؟ نگراني ناشي از بسته شدن اين آب راه راهبردي که چهل درصد صادرات نفت خاورميانه از آن صورت مي گيرد، هر بار که تنش ها درباره ايران تشديد مي شود مطرح مي شود.
به نوشته اين نشريه، کاوه افراسيابي استاد علوم سياسي دانشگاه تهران و بوستون معتقد است که ايران عملا هر لحظه که بخواهد مي تواند تنگه هرمز را ببندد و اين امر باعث قطع صادرات حدود 6 ميليون بشکه نفت در روز خواهد شد. به اعتقاد افراسيابي، حمله نظامي اسرائيل به تاسيسات هسته اي ايران براي اينکه موفقيت آميز باشد بايد حدود 12 سايت را که برخي از آنها در مناطق مسکوني هستند و احتمال برجاي ماندن قربانيان غير نظامي فراواني وجود دارد هدف قرار دهد. اين امر به گفته افراسيابي باعث سونامي خشم مردمي در ايران خواهد شد و باعث خواهد شد مقامات سياسي ايران بويژه با بستن تنگه هرمز، شديدترين پاسخگويي را عليه منافع آمريکا و اسرائيل در پيش بگيرند.
افراسيابي ادامه مي دهد دولت آمريکا براي اينکه لفاظي هاي آتش افروزانه اسرائيل را آرام کند هيچ کاري انجام نمي دهد. افراسيابي مي گويد: بدون شک علت اين امر اين است که باراک اوباما به شدت درگير مشکلات ديگر است اما شايد انفعال وي اشتباهي بزرگ و پرهزينه باشد.
احمد العطار مفسر اماراتي و متخصص مسائل دفاعي و انرژي مي گويد: مين گذاري در خليج فارس بويژه در تنگه هرمز اصلي ترين تهديدي است که بايد مدنظر قرار داد. وي خاطر نشان مي کند که در سال هزار و نهصد و هشتاد و هشت، ناو آمريکايي ساموئل بي رابرتز با مين کار گذاشته شده از سوي ايران برخورد کرد و تقريبا نابود شد.
العطار مي افزايد: ايجاد ميدان گسترده مين باعث ايجاد اختلال شديد در ترانزيت نفت و تجارت دريايي در خليج فارس خواهد شد و مقابله با آن اگر غير ممکن نباشد، سخت خواهد بود.
به نوشته لومموند، در صورتي که اسرائيل ، آمريکا يا اروپا در تحريم ها يا طرح هاي حمله به تاسيسات هسته اي ايران بيش از حد پيش بروند ، احتمال دارد تهران تهديد نيروي چريکي دريايي يا بستن تنگه هرمز را علم کند.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان