بسم الله
 
EN

بازدیدها: 722

وصيت- قسمت سوم

  1392/6/21
قسمت قبلي


تعريف وصيت:

لغوي:

وصيّت در لغت يا از وصي به معني وصل است، چون وصيّت کننده(موصي) تصرفات بعد از فوت خود را به قبل از ممات، متصل مي سازد . يا از ايصاء به معني عهد و پيمان است؛ زيرا وصيّت کننده متعهد مي شود که بعد از درگذشت وي قسمتي از مالش را به موصي له بدهند .

 اصطلاحي:

تعريف وصيّت در اصطلاح عبارت است از تمليک عين يا منفعت يا مسلط کردن بر تصرف بعد از فوت است. در اين تعريف، تمليک به منزله جنس است و ساير تصرفات موجب تمليک، مانند بيع و وقف و هبه را شامل مي شود.

وصيت از ديدگاه اهل البيت (ع)


تشويق به وصيّت كردن‏


قرآن" بر شما مقرّر شده است كه چون يكى از شما را مرگ فرا رسد، اگر مالى بر جاى مى‏گذارد، براى پدر و مادر و خويشاوندان [خود]، به طور پسنديده وصيّت كند. [اين كار،] حقّى است بر [عهده‏] پرهيزگاران".

حديث 1. پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله: وصيّت كردن، حقّ (وظيفه) هر مسلمانى است.
2. پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله: محروم [از رحمت خدا]، كسى است كه از وصيّت كردن، محروم شود.
3. پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله: مسلمانى كه مالى دارد و مى‏خواهد در آن، وصيّت كند، حق ندارد دو شب را سپرى كند، مگر اين كه وصيّتش، نوشته شده نزد او باشد.
4. پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله: بر هيچ مسلمانى سزاوار نيست كه شبى را سپرى كند، مگر اين كه وصيّتش زيرِ سرش باشد.
5. پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله: هر كس با وصيّتى بميرد، بر راه و سنّت [پيامبر صلى اللّه عليه و آله‏] و بر پرهيزگارى و شهادت، مُرده و آمرزيده گشته است.
6. پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله: خداوند عز و جل براى افزونىِ [ثواب‏] اعمال شما، [اجازه انفاق و تصرّف در] يكْ سومِ اموالتان را هنگام وفات، به شما عطا فرموده است.
7. پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله: خداوند متعال، يكْ سوم اموال شما را هنگام وفاتتان به شما تفضّل كرده است تا بدين وسيله، بر [ثواب‏] اعمال شما بيفزايد.

 روش وصيّت كردن‏


قرآن" و ابراهيم و يعقوب، پسران خود را به همان [آيين‏] سفارش كردند [و هر دو در وصيّتشان چنين گفتند:]" اى پسران من! خداوند، براى شما اين دين را برگزيد. پس، البته نبايد جز مسلمان بميريد". آيا وقتى كه مرگ يعقوب فرا رسيد، حاضر بوديد؟ هنگامى كه به پسران خود گفت:" پس از من، چه را خواهيد پرستيد؟". گفتند:" معبود تو، و معبود پدرانت، ابراهيم و اسماعيل و اسحاق، معبودى يگانه را مى‏پرستيم و در برابر او تسليم هستيم"".

حديث 1. فلاح السائل به نقل از حسن بن ابراهيم بن عبد اللّه از امام صادق، از پدرانش عليهم السلام: پيامبر صلى اللّه عليه و آله فرمود:" هر كس هنگام فوت خود، نيكو وصيّت نكند، اين كار، نقصى در عقل و مروّت اوست".

گفتند: اى پيامبر خدا! وصيّت، چگونه است؟ فرمود:" چون كسى زمان مرگش فرا رسد و مردم (كسان و خويشان او) پيرامونش جمع شدند، بگويد:" اى خداى آفريننده آسمان‏ها و زمين، داناى نهان و آشكار، بخشنده مهربان! من در اين سراى دنيا، در پيشگاه تو پيمان مى‏بندم و گواهى مى‏دهم كه:" هيچ خدايى جز تو نيست كه يگانه و بى‏شريكى. محمّد صلى اللّه عليه و آله بنده و فرستاده توست و قيامت، آمدنى است و شكّى در آن نيست و تو، خفتگانِ گورها را بر مى‏انگيزى. حساب، راست است و بهشت، راست است و نعمت‏هاى بهشتى، از خوردنى و نوشيدنى و زناشويى كه خداوند به آنها وعده داده، همگى راست‏اند و دوزخ، راست است و ايمان، راست است. دين، چنان است كه تو وصف كرده‏اى و اسلام، همان گونه است كه تو تشريع فرموده‏اى و سخن، همان است كه تو گفته‏اى و قرآن، چنان است كه تو نازل كرده‏اى و تو، همان خداوند حقيقى و آشكار هستى.

من در اين سراى دنيا، نزد تو پيمان مى‏بندم كه: تو را به پروردگارى پذيرفته‏ام و اسلام را دين خود و محمّد صلى اللّه عليه و آله را به پيامبرى و على عليه السلام را به امامت و قرآن را به عنوان كتاب آسمانى خود، پذيرفته‏ام كه اهل بيت پيامبر تو كه بر او و آنان، سلام باد امامان من هستند.

بارخدايا! در هنگام سختى‏ام، تو تكيه‏گاه من هستى و به هنگام غم و اندوهم، تويى اميد من و به گاه گرفتارى‏هايى كه به من هجوم مى‏آورند، تويى نيروى ذخيره من و تويى ولىّ نعمت من وخداى من و خداى پدران من. بر محمّد و خاندان او درود فرست و هرگز، چشم بر هم زدنى، مرا به خودم وا مگذار و هنگام تنهايى‏ام در قبر، تو مونس من باش و در آن روز كه با تو ديدار مى‏كنم، از خودت به من پيمانى دِه".
و اين پيمانِ ميّت است در روزى كه وصيّت مى‏كند. وصيّت، حقّى است بر ذمّه هر مسلمانى".
مؤيّد اين وصيّت، اين سخن خداوند تبارك و تعالى در سوره مريم است كه مى‏فرمايد:" اختيار شفاعت ندارند، مگر كسى كه از جانب [خداى‏] رحمان، پيمانى گرفته است" و اين، همان پيمان است.
و پيامبر صلى اللّه عليه و آله به على عليه السلام فرمود:" اين وصيّت را بياموز و آن را به خاندان و پيروانت نيز تعليم دِه" و فرمود:" اين را جبرئيل عليه السلام به من تعليم داد".

نهى از ضرر زدن در وصيّت‏


1. پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله: ضرر زدن [به وارث‏] در وصيّت، از گناهان كبيره است.
 

 كسى كه وصىّ خود است‏


1. پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله به مردى كه از ايشان، تقاضاى سفارشى كرد: بار و بُنه‏ات را آماده ساز و زاد و توشه‏ات را درست كن و وصىّ خودت باش؛ زيرا هيچ چيز، جاى [ثواب‏] خدا را نمى‏گيرد و سخن [و وعده‏] خداوند، خلاف نمى‏شود.

---------
منابع: 
محمدى رى شهرى و همكاران‏،حكمت نامه پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله و سلم(فارسى) ،ج‏14،ص:431







برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان