بسم الله
 
EN

بازدیدها: 754

تصور و واقعيت در خصوص سازمان ملل-قسمت ششم

  1392/6/19
قسمت قبلي


چرا سازمان ملل متحد نمي تواند صلح را تحميل کند؟

سازمان ملل توانايي ندارد صلح را به زور تحميل کند زيرا حکومتي جهاني نيست، ارتش دائمي و دارايي ها و امکانات نظامي ندارد و نيروي پليس بين المللي نيست. کارآيي سازمان ملل به اراده سياسي کشورهاي عضو آن بستگي دارد که درباره اقدام سازمان ملل براي خاتمه دادن به مناقشات، زمان و چگونگي آن تصميم مي گيرند.
شوراي امنيت، براي حفظ صلح و امنيت بين المللي مسئوليت ويژه دارد. شورا مي تواند به طرفين مناقشه فشار ديپلماتيک و سياسي وارد کند، يا وسيله اي براي حل اختلاف از جمله اعزام هيات حقيقت يابي يا ميانجيگري، ارائه دهد. مجمع عمومي مي تواند از قدرت افکار عمومي جهاني براي وادار کردن طرفين متخاصم به پذيرش صلح استفاده کند. تلاش ها و ابتکارهاي ديپلماتيک دبيرکل مي تواند به انجام مذاکره و خاتمه دادن به جنگ منجر شود. هنگام متارکه جنگ، شوراي امنيت مي تواند با اجراي عمليات حفظ صلح به طرفين کمک کندتا موافقت نامه هاي خود رابه اجرادرآورند.
شوراي امنيت، پس از شکست تلاش ها براي متقاعدسازي، مي تواند اقدام شديدتر، مانند تحريم اقتصادي يا تجاري، انجام دهد و ممکن است دادگاه هاي بين المللي براي محاکمه متهمان جنايات جنگي تشكيل دهد، همچنان که در موارد رواندا و يوگسلاوي سابق انجام داده است. شورا، در بعضي موارد به کشورهاي عضو اجازه داده از همه وسايل لازم از جمله زور، براي برخورد با مناقشات مسلحانه استفاده کنند. چنين اقدامات اجرايي ـ که تحت کنترل کشورهاي شرکت کننده انجام مي شود ـ شامل اقدامات براي اعاده حاکميت کويت (1991)؛ دولت مشروع هاييتي (1994)؛ صلح و امنيت در جمهوري آفريقاي مرکزي (1997)؛ و خاتمه دادن به عمليات خشونت آميز در تي مور شرقي (1999) پس از همه پرسي درباره حق تعيين سرنوشت، بوده است.

عمليات حفظ صلح ملل متحدچيست؟

عمليات حفظ صلح ملل متحد واقعا تعهدي بين المللي است. کارکنان حفظ صلح يعني سربازان، پليس غيرنظامي، کارشناسان انتخاباتي، خنثي کنندگان مين، ناظران حقوق بشر، متخصصان امور مدني و ارتباطات، از مليت هاي مختلف هستند.
چگونگي اجراي عمليات حفظ صلح ملل متحدرا شوراي امنيت تعيين مي کند که در آن، تصميم ها در معرض وتوي هر يک از پنج عضو دائمي شورا يعني چين، فرانسه، فدراسيون روسيه، انگليس و ايالات متحده،قرار دارد. شورا، برمبناي توصيه ها، از جمله اطلاعات مالي ارائه شده به وسيله دبيرکل، ماموريت، اندازه، دامنه و مدت عمليات را تعيين مي کند. مجمع عمومي درباره بودجه عمليات راي مي دهد.
شوراي امنيت،وظايف حافظان صلح را مطابق مقتضيات هر موقعيت تعيين مي کند. آنان ممکن است بر آتش بس نظارت کنند، منطقه حائل به وجود آورند، به مخالفان سابق براي اجراي موافقت نامه صلح کمک کنند، از عمليات تحويل کمک بشردوستانه پشتيباني نمايند، به ترخيص مبارزان سابق و بازگشت آنان به زندگي عادي کمک کنند، برنامه هاي مين زدايي ترتيب دهند، بر انتخابات نظارت يا انتخابات برگزار کنند، پليس غيرنظامي آموزش دهند، و بر رعايت احترام به حقوق بشر نظارت کنند. همچنين از هيات هاي سازمان ملل خواسته شده اداره موقت بعضي از سرزمين ها را به عهده بگيرند همچون در تي مور شرقي در طول دوره منتهي به استقلال آن در سال 2002.
نظامياني که در عمليات ملل متحد خدمت مي کنند معمولافقط براي استفاده براساس مقررات اکيد دفاع از خود يا هنگامي که يک طرف مسلح بکوشد مانع از انجام ماموريت آنان شود اجازه دارند سلاح هاي سبک حمل کنند .به کاربردن زور به وسيله نيروهاي حفظ صلح، نادر و هميشه شامل انتخاب هاي دشوار و بحث انگيز است. موثرترين «سلاح» حافظان صلح، حمايت جامعه بين المللي است.
حفظ صلح، ابزاري براي استفاده در هر موقعيت يا جانشيني براي ديگر شکل هاي اقدام به وسيله جامعه بين المللي نيست. عمليات حفظ صلح در موقعيت هاي مناسب، با ماموريتي واقعگرايانه، منابع کافي، حمايت بين المللي و همکاري طرفين، مسلما براي کمک به حل مناقشات و حفظ صلح موثر هستند.

بودجه عمليات حفظ صلح چگونه تامين مي شود؟

عمليات حفظ صلح بودجه خاص خود را دارند که مجمع عمومي آن را جداگانه براساس مقياس ويژه، بر مبناي معيارهاي مورد استفاده براي بودجه عادي، تعيين مي کند. اين مقياس ،سهميه بيشتري براي پنج عضو دائمي شوراي امنيت ، که قدرت وتوي تصميم هاي شورا را دارند و همچنان که به وسيله مجمع تاکيد شده، نسبت به عمليات حفظ صلح «مسئوليت هاي ويژه» دارند، در نظر گرفته است.
حدود 47 درصد هزينه هاي حفظ صلح در سال 2001 براي اين پنج کشور، يعني چين، فرانسه، فدراسيون روسيه، انگليس و ايالات متحده تعيين شد (اين رقم در سال 1998، 49 درصد و در سال 1992، 57 درصد بود). سهميه گروهي مرکب از 25 کشور توسعه يافته از اول ژوئيه 2001 براساس نرخ مشابه مقياس بودجه عادي تعيين مي شود. سهميه بقيه کشورهاي عضو، که به هشت گروه بر مبناي توليد ناخالص ملي سرانه خود تقسيم شده اند، براساس نرخ هايي که مدام کاهش مي يابد تعيين مي شود و سهميه کشورهاي در حال توسعه کاهشي چشمگير دارد.
سهميه ايالات متحده، به عنوان کشور عضو داراي بيشترين توليد ناخالص داخلي در سال 1996 براي هزينه هاي حفظ صلح کمتر از 31 درصد تعيين شد. اين رقم در سال 1998 به کمتر از 5/30 درصد کاهش يافت و پايان سال 2001به6/27 درصد رسيد.

آيا هزينه حفظ صلح خيلي زياد است؟

هزينه ناچيز حفظ صلح را بايد با هزينه هنگفت جنگ ـ از نظر مالي و از حيث رنج هاي انساني ـ مقايسه کرد. هزينه سالانه حفظ صلح ملل متحد در پايان سال 2001، 04/3 ميليارد دلار بود که کاملا کمتر از نصف يک درصد هزينه هاي نظامي جهان (حدود 800 ميليارد دلار در سال)، و کمتر از بودجه حمل و نقل ايالت ويرجينيا در ايالات متحده (2/3 ميليارد دلار براي سال مالي 2001 ـ 2000) بود. در مقايسه، شرکت جنرال موتورز در سال 1999 مبلغ چهار ميليارد دلار خرج هزينه هاي تبليغات خود کرد.
 

چه نهاد يا مقامي بر عمليات حفظ صلح سازمان ملل فرماندهي مي کند؟

کنترل عمليات حفظ صلح در اختيار سازمان ملل متحد است زيرااين عمليات با مسئوليت شوراي امنيت انجام مي شود. دبيرکل، با موافقت شورا، رئيس هيات و همچنين فرمانده نيرو يا ناظر نظامي اصلي عمليات راتعيين مي کند. رئيس هيات به دبيرکل و دبيرکل نيز به شوراي امنيت گزارش مي دهد.
دولت ها بر مبناي مورد به مورد نفرات پليس نظامي و غيرنظامي را داوطلبانه به عمليات حفظ صلح اختصاص مي دهند. هر دولت کنترل نهايي بر نفرات خود را حفظ مي کند. نفرات واحد هر کشور تحت فرمان افسر فرمانده خود خدمت مي کنند. تمامي افراد اعزامي يک کشور لباس هاي متحدالشكل کشور خود را مي پوشند. اين افراد با کلاه خود يا کلاه پارچه اي آبي و نشان مخصوص ويژه سازمان ملل متحد مشخص مي شوند و سوگند وفاداري به سازمان ملل متحد ياد نمي کنند.







برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان