بسم الله
 
EN

بازدیدها: 703

فقه و زندگي

  1392/4/26

تکليف خمس ارث از خويشاوند

 آيا در موارد زير به ارث خمس تعلّق مي گيرد:

الف) اگر از خويشاوند نزديک که اهل خمس بوده، ارثي به ما برسد، آيا متعلق خمس مي باشد؟
ب) اگر از خويشاوند دور، ارثي به ما برسد، آيا متعلق خمس مي باشد؟
امام خميني(ره)[1]؛ الف) ارثي که به انسان مي رسد، خمس ندارد.
ب) اگر با کسي خويشاوندي دوري داشته باشد و نداند چنين خويشي دارد احتياط مستحب آن است خمس ارثي را که از او مي برد، اگر از مخارج سالش زياد بيايد، بدهد.
آيت الله اراکي(ره)[2]؛ الف) ارثي که به انسان مي رسد، خمس ندارد، گرچه احتياط مستحب است خمس آن را بپردازد.
ب) اگر با کسي خويشاوندي دوري داشته باشد و نداند چنين خويشي دارد، احتياط واجب است خمس ارثي را که از او مي برد، اگر از مخارج سالش زياد بيايد، بدهد.
آيت الله بهجت(ره)[3]؛ الف) ارث هايي که از خويشاوندي مي رسد که مي داند با او خويشاوند است، اگرچه از مخارج سالش زياد بيايد خمس ندارند.
ب) ارثي که به انسان از خويشاوندي مي رسد که نمي داند با او خويشاوند است، اگر از مخارج سالش اضافه آمدظله العالي بنابراحتياط واجب بايد خمس آن را بدهد.
آيت الله تبريزي(ره)[4]؛ الف) ارثي که به انسان مي رسد، خمس ندارد.
ب) اگر با کسي خويشاوندي داشته، و گمان ارث بردن از او را نداشته بنابر احتياط اقوي (احتياطي که ترک نشود) بايد خمس آن ارثي را که از او مي برد اگر از مخارج سالش زياد بيايد، بدهد.
آيت الله خامنه اي(مدظله العالي)[5]؛ الف) ارث خمس ندارد.
آيت الله خوئي(ره)[6]؛ الف) ارثي که به انسان مي رسد، خمس ندارد.
ب) اگر با کسي خويشاوندي داشته باشد و گمان ارث بردن از او را نداشته باشد بايد خمس آن را، اگر از مخارج سالش زياد بيايد، بدهد.
آيت الله سيستاني(مدظله العالي)[7]؛ الف) ارثي که بر اساس قواعد معتبر در باب ارث به انسان مي رسد، خمس ندارد.
ب) تذکر: اگر ارثي به او برسد که توقع آن را نداشته و از غير پدر و پسر باشد، احتياط واجب آن است که خمس آن ارث را اگر از مخارج سالش زياد بيايد، بدهد.
آيت الله شبيري زنجاني(مدظله العالي)[8]؛ الف) ارثي که به انسان مي رسد، خمس ندارد.
ب) اگر ارث غيرمنتظره باشد بنابر احتياط واجب اگر از مخارج سالش زياد بيايد، بايد خمس آن را بدهد.
آيت الله صافي گلپايگاني(مدظله العالي)[9]؛ الف) ارثي که به انسان مي رسد، خمس ندارد.
ب) اگر با کسي خويشاوندي دوري داشته باشد و نداند چنين خويشي دارد و از او ارث ببرد، اگر از مخارج سالش زياد بيايد، بايد خمس آن را بدهد.
آيت الله فاضل لنکراني(ره)[10]؛ الف) ارثي که به انسان مي رسد، خمس ندارد.
ب) اگر با کسي خويشاوندي داشته و گمان ارث بردن از او نداشته، احتياط واجب آن است، خمس ارثي را که از او مي برد اگر از مخارج سالش زياد بيايد، بدهد.
آيت الله مکارم شيرازي(مدظله العالي)[11]؛ الف) اموالي که به عنوان ارث به انسان مي رسد، خمس ندارد.
ب) اگر ارثي که به او مي رسد از خويشاوند دوري باشد که اطلاعي از چنين خويشاوندي ندارد، و انتظاري درباره چنين ارثي ندارد در اينجا بنابر احتياط واجب خمس آن را بپردازد.
آيت الله نوري همدظله العالياني(مدظله العالي)[12]؛ الف) ارثي که به انسان مي رسد، خمس ندارد.
ب) اگر با کسي خويشاوندي دوري داشته باشد و نداند چنين خويشي دارد احتياط مستحب آن است خمس ارثي را که از او مي برد، اگر از مخارج سالش زياد بيايد، بدهد.
آيت الله وحيد خراساني(مدظله العالي)[13]؛ الف) ارث خمس ندارد.
ب) اگر با کسي خويشاوندي داشته و گمان ارث بردن از او نداشته، بايد خمس آن ارث را در صورتي که از مخارج سالش زياد بيايد، بدهد.

تکليف خمس در ديه

 آيا در صور زير به ديه خمس تعلّق مي گيرد:

الف) ديه قتل
ب) ديه نقص عضو
آيات عظام امام خميني(ره)[14]؛ تبريزي(ره)[15]؛ سيستاني(مدظله العالي)[16]؛ گلپايگاني(ره)[17]؛ مکارم شيرازي(مدظله العالي)[18]؛ نوري همدظله العالياني(مدظله العالي)[19] و صافي گلپايگاني(مدظله العالي)[20]؛ الف و ب) خمس ندارد.
آيت الله اراکي(ره)[21]؛ الف) خمس ندارد. ب) بنابر احتياط واجب خمس دارد.
آيت الله بهجت(ره)[22]؛ الف) خمس ندارد ب) بنابر احتياط واجب زائد بر مؤونه خمس دارد.
آيت الله خامنه اي(مدظله العالي)[23]؛ ديه خمس ندارد.
آيات عظام خوئي(ره)[24] و شبيري زنجاني(مدظله العالي)[25]؛ الف) خمس ندارد.
آيت الله فاضل لنکراني(ره)[26]؛ الف و ب) ديه خمس ندارد؛ بلي احتياط مستحب اين است که خمس آن پرداخت شود و در اين حکم فرقي بين ديه عضو و ديه نفس وجود ندارد.
آيت الله وحيد خراساني(مدظله العالي)[27]؛ الف) خمس ندارد. ب) در فرض سؤال خمس تعلق نمي گيرد.

خمس شهريه و اجناس خريداري شده با آن

 آيا به شهريه و اجناس خريداري شده با آن، خمس تعلّق مي گيرد؟

امام خميني(ره)[28]؛ خمس واجب نيست.
آيت الله بهجت(ره)[29]؛ بلي علي الاحوط.
آيت الله تبريزي(ره)[30]؛ اگر محرز شود که از سهم مبارک امام(ع) است و عين آن تا آخر سال باقي بماند، خمس ندارد. در غير اين صورت خمس دارد.
آيت الله خامنه اي(مدظله العالي)[31]؛ حقوق شرعي که از طرف مراجع به طلاب محترمي اهدا مي شود که مشغول تحصيل در حوزه هاي علوم ديني هستند، خمس ندارد. چيزي که با پول شهريه خريده شده خمس ندارد.
آيت الله خوئي(ره)[32]؛ اگر شهريه از عين سهم امام(ع) باشد، خمس ندارد. اجناس خريداري شده هم خمس ندارد.
آيت الله سيستاني(مدظله العالي)[33]؛ خمس تعلّق مي گيرد. به شهريه خمس تعلق مي گيرد.
آيت الله شبيري زنجاني(مدظله العالي)[34]؛ بر اجناسي که با شهريه خريداري شده خمس تعلق نمي گيرد.
آيت الله صافي گلپايگاني(مدظله العالي)[35]؛ شهريه خمس ندارد. تعلق نمي گيرد.
آيت الله فاضل لنکراني(ره)[36]؛ خمس تعلق نمي گيرد.
آيت الله گلپايگاني(ره)[37]؛ اگر شهريه از سهم مبارک امام(ع) باشد خمس ندارد. به اجناس هم خمس تعلّق نمي گيرد.
آيت الله مکارم شيرازي(مدظله العالي)[38]؛ اجناسي که با شهريه طلاب خريده شده خمس ندارد. شهريه هم خمس ندارد.
آيت الله نوري همدظله العالياني(مدظله العالي)[39]؛ خمس تعلّق نمي گيرد.
آيت الله وحيد خراساني(مدظله العالي)[40]؛ تعلق خمس به عين شهريه طلاب بنابر احتياط واجب است ولي اگر شهريه تبديل شود مثلاً با آن چيزي بخرد و در سال خمسي در مؤونه صرف نشود بايد خمس آن چيز را بپردازد.
 
---------------------
پي‌نوشت:
[1]. توضيح المسائل، ص 231، م 1754 و تحريرالوسيله، ج 1، ص 356، الخامس.
[2]. توضيح المسائل، ص 320، م 1787 و مسائل الواضحه، ج 1، ص 305، م 1787.
[3]. توضيح المسائل، ص 271، م 1378 و وسيلة النجاة، ص 392، الخامس، م 1379.
[4]. توضيح المسائل، ص 261، م 1763 و منهاج الصالحين، ج 1، ص 337، السابع.
[5]. ترجمة اجوبة الاستفتائات، ص 191، با استفاده از س 859.
[6]. توضيح المسائل، ص 302، م 1763 و منهاج الصالحين، ج 1، ص 332، با استفاده از م 1213، الثاني.
[7]. توضيح المسائل، ص 338، م 1724و مسائل المنتخبه، ص 272، السابع.
[8]. توضيح المسائل، ج 2، ص 6، م 1763.
[9]. توضيح المسائل، ص 344، م 1763 و هداية العباد، ج 1، ص 276، م 1619، الخامس.
[10]. توضيح المسائل، ص 292، م 1804 و تعليقه عروة الوثقي، ج 2، ص 190، السابع.
[11]. توضيح المسائل، ص 277 و 278، م 1476و 1477.
[12]. توضيح المسائل، ص 341، م 1750.
[13]. توضيح المسائل، ص518، م 1771 و منهاج الصالحين، ج 2، ص 368، السابع و ص 369 با استفاده از الثاني.
[14]. تحرير الوسيله، ج 1، ص 356، با استفاده از مبحث الخامس و ج 2، ص 331، با استفاده از م 5.
[15]. المسائل المنتخبه، ص 211، با استفاده از مبحث السابع، استفتائات جديد، ج 2، ص 172، س 795 و ص 418، با استفاده از س 1705 و 1706.
[16]. المسائل المنتخبه، ص 272، السابع، ملحقات کتاب منهاج الصالحين، ص 86، س 92.
[17]. هداية‌العباد، ج 1، ص 323، با استفاده از م 1620، مجمع المسائل، ج 3، ص 281، س 195 و ص 286، با استفاده از س 215.
[18]. استفتائات جديد، ج 1، ص 101، س 318.
[19]. توضيح المسائل، ص 250، با استفاده از م 1750 و هزار و يک مسئلة فقهي، ج 1، ص 83، س 289 و ص 267، با استفاده از س 922.
[20]. احکام خمس،‌ص 21، س 23.
[21]. المسائل الواضحة، ج 1، ص 305، با استفاده از م 1787 و استفتائات، ص 67، س 2 و ص 219، با استفاده از س 22.
[22]. استفتائات، ج 3، ص 82، س 3655.
[23]. استفتائات موجود در واحد پاسخ به سؤالات جامعة‌الزهرا(س).
[24]. استفتائات، ص 125، س 407.
[25]. المسائل الشرعيه، ص 382، با استفاده از م 1762 و ص 679، با استفاده از م 2829.
[26]. جامع المسائل، ج 1، ص 215، س 862.
[27]. توضيح المسائل، ص 518 م 1771 و استفتائات موجود در واحد پاسخ به سؤالات جامعة‌الزهرا(س).
[28]. استفتائات، ج 1، ص 412 و 413، س 203 و 205.
[29]. استفتائات موجود در واحد پاسخ به سؤالات جامعة‌الزهرا(س).
[30]. استفتائات جديد، ج 1، ص 171، س 734.
[31]. اجوبة الاستفتائات، ص 219، س 1027 و استفتاء دريافتي از مراکز ديگر.
[32]. استفتائات، ص 126، با استفاده از س 410، صراط النجاة، ج 1، ص 435، س 1507.
[33]. استفتائات موجود در واحد پاسخ به سؤالات جامعة‌الزهرا(س) و سؤال شفاهي از دفتر.
[34]. استفتائات موجود در واحد پاسخ به سؤالات جامعة‌الزهرا(س).
[35]. استفتائات موجود در واحد پاسخ به سؤالات جامعة‌الزهرا(س).
[36]. جامع المسائل، ج 1، ص 204، س 812.
[37]. مجمع المسائل، ج 1، ص 403، با استفاده از س 395.
[38]. استفتائات موجود در واحد پاسخ به سؤالات جامعة‌الزهرا(س).
[39]. هزار و يک مسئله فقهي، ج 2، ص 107، با استفاده از س 376.
[40]. استفتائات موجود در واحد پاسخ به سؤالات جامعة‌الزهرا(س).





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان