بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,094

از کنوانسيون برن تا مراکز نظارت بر آثار فرهنگي: فضاي فرهنگي کشور آماده نيست

  1392/4/23
جنگ نرم با دايره وسيعي از امکانات و سلاح، عزم جزمي براي تغيير الگوي نسل جوان دارد. در سال هاي اخير نهادها و سازمان هاي مختلفي در ميدان جنگ نرم، برنامه ريزي کردند تا بازنده اين رويارويي نباشند. ستاد حمايت و صيانت از محصولات فرهنگي کشور نيز يکي از حاضران در ميدان است که عمري کمتر از يک سال دارد. اين ستاد که قصد دارد جبهه جديدي براي مقابله با تهاجم فرهنگي باشد، با همکاري نمايندگاني از قوه قضائيه، سازمان صدا و سيما و سازمان تبليغات اسلامي، نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران و چند دستگاه دولتي ديگر براي کنترل کمي و کيفي آثار و محصولات فرهنگي و هنري داخل کشور راه اندازي شده است. 

سعيد جابرانصاري، رئيس اين ستاد معتقد است هرجا قانوني صادر ميشود،ارگاني هم بايد براي نظارت بر اجراي آن قانون باشد. لذا وجود چنين ستادي نه تنها حکم سانسور را ندارد، بلکه به عنوان حامي فرهنگيان بعد از ارائه اثر فرهنگيشان است. ستاد، بازار محصولات فرهنگي را کنترل کرده و از ورود محصولات غيرمجاز هم جلوگيري مي کند و به اين ترتيب، امنيت سرمايه گذاري در حوزه فرهنگي تا حدودي تأمين ميشود. 

اين ستاد مسير دريافت گزارش هاي مردمي را نيز هموار نموده است تا با کمک مردم بتواند فضاي فرهنگي کشور را جامع تر و دقيق تر رصد کند.

اين ستاد که ماهيت تعزيري ندارد، در همين زمان کمتر از يکسال در برخورد با متخلفان عرصه کپي غيرمجاز آثار فرهنگي و هنري، بيش از 53 ميليون لوح فشرده غيرمجاز کشف و ضبط کرده است. 

قانون برن؛ پيش رو

بايد به کنوانسيون «برن» (کپيرايت يا حق تکثير) بپيونديم که لايحه پيوستن به آن در حال حاضر توسط وزير ارشاد تنظيم و به هيئت دولت تسليم شده است. اين ادعاي جابر انصاري است. پيش از اين مديرکل حقوقي وزارت ارشاد نيز تضمين داده بود که اين لايحه از يک سو مطابق با استانداردهاي بين الملل در زمينه کپي رايت و از سوي ديگر منطبق با منافع ملي کشور است.

اما آيا صاحبان آثار هنري مي توانند از اين پس، چشم انداز اميدوارکننده اي را براي حمايت از حقوق معنوي خود نظاره کنند.

«دايره ثبت آثار هنري» که به تازگي در وزارت ارشاد تشکيل شده است، قصد دارد از حقوق اين آثار دفاع کند، اما آيا به ابزار و استانداردهاي لازم براي اين فرايند مجهز است؟ تا زمان پيوستن به کنوانسيون برن، حق آثار هنرمندان ايراني چگونه از گزند تاخت و تاز در امان بماند؟ 

کنوانسيون «برن» يک موافقتنامه بين المللي در خصوص حق تکثير و حق مؤلف است که اولين بار در شهر برن در سوئيس در سپتامبر سال 1886 (شهريور 1265 شمسي) تصويب شد.

کشورهاي امضاکننده اين معاهده ملزم هستند آثار پديدآورندگان ساير کشورهاي امضاکننده را همچون آثار پديدآورندگان تبعه خود مورد حمايت کپي رايت قرار دهند؛ کسي که داراي تابعيت يکي از کشورهاي عضو باشد و اگر داراي چنين تابعيتي نيست، اثر خود را براي نخستين بار در يکي از کشورهاي عضو اتحاديه منتشر ميکند و يا اقامتگاه وي در يکي از کشورهاي عضو اتحاديه است.

مطابق با معاهده «برن»، حمايت کپي رايت خود به خود بايد فراهم آيد و کشورهاي امضاکننده از اينکه ثبت رسمي کپيرايت را براي به وجود آمدن اين حمايت مقرر دارند، منع شده اند.
بر اساس اين معاهده تمام آثار به غير از آثار عکاسي و کارهاي سينمايي از مدت حمايت حداقل 50 سال بعد از مرگ پديدآورنده برخوردار هستند؛ البته کشورهاي امضاکننده امکان اين را دارند که مدتهاي حمايت طولاني تري را به موجب قوانين ملّي خود مقرر دارند.

جابر انصاري، طراحي بازي هاي رايانه اي مطابق با فرهنگ اسلامي و بومي را نيز براي مقابله با جنگ نرم موثر و ضروري قلمداد مي کند و با تعيين ردههاي سني براي بازيهاي رايانه اي سعي در طبقه بندي آن و آگاه کردن خانواده ها داشته است. به اعتقاد او آثار فرهنگي هنري که در قالب محصولات فرهنگي خود را نمايان ميکند ميتواند در تغيير سبک زندگي کودکان و نوجوانان تاثير زيادي داشته باشد.

اتحاديه عرضه محصولات فرهنگي چاره کار است؟ 

عرضه محصولات فرهنگي در کشور، در حد مطلوب نيست و بعضاً تداخلهاي صنفي ديده ميشود که نميتوان آن را قانونمند کنترل کرد. اين مورد به خصوص در حوزه لوح هاي فشرده صدق ميکند. ولي آيا گره کار فقط تشکيل يک ساختار واحد است؟ به نظر مي رسد وزارت ارشاد نيزبايد اقدامات جدي تري را براي استانداردسازي عرضه محصولات فرهنگي هنري دنبال کند.

همچنين يکي ديگر از مشکلات موجود در وزارت ارشاد، پراکندگي واحدهاي تصميم ساز و مصوبات متنوع با متوليان متعدد است. هر چند رئيس ستاد حمايت و صيانت از محصولات فرهنگي کشور اعلام کرده است که در حوزه نظارت بر پوشاک و اسباب بازي هم ورود مي کند اما اين دو موضوع از طريق مصوبات ديگر شوراي عالي انقلاب فرهنگي پيگيري مي شود و دبيرخانه و شوراهايي نيز براي آن در نظرگرفته شده است.شوراي نظارت بر تهيه و توزيع اسباب بازي و نيز شوراي نظارت بر علائم، نشانه، البسه و لوازم التحرير از جمله اين تشکيلات هستند. به اين ترتيب اين حوزه ها در معرض موازي کاري و تداخل بوده واين عدم تمرکز بر کيفيت نظارت تاثير مي گذارد.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان