بسم الله
 
EN

بازدیدها: 675

گزارش مديرکل آژانس بين المللي انرژي اتمي در خصوص ايران

  1392/4/13
خلاصه: گزارش مديرکل آژانس بين المللي انرژي اتمي در خصوص اجراي موافقت نامه پادمان هاي معاهده منع گسترش سلاح هاي هسته اي و قطعنامه هاي شوراي امنيت توسط ايران
مديرکل آژانس بين المللي انرژي اتمي در 22 مي 2012 گزارش فصلي راجع به اجراي موافقت نامه پادمان هاي معاهده منع گسترش سلاح هسته اي و قطعنامه هاي شوراي امنيت توسط ايران را بين اعضاي شوراي حکام توزيع کرد. [متن گزارش: به فارسي و انگليسي، متن معاهده و متن موافقت نامه پادمان ها] گزارش تحولات پس از گزارش 21 فوريه 2013 و همچنين موضوعاتي که تاکنون حل نشده اند را بررسي مي کند.

گزارش بيان مي کند که هيچ گونه نتيجه ملموسي طي 6 دور گفت و گو ايران و آژانس به دست نيامده است و آژانس نتوانسته است همکاري اساسي را با ايران در زمينه حل موضوعات باقيمانده از جمله موارد مربوط به ابعاد نظامي احتمالي برنامه هسته‌اي آن آغاز کند. [مصوبه سال 1385 مجلس شوراي اسلامي مبني بر الزام دولت به تجديدنظر در همکاري با آژانس] ايران بر خلاف قطعنامه هاي شوراي امنيت و شوراي حکام آژانس فعاليت هاي مرتبط با غني سازي را تعليق نکرده است، لکن تمام اقدامات آن تحت موافقت نامه پادمان ها و نظارت آژانس هستند. 

بر اساس نمونه هاي محيطي گرفته شده از کارخانه غني سازي سوخت نطنز و سايت غني سازي فردو و همچنين ديگر راستي آزمايي هاي انجام شده، ايران منطبق با آنچه اعلام کرده عمل کرده است. از سوي ديگر، ايران هنوز پاسخي واقعي به درخواست هاي آژانس در خصوص بيانيه‌هايش در خصوص ساخت 10 تأسيسات غني سازي اورانيوم جديد که طبق اعلام آن محل ساخت 5 مورد از آنها نهايي شده، ارائه نکرده است و تاکنون به درخواست‌هاي آژانس براي ارائه اطلاعات مرتبط با بيانيه مورخ 7 فوريه 2010 ايران مبني بر برخورداري از فناوري غني سازي ليزري نيز پاسخ نداده است. از اين رو، به سبب عدم همکاري ايران، آژانس قادر به تأييد اين موضوعات و همچنين ارائه گزارشي کامل در اين رابطه نيست. همچنين، به رغم نزديک شدن زمان بهره برداري رآکتو آب سنگين اراک، اطلاعات مربوط در اختيار آژانس قرار نگرفته است و اين امر بر توانايي آژانس در راستي آزمايي طراحي رآکتور بر اساس پادمان اثر منفي دارد. از سال 2002 آژانس به طور فزاينده‌اي نگراني اش را درباره وجود احتمالي فعاليت‌هاي نظامي هسته‌اي اعلام کرده است.

پيوست گزارش نوامبر 2011 مديرکل تحليل تفصيلي درباره اطلاعاتي را فراهم کرده که نشان مي‌دهد ايران فعاليت‌هاي مرتبط با توسعه دستگاه انفجاري هسته اي را انجام داده است. [متن گزارش نوامبر 2011] آژانس اين اطلاعات را ارزيابي کرده و معتبر مي داند و از نوامبر 2011 اطلاعات بيشتري را به دست آورده است که تحليل پيوست مذکور را تقويت مي کند. آژانس در هر دور از گفت‌وگوها با ايران درخواستش مبني بر دسترسي به محل سايت پارچين که نشانه قوي درباره گسترش احتمالي تسليحات هسته ‌اي در آن وجود دارد را مطرح کرده است، اما ايران تاکنون به آن پاسخ نداده است.

ضمن آنکه به رغم توافقنامه پادمان ها و قطعنامه‌هاي شوراي حکام و شوراي امنيت، ايران ملزومات کد 3-1 از ترتيبات اجرايي بخش اول توافقنامه پادمان را اجرا نمي‌کند و نبود اطلاعات طراحي اوليه، مانع اجراي موثر موافقت نامه پادمان ها مي‌شود. آژانس در نامه‌ مورخ 6 مارس 2013 از ايران خواست که در صورتي که تصميم به ساخت يا ارائه مجوز ساخت نيروگاه هسته اي را دارد اطلاعات طراحي مربوطه و برنامه زمان بندي ساخت آنها را ارائه کند، اما ايران در پاسخ اعلام کرد که اجراي ترتيبات کد 3-1 را تعليق کرده است و آژانس اطلاعات درخواست شده را در زماني که در مقررات فرعي توافقنامه پادمان پيش بيني شده دريافت خواهد کرد. گذشته از اين، برخلاف قطعنامه‌هاي شوراي حکام و شوراي امنيت، ايران پروتکل الحاقي را اجرا نمي‌کند.در نتيجه، در حالي که آژانس تلاش مي‌کند تا عدم انحراف برنامه هسته‌اي ايران را بررسي کند، تا زماني که ايران همکاري‌هاي لازم از جمله اجراي پروتکل‌ الحاقي را به عمل نياورد، آژانس قادر نيست درباره نبود فعاليت‌هاي هسته‌اي اعلام نشده در ايران، اطمينان يابد و «بنابراين اينگونه نتيجه گيري خواهد کرد که تمام برنامه‌هاي هسته‌اي در ايران اقدامات صلح آميز است.» 

شايان ذکر است سلطانيه نماينده ايران در آژانس با استقبال از گزارش اخير مديرکل، اظهار داشت که «به دلايل حقوقي قطعنامه‌هاي شوراي امنيت مبنا و وجاهت حقوقي نداشته و لذا قابل اجرا نيستند... علي‌رغم اينکه بارها در شوراي حکام پنج دليل حقوقي را مبني بر رد مبناي حقوقي قطعنامه‌ها اعلام کرده‌ام تاکنون هيچ يک از دولتها نتوانسته‌اند اين استدلال‌ها را رد کنند. بنابراين بخش‌هايي از گزارش مديرکل که به اتهامات و ادعاهايي بي‌ پايه اشاره دارد همانند گذشته قابل انتقاد و غيرقابل قبول است و ما با آژانس در چارچوب تعهدات قانوني خود همکاري را ادامه خواهيم داد.»



نويسنده: حسن کمالي نژاد


مشاوره حقوقی رایگان