بسم الله
 
EN

بازدیدها: 797

آسيب شناسي وکالت دادگستري-قسمت ششم

  1392/4/12
قسمت قبلي


پ ـ روشن نبودن تکليف وکيل با خودش


يکي از معضلات بزرگ و اصلي کار وکالت اين است که برخي از وکلا، به ويژه در آغاز کار، با خودشان مسأله دارند. به عبارت ديگر شايد تحت تأثير اظهارات عوام و شايد هم به علت آن که در دانشکده حقوق و دوران کارآموزي وکالت، موقعيت وکيل و نقش او در يک جامعه پيشرفته داراي حکومت مردمي براي ايشان تشريح و روشن نشده، نمي دانند شغلي که برگزيده اند حرفه اي ارزشي و گرانقدر است يا نه؟ و آيا بايد از داشتن چنين شغلي بر خود ببالند يا آن را پنهان کنند؟

تا وقتي اين مشکل براي وکيلي حل، و موضع او در مقابل خودش روشن نشده باشد، بي شک وکيل خوبي نخواهد شد و ظيفه اش را با توانمندي و صلابت و تعصبي که در خور چنين حرفه اي است انجام نخواهد داد.

رسيدن به اين خودباوري مستلزم آن است که وکيل به پاسخ دو سؤال مشهور و تکراري، شخصاً، رسيده باشد:

سوال اول: در هر دعواي مدني فقط يک طرف برنده مي شود. پس چگونه است که همه اطراف دعوا وکيل دارند؟ به عبارت ديگر چرا وکلاي طرف هاي بازنده، که بر مبناي دانش و تجربه از محکوم شدن موکل شان آگاه بوده اند، از او قبول وکالت کرده اند؟

سوال دوم: در پرونده کيفري چرا وکلا از مجرم- يعني قاتل، سارق، زاني، تروريستو...- دفاع مي کنند؟ پاسخ اين پرسش ها را در آن قسمت از اين کتاب که در مورد «آسيب هاي ناشي از اجتماع و مردم به مفهوم اعم» بحث خواهيم کرد خواهيم داد.

جنبه ي ديگري از سرگشتگي وکيل و درگيري اش با خودش آن جا است که مي خواهد در مورد ميزان پيشرفت کار و احتمال موفقيت و طول مدت رسيدگي به موکل بگويد.

طول مدت رسيدگي را با تقريب مي توان حدس زد و با اضافه کردن مدتي به موکل گفت. اما واقعيت اين است که پيش بيني ميزان موفقيت- در شرايط فعلي، به جهات عديده- اگر محال نباشد، در حد غير ممکن، دشوار است. روش بنده از آغاز کارم تاکنون اين بوده که صريحاً به موکل بگويم نتيجه قابل پيش بيني و تضمين نيست و درصد احتمال پيش رفتي را که خود در ذهن دارم به او نخواهم گفت. اين البته در حالتي است که قصد قبول پرونده را داشته باشم. اما اگر احتمال پيشرفت از درصد معيني کمتر باشد به موکل مي گويم «اين کار من نيست» اما نمي گويم موفقيت در آن محال است. زيرا تجربه به من نشان داده، کارهايي را که محال مي پنداشتم، ديگران به شکلي و ترتيبي انجام داده و به نتيجه مطلوب موکل هم رسيده اند و اين «ديگران» گاهي اصلاً وکيل نبوده اند.

به گمان من دوري جستن از گزند و آسيب با اعمال روشي که بنده به کار مي برم و مراتب را صورت جلسه هم مي کنم ميسر است و قول پيش رفت مطلق به موکل دادن به حيثيت وکيل و کل حرفه لطمه مي زند و آسيب مي رساند.

ت ـ حسادت به همکاران


«حسادت» از رذايل بشري است که گويا قدمتي به اندازه تاريخ بشر دارد. سابقه آن از هابيل و قابيل آغاز و در طول تاريخ به اشکال و صورت هاي گوناگون تکرار مي شود.

اين حسادت گاهي مبنا و علتي قابل رؤيت و تشخيص دارد، مثل حسادت صاحبان شغل هاي مشابه به يک ديگر که مراجعه هر مشتري به رقيب را کاهش يک مشتري دکان خود تلقي مي کنند.

بعضي حسادت ها هيچ مبناي عقلي و قابل رؤيت ندارد. مانند حسادت مردي که چهل سال عبادت شيطان را کرد و وقتي ابليس بر او ظاهر شد و به پاس عبادت چهل ساله حاجتش را پرسيد، از اين که همسايه اش گاوي دارد که از شير آن استفاده مي کند گله کرد. اما وقتي شيطان قصد هديه کردن گله اي بي شمار از گاوان را به او داشت، با رد اين احسان از شيطان خواست که فقط گاو همسايه را بي سر و صدا بکشد!

ظاهراً بسياري از آدم ها با اين خلجان دروني که دقيقاً مصداق همان «زخم هايي است که انسان را از درون مي خورد و نابود مي کند» کاري نمي توانند بکنند و به فرموده حضرت امام جعفر صادق(ع) گاه تا آن جا پيش مي روند که به اين که فلاني در موضع و موقعيتي است که مي تواند به آن ها ياري کند و اين کار را هم مي کند، حسادت مي ورزند!

اما موضوع حسادت ما به همکارانمان اندکي پيچيده تر و شگفت انگيز تر از ساير موارد است. تجربه چهل ساله من نشان مي دهد موکل هيچ وکيلي سراغ وکيل ديگر نمي رود و اگر رفت به اين معني است که به علتي از وکيل قبلي خود نا اميد و سرخورده شده است. يعني مجدداً نزد وکيل قبلي خود باز نخواهد گشت. از طرفي تبليغات در کار وکالت ممنوع است، بنابراين هيچ وکيلي نمي تواند با آوازه گري و تبليغات، موکلين ديگران را به سوي خود جلب و جذب کند. بنابراين حسادتي که ممکن است ما به عنوان وکيل به همکاران خود بورزيم، تنها از نوع حسادت آن مرد «شيطان پرست» مي تواند باشد! زيرا حتي وقتي در دعوايي مقابل همکار خود قرار مي گيريم، برد و باختمان تبعات مالي نمي تواند داشته باشد. يا بهتر بگويم «نبايد» داشته باشد، زيرا بايد به موکل فهمانده باشيم که متعهد به وسيله هستيم، نه نتيجه، و دريافت حق الوکاله را هم قطعاً به نتيجه نبايد مرتبط کرده باشيم.

با اين مقدمات، اين که وکيل به همکارانش حسادت بورزد و سعي در تخريب شخصيت آن ها داشته باشد، يا سعي کند کارهاي بزرگ و مهم آن ها را کوچک جلوه دهد يا بپوشاند يا به خود نسبت دهد، تا حد زيادي غيرقابل قبول و شگفت انگيز است، اما متأسفانه موارد آن اندک نيست.

يکي از موارد نادري که در اين چهل سال باعث درگيري لفظي من با برخي از مراجعين ام شده است، حالاتي بوده که فردي که قبلاً وکيل داشته و در يک مرحله محکوم شده يا کل قضيه با محکوميت او پايان يافته، براي چاره جويي نزد من آمده و ضمن شرح ماجرايي محابا به اين که «وکيلم با طرف ساخت» اشاره کرده و با عکس العمل فوري و شديد من مواجه شده که «چگونه به خود اجازه مي دهيد کسي را که حضور ندارد و قادر به دفاع از خود نيست به چنين کار ننگين و خيانت بزرگي متهم کنيد؟»

بديهي است اگر نتيجه بررسي سوابق ارائه شده از جانب فرد مراجعه کننده احراز قصور يا تقصير يا خيانت وکيل قبلي او باشد، پس از اطمينان از اين تشخيص، در دلالت فرد زيان ديده به دادسراي انتظامي کانون وکلا ترديد نبايد کرد. اما به اصطلاح «دَم به دَم» افرادي که غير منصفانه و با خيره سري به وکيل پيشين خود حمله مي کنند و به او نسبت «ساختن با طرف» را مي دهند، نبايد داد. بي گمان چنين موکلي در مورد ما هم چنين چيزهايي خواهد گفت و به کل صنف لطمه خواهد زد.

به طريق اولي اين که به همکاران خود حسودي کنيم و به خاطر اين حسادت به بدگويي از ايشان بپردازيم يکي از آسيبهاي اصلي اين حرفه است که در تحليل نهايي همچون «بوم رنگ» به سوي خودمان بر مي گردد. زيرا اين حرکت، داوري جامعه را درباره وکلا- به طور کلي- منفي مي کند و همه ما وکيل هستيم.

اين که خود را از نظر علمي و فني- يا از هر جهت ديگر- از همه همکاران بهتر و بالاتر بدانيم (حتي در حد مگالومانيا يا جنون خود بزرگ بيني) يک مطلب است، اما اين که اين احساس ما نسبت به خودمان باعث شود ديگران را تخريب کنيم چيز کاملاً متفاوتي است. اولي يک کسالت فردي و شخصي است که شايد سعي در، از قوّه به فعل درآوردنش، تا حدي سازنده و مثبت باشد، اما دومي بي ترديد به کل حرفه و صنف آسيب مي رساند. به عبارت روشن تر وقتي ما به همکاري حسد مي ورزيم و به اين علت در تخريب او مي کوشيم، در نهايت امر خود و هم صنف مان را خراب مي کنيم و به هر دو آسيب مي رسانيم.


نويسنده:بهمن کشاورز






برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان