بسم الله
 
EN

بازدیدها: 619

مطالبات جامعه مدني ايران از رييس‌جمهور آينده

  1392/4/4
سازمان‌هاي مردم‌نهاد جامعه ايران بار ديگر گردهم آمدند تا مطالبات خود را به نمايندگان نامزدهاي رياست‌جمهوري اعلام کنند. اين گردهمايي بعد از چهار سال اتفاق افتاد. آنها چهارسال پيش هم در چنين جلسه‌اي مطالبات خود را اعلام کرده بودند، در آن جلسه نماينده احمدي‌نژاد غايب بود. غيبتي که خود از بي‌توجهي احمدي‌نژاد به جامعه مدني حکايت مي‌کرد. حالا پس از گذشت هشت‌سال، جامعه مدني سخت مي‌خواهد نشان بدهد که زنده است و با وجود تمام بي‌مهري‌ها نفس مي‌کشد. در اين نشست که شامگاه يکشنبه، نوزدهم خرداد، برگزار شد، نمايندگان سعيد جليلي و غلامعلي حدادعادل نامزدهاي اين دوره غايب بودند و نماينده علي‌اکبر ولايتي هم با تاخيري تامل‌برانگيز حاضر شد. فعالان «ان‌جي‌او»‌ها و جامعه مدني، در اين جلسه از فشارها براي از بين رفتن استقلالشان گفتند، از مميزي، از فقدان سياستگذاري‌هاي اجتماعي و… مشروح اين جلسه را در ادامه مي‌خوانيد.
چرا از تعريف و شکل‌گيري هسته‌هاي مدني نگرانند.

منوچهر ملکياني‌فر، رييس هيات‌مديره سنديکاي شرکت‌هاي ساختماني که ميزبان اين همايش بود، در ابتداي اين نشست گفت: انتظار اين است که هرکسي که سکان رياست‌جمهوري را در دست مي‌گيرد به تشکل‌هاي مدني توجه کند. تشکل‌هاي مدني حماسه سياسي مورد انتظار را به وجود خواهند آورد. آيا شأن و شئون ما اين است که راي دهيم و بعد صدقه بگيريم؟ آيا هيچ دنيايي با صدقه‌دادن پيشرفت کرده است؟ چرا از تعريف و به‌وجود آوردن هسته‌هاي مدني واهمه دارند؟ وي با اشاره به پيشرفت‌هاي اقتصادي ترکيه و مالزي افزود: چه کسي گفته است که رييس‌جمهور مي‌تواند در همه امور دخالت کند؟ فريده غيرت، به عنوان نماينده زنان و کانون وکلا، سخنران بعدي اين همايش بود. وي با بيان اينکه به وجودآمدن نهاد‌هاي مدني يکي از پايه‌هاي دموکراسي در همه جوامع است و کمک شاياني به دولت مي‌کند، اظهار کرد: دولت‌هايي موفقند که به‌جامعه مدني و آراي ملت بها داده‌اند. فايده ديگر اين است که وجود چنين نهادهايي بار اجرايي دولت‌ها را کم مي‌کند. چهار سال قبل که شوراي تشکل‌ها در آستانه انتخابات، برنامه‌اي برگزار کرد و از نماينده‌هاي کانديداها دعوت به عمل آمد، تنها يک نامزد رييس‌جمهوري در اين جلسه حضور پيدا نکرد، که او هم رييس‌جمهور شد. او در اين چهار سال بهايي به سازمان‌هاي مدني نداد و حتي مانع‌تراشي هم کرد. اما تلاش‌هاي ما ادامه پيدا کرد. من مطالبات زنان را به عنوان نيمي از افرادي که در جامعه مورد غفلت قرار گرفته‌اند و همچنين کانون دفاع و لزوم امر دفاع مستقل را در درخواست‌هاي خود مطالبه کرده‌ام. وي در ادامه به طرح دو سوال پرداخت: 1- نظر شما درباره واگذاري مسووليت‌هاي دولتي به انجمن‌ها چيست؟ 2- آيا دولت شما زمينه گسترش فعال اين انجمن‌هاي مردم‌نهاد را فراهم مي‌کند؟
بي‌توجهي کانديداها به حوزه نشر و کتاب
در ادامه اين همايش محمدجواد مظفر، به عنوان نماينده حوزه نشر گفت: هرجا پاي مميزي در کار بوده، ميزان توسعه ابتذال بيشتر شده است. اينکه افرادي بخواهند محصول فکر بشر را مميزي کنند شدني نيست. در حالي که يک اثر تاليفي محصول تمام انديشه‌هاي بشري از آغاز تا امروز است. چنانچه فردي که قبل از دوم خرداد مسووليت اداره کتاب را برعهده داشت و به کلمه‌اي همچون «رقص قورباغه» واکنش نشان داده بود، بعد از گرفتن مجوز نشر، کتابي را به نگارش درآورد در مورد معشوقه شاه که هيچ‌کس حاضر نيست اين کتاب را به دست يک جوان دهد. وي افزود: هزاران پرونده مفسده در دادگاه موجود است اما تا به حال کسي نگفته است کسي به خاطر کتاب‌خواندن يک جرم را انجام داده است. هيچ يک از کانديداهاي به‌جز آقاي عارف و آن هم نه بيشتر از يک جمله، اشاره‌اي به حوزه کتاب و نشر نداشته‌اند.
بهمن کشاورز: لزوم حضور وکيل مستقل در تمام مراحل دادرسي
بهمن کشاورز، يکي از نمايندگان کانون وکلا گفت: کانون وکلا هنوز يک سازمان مدني است. ما به اعلاميه‌هاي جهاني حقوق بشر و ميثاقين، ملحق شده‌ايم. خواسته ما از کانديداهاي رياست‌جمهوري اين است که آنها بتوانند اين حداقل‌ها را حفظ کنند. دل من به حال رييس‌جمهور آينده مي‌سوزد اگر بخواهد اصول و برنامه‌هاي انجام‌نشده در قانون اساسي را پياده کند. ما خواستار دادرسي‌هاي منصفانه و حضور وکيل مستقل در تمام مراحل دادرسي هستيم.
بهزاد فراهاني: عدالت در تقسيم هنر به يغما رفته است
بهزاد فراهاني، از جامعه هنر، سخنران بعدي همايش بود. وي گفت: هر نمايشنامه‌اي را که به صحنه برده‌ام چهار الي هفت سال بعد توانسته‌ام نمايشنامه بعدي را اجرا کنم. عدالت در تقسيم هنر به يغما رفته است. وي در سخنان خود، تاسيس مرکز هنر‌هاي ملي را درخواست کرد. به صورتي که با تاسيس اين مرکز به‌همراه دانشکده هنر ملي در هر استان، به هنر ملي، يعني خواست‌هاي تاريخي مردم که مي‌تواند شامل همه خواست‌هاي آنها در حوزه هنر باشد و لزوما مربوط به کشور و تاريخ آن نيست، پرداخته شود.
بخش خصوصي، سربازي است که دست و پايش بسته شده
فاطمه دانشور، رييس کميسيون مسووليت‌هاي اجتماعي اتاق بازرگاني با انتقاد از عدم‌حضور کانديداها در اين نشست ابراز کرد: در هر دوره ما در جلسات سازمان‌هاي مردم‌نهاد با صندلي‌هاي خالي کانديداها مواجه مي‌شويم. در سال گذشته که سال جهاد اقتصادي بود، اختلاس بزرگي رخ داد. اما اميدوارم امسال اين واقعه رخ ندهد. سوال من از کانديدا اين است که دولت‌ها چگونه نقش‌آفريني خود را در امر برنامه خصوصي‌سازي ديده‌اند؟ اتاق بازرگاني به عنوان مادر تشکل‌هاي بخش خصوصي ايران، دو سال است که رويکرد مسووليت اجتماعي به خود گرفته است ولي متاسفانه شاهد قوانين دست‌وپا‌گير بسياري از سوي دولت بوديم که باعث شد بخش خصوصي از ايفاي وظايف اصلي خود باز بماند و نتواند مجالي براي پرداختن به موضوعات اجتماعي داشته باشد. وي افزود: بخش خصوصي همانند سربازي است که دست و پايش بسته شده.
خشونت در مدارس ما ترويج مي‌شود
فرشيد يزداني، فعال حقوق کودک در ادامه نشست به پشت تريبون رفت و به بيان مطالبات حوزه کودک پرداخت. وي گفت: تنها يکي، دو کانديدا در برنامه‌هاي خود، يکي، دو برنامه اجتماعي را گنجانده‌اند و اين در حالي است که هيچ‌کدام از نامزدهاي رياست‌جمهوري براي کودکان برنامه‌اي ارايه نکرده‌اند. حال آنکه کودکان يک‌سوم جمعيت ما را تشکيل مي‌دهند. يزداني با اشاره به ذکرشدن مطالبات حوزه کودکان در بيانيه گفت: مهم‌ترين مساله خشونت عليه کودکان است. گزارش‌هاي صداي ياراي انجمن حمايت از حقوق کودکان از پنج‌برابر شدن کودک‌آزاري خبر مي‌دهد. ضمن اينکه تنها آمار منتشرشده رسمي در اين زمينه مربوط به شش‌ماهه اول سال 89 و آن هم از سوي اورژانس اجتماعي سازمان بهزيستي است که از وقوع 144هزار کودک‌آزاري خبر مي‌داد و اينها همه مبين اين نکته است که 80درصد کودکان ما به نوعي دچار آسيب هستند اين آسيب‌ها شامل تحقير کلامي، تنبيه بدني و آزار جنسي و… است. اين فعال حقوق کودک در ادامه گفت: مطالبات ديگر ما در حوزه آموزش است. درحال حاضر ما 1/5ميليون کودک خارج از چرخه تحصيل داريم که کودکي آنها رو به اضمحلال و نابودي است. حوزه سلامت با توجه به رشد روزافزون فقر دچار مخاطرات جدي است.
به خصوص در زمينه کودکان خارج از چرخه تحصيل و کودکان کار و خيابان. مطالعاتي در وزارت بهداشت نشان مي‌دهد ضريب ايکس در کودکان کار و خيابان 45 برابر بيشتر از نرم جامعه است. وي افزود: درحال حاضر يک‌ميليون کودک ازدواج کرده و 40هزار کودک بيوه در جامعه ما به سر مي‌برند که آسيب‌پذيري‌شان از مناسبات اجتماعي بالاست. يزداني در ادامه با اشاره به تدوين برنامه کنترل خشونت مربوط به فضاي عمومي آموزش‌وپرورش گفت: خشونت در مدارس ما ترويج مي‌شود و حتي در بهترين مدارس تهران از سوي معلم‌ها در قالب خشونت کلامي و تحقير اعمال مي‌شود. او در ادامه توجه به مهارت‌هاي زندگي، مشاوره افراد خشونت‌ديده را از ديگر برنامه‌هايي برشمرد که ضروري است به آنها توجه شود و گفت: برنامه بعدي، برنامه کاهش فقر کودکي است چنانچه در اعلاميه‌هاي يونيسف هم آمده است که اگر بخواهيد فقر را در جامعه از بين ببريد بايد از کودکي شروع کنيد.
نامزدها به لزوم استقلال دستگاه قضا بي‌توجه هستند
علي مندني‌پور، رييس اتحاديه سراسري کانون‌هاي وکلاي دادگستري ايران هم به‌عنوان سخنران بعدي اين همايش گفت: تشکل‌هاي مدني خاکريزهايي براي دولت‌ها هستند که دولت مي‌تواند بسيار از آنها استفاده کند. اين خاکريزها رابط‌هاي دولت و مردم هستند و مي‌توانند از زياده‌روي‌هاي دولت در زمينه حقوق مردم جلوگيري کرده و از آن سو به دولت آگاهي‌هايي درباره جامعه دهند. توسعه در جامعه محقق نمي‌شود مگر اينکه دولت اين جايگاه را به رسميت بشناسد؛ چنانچه دولت‌هاي پيشگام در دنيا بسيار از حضور تشکل‌هاي مدني بهره برده‌اند.مندني‌پور در ادامه با اشاره به سابقه کانون وکلا گفت: 60سال پيش که کانون وکلا رسميت پيدا کرد به اين کانون استقلال داده شد. استقلالي که به‌صورت نيم‌بند تاکنون حفظ شده است و از آن دفاع مي‌کنيم. حال، من سوالي را از نمايندگان نامزدها مطرح مي‌کنم؛ کسي که رييس‌جمهور مي‌شود نماينده جمهور است. رييس‌جمهور همه است. بايد براي راي مردم ارزش قايل شود، سوال من اين است؛ با توجه به اينکه استقلال کانون وکلا از سال 76 تاکنون مورد تهديدهايي قرار گرفته است و اين در حالي است که وکيل دادگستري مثل پزشک براي جامعه ضروري است و اگر وکيل مستقل نباشد کار او بي‌معني است؛ استقلال وکيل دادگستري نيز لازمه استقلال دستگاه قضاست اما چطور ممکن است که حتي يکي از نامزدها درباره ضرورت استقلال دستگاه قضا صحبت نکرده است؟ وي افزود: تا آنجايي که مناظره‌ها را تماشا کرديم و البته جاي سوال است که اينها واقعا مناظره بود و اينکه اينها براي همه مردم بود يا عده‌اي خاص اما نامزدها اصلا در اين زمينه صحبت نکردند. در حال حاضر استقلال کانون وکلا ناديده گرفته شده و قصد دارند کانون را زيرمجموعه دستگاه قضا کنند. نظر نمايندگان و کانديداها در اين زمينه چيست و البته تاکيد مي‌کنم ما نظارت بر کانون را مي‌پذيريم اما دخالت را به هيچ‌وجه.
فقدان نهاد گفت‌وگو ميان دولت و جامعه مدني
پدرام سلطاني، نايب‌رييس اتاق بازرگاني در ادامه اين نشست گفت: همان‌طور که از رصدکردن مناظره‌ها و بحث‌هاي نامزدهاي انتخابات رياست‌جمهوري مشخص شده است، مهم‌ترين بحث در ميان مباحث مطرح‌شده، اقتصاد است. بخشي از اين موضوع را به‌خاطر فعال‌بودن تشکل‌هاي اقتصادي در حوزه نقد، نظر و بيان مطالبات مي‌دانيم و همچنين پيش‌دستي تشکل‌هاي اقتصادي ازجمله اتاق بازرگاني در تنظيم خواست‌ها، بيان مطالبات، صدور بيانيه و…. چنانچه نشانه‌هاي خواست‌هايمان را هم در مناظره اقتصادي نامزدها مشاهده کرديم. اگرچه انتظار داشتيم نامزدها در اين مناظره هم همچون مناظره سوم وارد حيطه اختلاف نظرها شوند و نه اشتراکات، تا برنامه‌هاي نامزدها بيشتر مشخص شود. وي افزود: مطالبي را که مي‌خواهم بيان کنم در حوزه کار تشکلي است. حوزه اقتصاد از جمله حوزه‌هاي ديرپا در اين زمينه است و از قدمتي 130ساله برخوردار است و به واسطه اين قدمت توانستيم نهاد گفت‌وگوي خصوصي را ميان دولت و بخش خصوصي فعال کنيم. اگرچه دولت دو سال است که حضور جدي و مطابق قانون در جلسات ندارد. سلطاني ادامه داد: آنچه به نظر مي‌رسد در جامعه مدني فقدانش وجود دارد، فقدان نهاد گفت‌وگو ميان دولت و جامعه مدني است. آنچه دولت آينده بايد به آن اهتمام ورزد ايجاد ساختارها و تعريف فرآيندها در نهادينه‌کردن گفت‌وگو ميان دولت و جامعه مدني است تا بدين‌ترتيب مطالبات جامعه مدني تبديل به يک بغض فروخورده نشود که هر چهار سال يک‌بار فرصت بروز يابد.
نزول 63 پله‌اي ايران از نظر عملکرد محيط‌زيست
محمد درويش، به‌عنوان نماينده فعالان و سمن‌هاي محيط‌زيست، سخنران بعدي اين همايش بود. وي گفت: رتبه کشور ما در ابتداي روي‌کارآمدن دولت نهم از نظر شاخص سرزمين شاد 27 بوده که اکنون به رتبه 78 نزول پيدا کرده‌ايم. در ابتداي سال 84 رتبه ايران از نظر عملکرد محيط‌زيست 51 بوده که الان به 114 رسيده است و اين نشانه بحران است. وي افزود يکي از مهم‌ترين دلايل بحران‌هايي که در حال حاضر وجود دارد، بحران افت پساب زيرزميني است که در 70 دشت اصلي به دو متر رسيده و بحران درياچه اروميه که بزرگ‌ترين بحران بيابان‌زايي است از افت 28سانتيمتري سطح آب زيرزميني اتفاق افتاده پس اگر در 70 دشت اصلي ما ميزان افت آب زيرزميني به دو متر يا بيشتر رسيده يعني درياچه‌هاي به مراتب بزرگ‌تري را در طول دو دهه اخير از دست داده و متوجه عمق فاجعه نيستيم. انتظار من از نامزد‌ها اين است که صراحتا اعلام کنند چه برنامه‌اي براي جلوگيري از اين فاجعه دارند وي ادامه داد فاجعه‌اي که نشان مي‌دهد ايرانيان در طول 25سال گذشته ذخيره هزارساله آب خود را به بهانه خودکفايي در کشاورزي که محقق هم نشد، مصرف کرده‌اند. به گفته وي ايران از نظر سرمايه‌گذاري در کشاورزي در ميان 193 کشور جهان رتبه 179 را دارد راندمان آبياري در بخش کشاورزي مطابق آمار رسمي 35درصد است اما طبق تکليف دولت بايد به 5/42 مي‌رسيد. وزارت جهاد کشاورزي رسما اعلام کرده است ما نمي‌توانيم به اين هدف برسيم چراکه اعتبار دوهزارو300ميلياردي آن محقق نشده است. گروهي در کشور وجود دارد که پول مملکت را مي‌بلعد و خسارت جبران‌ناپذيري به تالاب‌ها، جنگل‌ها، در زاگرس و… وارد کرده است.
تاسيس سازمان سينمايي خلاف قانون است
رييس خانه سينما، فرهاد توحيدي، همچنين با بيان اينکه ماده 113 و 114 قانون توسعه چهارم، ملزم به تامين امنيت شغلي و ايجاد صندوق بيمه براي هنرمندان بوده است افزود: دولت نهم اين تکليف را انجام نداده است. همچنين در اين دولت لايحه تاسيس نظام سينمايي به پيکره سازمان سينمايي منتهي شد و با اين کار برخلاف هدف ما دولت فربه شد. سوال ما از کانديداها اين است که چه برنامه‌اي براي تحقيق به برنامه چهارم توسعه‌ و چه برنامه‌اي براي حمايت از اهل هنر دارند؟
نماينده رضايي: خط قرمز رضايي در هنر توهين به مراجع و رهبري است
در ادامه اين نشست که به همت شوراي سازمان‌هاي جامعه مدني ايران برگزار شد، نمايندگان نامزدها به پاسخ‌دهي به مطالبات جامعه مدني پرداختند. زهرا ممتاز، نماينده محسن رضايي گفت: دکتر رضايي دايم در سخنان خود بحث حمايت از سرمايه‌هاي اجتماعي، شبکه‌هاي اجتماعي، بازگشت به اخلاق، سياست و جامعه را مطرح کردند. يکي از دغدغه‌هاي ايشان منع سانسور است چراکه حتي همان‌طور که شنيديد بخشي از فيلم آقاي دکتر که به بيان منع تبعيض عليه اقوام و بيکاري يک خانواده شهيد پرداخته مي‌شود، سانسور شد. وي افزود: در مورد ميزان نقش دولت بايد اين نکته را اضافه کنم که دولت دکتر رضايي همواره به دولت در سايه تاکيد داشته است… در مورد آزادي مطبوعات نيز ايشان در حوزه‌اي که در چارچوب دولت باشد، بر دوري از افراط و تفريط تاکيد کردند. ايشان در بحث آزادي هنر، خط قرمز را توهين به مراجع و رهبري اعلام کرده‌اند و فرموده‌اند که کاريکاتورکشيدن شلاق ندارد. رييس ستاد انتخاباتي آقاي دکتر در استان تهران، از دو پا معلول است. ايشان با اين کار نشان داد يکي از رئوس توجهشان، افراد معلول است.
نماينده روحاني: تدوين منشور حقوق شهروندي و اجراي فصول حقوق ملت در قانون اساسي
همچنين تولايي نماينده دکتر روحاني، نامزد رياست‌جمهوري، جامعه مدني را خاستگاه ملت ايران دانست. وي افزود: بيش از آن چيزي که شما در اين جلسه يادآوري کرديد، آقاي روحاني در برنامه‌هاي خود گردآوري کرده‌اند. در هشت‌سال براي تدوين حقوق شهروندي از بزرگان زيادي کمک گرفته‌اند. اولين شعار اعتقادي روحاني اين است که اتحاد و انسجام را بين همه اقوام و افراد متجلي کند چراکه وحدت و انسجام ملي فقط از طريق حقوق ملت ايجاد مي‌شود. وي افزود: آقاي دکتر روحاني توانسته‌اند اين حقوق را در شش‌فصل تدوين کنند که فقط يک فصل از آن موضوع بحث امروز است. در تدوين اين حقوق بايد به حقوق اساسي توجه شود. اجراي فصول حقوق ملت در قانون اساسي مورد توجه قرار بگيرد و به تدوين منشور حقوق شهروندي بر اين اساس پرداخته شود.
نماينده قاليباف: NGOها را هم‌عرض دولت مي‌دانيم
نوروزي، نماينده دکتر قاليباف هم در ادامه نشست گفت: ظرفيت‌هاي لازم در جمهوري اسلامي براي عملي‌کردن همه مطالبات جامعه مدني وجود دارد. وقتي که ما از واژه مردمسالاري استفاده مي‌کنيم، منظور اين نيست که از افراد تنها براي راي‌دادن استفاده کنيم بلکه مردمسالاري يعني مشارکت در اداره کشور و نظارت در برنامه‌ريزي و عملکرد و مشاوره به دولت. حتي بخشي از اجرا نيز بر عهده NGOهاست. ما NGOها را هم‌عرض دولت مي‌دانيم چنانچه در شهر تهران، شوراياري‌ها را درست کرديم و از اين طريق سعي کرديم بخشي از مسووليت را بر عهده شهروندان بگذاريم.
نماينده عارف: در زمان اصلاحات، نيروي انتظامي در اختيار دولت نبود
مهرعليزاده نماينده عارف هم ضمن عذرخواهي از طرف عارف جهت عدم حضور در اين جلسه، ادامه داد: عارف، معاون اول آقاي خاتمي در دولت اصلاحات بود که توانست مفاهيمي همچون آزادي بيان، جامعه مدني و توسعه سياسي و فرهنگي را رواج دهد و اصل شوراها را که در قانون اساسي وجود داشت، به کار اندازد. اما سختگيري‌هايي بر همين مقوله‌ها اعمال شد و به مردم‌نهادي‌شدن جامعه در عنفوان کودکي حمله شد. دکتر عارف در صورت آوردن راي، در جهت ادامه راه اصلاحات و استمرار راي مردم و استقرار حکومت عقل و شهروندي حرکت مي‌کند.وي با اشاره به سخنراني خاتمي در مورد هر 9 روز توطئه بر عليه ايشان به انتقاد يکي از نامزدها در مورد وقايع سميرم و کشته‌شدن يک نفر در آن پرداخت و افزود: نيروي انتظامي در آن زمان در اختيار دولت نبود. آيا در چنين شرايطي اختيار عمل در دست رييس‌جمهور است؟
خدا شاهد است که علت حضور ولايتي، مطالبات مردم است
رضاپور، نماينده ولايتي هم در اين نشست گفت: صداي جامعه مدني بايد به همه خادمان ملت برسد. دولت ولايتي دولتي است که براساس سابقه 30ساله و به‌صورت نظرخواهي در مسايل و ابعاد مختلف اداره مي‌شود. وي افزود: هر جمله و صحبتي که من پشت اين تريبون مي‌گويم بايد پاسخگوي آن در سراي قيامت باشم. اگر مطلبي دغدغه ما نيست نبايد آن را ابراز کنيم اما خدا شاهد است که علت حضور ولايتي، مطالباتي بود که مردم از ايشان داشتند. سال‌هاست ما تنها شعار مي‌شنويم.


مشاوره حقوقی رایگان