بسم الله
 
EN

بازدیدها: 763

آشنايي با قراردادهاي جوينت ونچر-قسمت دوم

  1392/3/20
قسمت قبلي



انواع مختلف و بسيار متنوعي از "جوينت ونچر"ها بر اساس ترکيب عاملهاي فوق ممکن است تشکيل شود؛ ليکن در عمل کاربرد برخي از انواع آن در تجارت بين الملل به شدت گسترده تر از انواع ديگر است.اينك با توجه به اين كه اين دو قسم مشاركت (قرارداي و شركتي) تفاوت هايي قابل توجه با هم دارند،‌ به بررسي وضعيت حقوقي اين دو نوع "جوينت ونچر" مي پردازيم.


1- جوينت ونچرهاي قراردادي(Non-Equity Joint Venture)


مشارکت اصولاً بر پايه يک قرارداد ايجاد مي گردد. در مشارکت، دو يا چند شخص به منظور تحصيل سود، مبادرت به انعقاد قراردادي براي انجام کار يا فعاليت تجاري معين براي مدتي مشخص مي نمايد. در اين نوع قراردادها، شخصيت حقوقي جداگانه اي ايجاد نمي گردد و مجموع آنان اصالتي ندارد. اين نوع قراردادها به اراده و نيازهاي طرفين به وجود مي ايد. لذا مسايل و موضوعات آن از تنوع خاصي برخوردار مي باشد.


مشارکت انتفاعي ( جوينت ونچر) غير شرکتي، مبتني بر قرارداد بين اشخاصي است که انجام کار يا فعاليت تجاري را به قصد تحصيل منافع وسود منعقد نموده اند و واحد حقوقي مستقلي را به وجود نمي آورند. معمولاً طرفين قرارداد مشارکت انتفاعي، بنا به انگيزه هاي شخصي و انتفاعي مبادرت به انعقاد قرارداد مشارکت مي نمايند. راجع به مشارکت قراردادي گفته شده: « اين نوع مشارکت معمولاً وقتي استفاده مي شود که قوانين کشوري که قرار است فعاليت هاي تجاري در آن صورت گيرد، مفهوم مالکيت خصوصي دارايي را به رسميت نشناخته باشد؛ مثل کشورهايي که داراي اقتصادي با برنامه ريزي متمرکز هستند» همين مرجع، نوع مشارکت قراردادي را مقدمه اي براي تشکيل مشارکت انتفاعي شرکتي نيز دانسته است. مشارکت انتفاعي قراردادي، نوعاً در جايي مناسب است که موضوع قرارداد، فعاليت کاملاً مشخصي است که مي تواند در عرصه هاي توليد، فروش، تدارک سرمايه، تجهيزات، مالکيت صنعتي، کمکها و دانش فني، بازاريابي و ... باشد. بعضي از وضعيت هاي نمونه از اين قرار است:


الف - سرمايه گذاري خارجي: معمولاً در اين نوع مشارکت، سرمايه گذار خارجي نه تنها سرمايه خود؛ بلکه دانش مربوط به آن را نيز به محل سرمايه گذاري انتقال مي دهد و به اين ترتيب طرف مشارکت اجازه ورود به کشور سرمايه پذير پيدا مي نمايد. يکي از اهداف مهم چنين مشارکتي، انتقال تکنولوژي است. در اين نوع سرمايه گذاري مشخصه هاي مشارکت انتفاعي کاملاً رعايت مي گردد و در خيلي از کشورها موضوع قانونگذاري خاصي تحت عنوان "سرمايه گذاري خارجي" قرار گرفته است.


ب - قرارداد ارايه پيشنهاد مشترک: شايعترين نوع مشارکت انتفاعي، در مواردي است که طرفين مشارکت به يکديگر ملحق مي شوند تا براي تهيه طرح و اجراي يک پروژه خاص، پيشنهادهاي مناسب و قابل قبول براي ثالث (مشتري) ارايه نمايند.


ج - مشارکت انتفاعي در اکتشاف و توسعه: معمولاً اين نوع مشارکت در زمينه اکتشاف نفت وتوسعه ميادين آن انجام مي گيرد و مي تواند در زمينه هاي ديگر مانند اکتشاف معادن و منابع زيرزميني از قبيل طلا، نقره، مس، سنگ هاي قيمتي و... نيز صورت گيرد. مشخصه چنين مشارکتي اين است که طرفين مشارکت با قيد مدت همکاري در دو موضوع اصلي؛ يعني اکتشاف و سپس استخراج توافق مي نمايند. در قرارداد مشارکت انتفاعي، طرفين اغلب تمايل دارند که مبادرت به تأسيس شرکت مجري طرح (Operator) بنمايند که وظيفه اين شرکت، انجام اقدامات لازم براي تحقق اهداف مشارکت مي باشد. هزينه عمليات اکتشاف و استخراج به نسبت سهم طرفين بوده و منابع استخراج شده به نسبت سرمايه و هزينه هاي مصرف شده بين طرفين تقسيم مي شود. در اين نوع مشارکت، علاوه بر شرايط عمومي که در مشارکت انتفاعي وجود دارد، هر يک از طرفين مشارکت، مالک وسايل و تجهيزاتي است که براي اجراي طرح ارايه مي کند و به مالکيت مشترک طرفين درنمي آيد.


د - مشارکت انتفاعي در امور بانکي: دو يا چند بانک به اتفاق يک يا چند شخص حقيقي يا حقوقي، توافق مي کنند که مبادرت به تأمين سرمايه لازم براي انجام فعاليتي معين در زمان محدود نموده و در مقابل، اشخاص طرف قرارداد مذکور مي بايستي مبادرت به اجراي طرح موردنظر بنمايند. شخص مجري طرح قدرت اتخاذ تصميم در مديريت سرمايه را دارد و مي توانند حساب هاي شخص مجري را کنترل نمايد و سود حاصل از اجراي طرح به نسبت سرمايه گذاري بين بانک ها تقسيم مي شود.


ه - مشارکت انتفاعي در امور ساختماني: اخيراً اجراي طرح هاي بزرگ ساختماني از طريق انعقاد قراردادهاي مشارکت، چه به صورت قرارداد مشارکت انتفاعي و چه به صورت کنسرسيوم، رايج گشته است؛ يعني طرفين مشارکت ابتدا نسبت به اصولي که مي بايستي در طول فعاليت خود به آن متعهد باشند توفق مي نمايند و سپس راجع به نحوه انجام طرح و جزئيات آن توافق کرده و حسب مورد طرفين ممکن است که راجع به يک يا چند موضوع ديگر نيز توافقاتي داشته باشند؛ مثل اين كه در خصوص تعيين مدير پروژه، مسئوليت هاي هر يک از طرفين نسبت به کارکنان خود، حفظ حقوق مالکيت صنعتي و پروانه هاي مربوط توافق نمايند.


و - مشارکت انتفاعي در تحقيق و توسعه: در اين خصوص، اطراف مشارکت با استفاده از آورده ها و امکانات طرف ديگر به ويژه دانش فني، کار تحقيقي را در يک يا چند زمينه انجام داده و سود حاصل از تحقيق و توسعه بين آنان تقسيم مي شود يا هريک از طرفين مي پذيرد در توسعه يا توليد محصولات ويژه اي به طور تخصصي کار کند و نتيجه کار خود را به ديگري ارائه نمايد.


ز - مشارکت انتفاعي تجاري در ساير موارد:

خريد و فروش؛ هرگونه مشارکتي که به موجب آن دو يا چند شخص مبادرت به خريد و فروش مال منقول و يا غيرمنقول يا اوراق سهام و قرضه بنمايند، مشروط برآنکه معاملات آنها به طور اشتراکي بوده و قرار بر تقسيم سود وزيان باشد، از نوع مشارکت انتفاعي تجاري شناخته شده است.


عامليت توزيع يا نمايندگي؛ نمايندگان و يا واسطه هايي که با تلاش خود براي فروش کالاي شخص ثالث اقدام نمايند و سود حاصل از اين فعاليت به صورت مشترک حاصل شود، اين رابطه نيز از نوع مشارکت انتفاعي شناخته شده است.


استفاده از اسم تجاري و حق ثبت؛ قراردادي که بين يک مخترع و يا کاشف براي توليد انبوه کالا و عرضه به بازار و استفاده از اسم تجاري و حق ثبت منعقد مي گردد نيز از مصاديق اين مشارکت، شناخته شده است.

عمليات زراعي و باغباني؛ قراردادهايي که موضوع آن عمليات باغباني و زراعي باشد و در آن شرايط قرارداد مشارکت انتفاعي لحاظ شده و بين طرفين مخارج وسود تقسيم گردد. همچنين قراردادهايي که موضوع آنها استفاده از پروانه فعاليت يا حق امتياز مخصوص (فرانشيز) و قرارداد تدارک کالا و خدمات و ... باشد که ساير ويژگي هاي مشارکت انتفاعي را داشته باشند نيز از موارد مشارکت انتفاعي (جوينت ونچر) تلقي مي شود.




مشاوره حقوقی رایگان