بسم الله
 
EN

بازدیدها: 764

كرامت زن در گستره احكام اسلام - بلوغ -قسمت هشتم(قسمت پاياني)

  1392/3/19
قسمت قبلي


نمونه ‏هائى از ضعف دقّت در بررسى مطلب (سن بلوغ) مطبوعات


1ـ مقاله بلوغ ــ مجله فرزانه دوره دوم شماره 6

ـ بحث اصلى ... درباره سن تصرف در اموال نيست چرا كه تصرف اموال تنها در صورت مشاهده رشد محرز خواهد شد ... بلكه سخن اصلى در اين است كه آيا سن تملك بر اموال از همان پايان 15 سالگى در پسران و 9 سالگى در دختران است يا مى‏بايد سن بالاترى را كه در آن نوجوان قادر به اداره كانون خانواده خواهد بود ملاك قرار داد؟

(نكته: كودك از بدو تولّد مالك اموال خواهد بود اين بحث در ارث و يا هبه صراحتا مطرح شده است)

2ـ مقاله رساله بلوغ ــ از كتاب مبانى حقوق در اسلام


ـ در زن خون حيض است كه غذاى جنين در رحم مى‏گردد.

(نكته: اين مطلب كاملاً بدون اساس مى‏باشد).

ـ علاوه بر اين، آيا دختر كه بايد بيش از پسر كسب نيرو كند و قواى او از تمام جهات كامل گردد تا توان حمل و رضاع و حضانت و تربيت فرزندان سالم و قوى را داشته باشد و نيروى جامعه فعال را تأمين نمايد. اگر از 9 سالگى او را به روزه، حج و سائر فرائض تكليف الزام كنيم، چه نيرويى به دست خواهد آورد؟ و آيا اندك نيرويى هم كه دارد بر اثر تكاليف ايجابى از دست نمى‏دهد؟

(نكته: در بيان مطلب جدا افراط شده است. اگر گرفتن روزه يا انجام حج سبب از دست دادن اندك نيرويى كه دارد بشود مصداق ضرر بوده و اساسا بر او واجب نمى‏باشد. علاوه بر اينكه آيا دختران بسيارى كه تاكنون احتمال ضرر نداده از 9 سالگى روزه گرفته‏اند اكثرا دچار ضرر جسمانى شده‏اند؟ تجربه ما زنان كه نسبت به احوال همجنسان خود اطلاع بيشترى داريم خلاف ادعاى نويسنده است)

ـ مسلّما در اسلام حكمى نيست كه عقل سليم صحت و كمال آن را اذعان و تصديق نكند.

(نكته: حكمت بسيارى از احكام اسلام را عقل ناقص بشرى هنوز در نيافته است)

ـ احاديث نبوى و ولوى بسيار داريم كه متواتر معنوى هم هستند و دستور داده‏اند: «هر حديثى را به قرآن عرضه كنيد اگر موافق قرآن است، يا شاهدى در قرآن دارد، به آن عمل نماييد وگرنه آن حديث را به ديوار بزنيد كه ما نگفته‏ايم»

(نكته: در اين روايات بيان نشده كه اگر شاهدى در قرآن ندارد آنرا به ديوار بزنيم.

آيا روايات امامت دوازده امام عليه‏السلام شاهدى در قرآن دارد؟

آيا تعداد ركعات نماز صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشاء شاهدى در قرآن دارد؟

آيا ...

پر واضح است كه بسيارى از احكام جزئى توسط معصومين عليهم‏السلام بيان شده كه شاهدى در قرآن ندارد ولى معارض با قرآن نيز نمى‏باشد و تمسك به آنان با عنوان ثقل اصغر بر ما لازم است)

ـ ايشان در حكم به بلوغ دختر 9 ساله و پسر 15 ساله مى‏فرمايد: آيا وظيفه فقيه اين است كه سه حديث مخالف كتاب خدا و مخالف دهها حديث صحاح و حسان را ترجيح دهد؟! ... در نتيجه حكمى را برخلاف شرع و عقل و فطرت به شارع دين مقدس نسبت دهد؟

(نكته: بيش از بيست روايت سن 9 سال را مطرح مى‏نمايد.)

ـ در شرح مراد از روايت بيان شده:

... عن الصادق عليه‏السلام : ... الجارية مثل ذلك ان اتى لها ثلاث عشرة سنة او حاضت قبل ذلك فقد وجبت عليها الصلوة و جرى عليها القلم.

... اما جريان قلم به اين معنى است كه حسنات و عبادات پسر و دختر بعد از 13 سال در ديوان اعمالشان ثبت مى‏گردد نه سيئاتشان.

(نكته: حسنات و عبادات كودك صغير نيز در ديوان اعمالشان ثبت مى‏گردد.)

3ـ مقاله بلوغ از ديدگاه فقهى و كارشناسىــ مجله فرزانه دوره دوم شماره 6


ـ و اذا بلغ الاطفال منكم الحلم فليستأذنوا .... در اين آيه نشانه بلوغ، حلم قلمداد شده كه به معناى عقل است و با جهش عقلى و فكرى توأم است.

(نكته: چگونه حلم به معناى عقل بيان شده است؟)

ايشان در بيان رأى شيخ طوسى مى‏گويد: مرحوم شيخ طوسى بلوغ را به يكى از اين سه امر دانسته است: احتلام، كمال عقلى و رويش مو. وى سن را اصلاً لحاظ نكرده است.

نكته: شيخ طوسى در كتاب الصوم مبسوط مى‏فرمايد: والمرأة تبلغ عشر سنين ـ دركتاب حجر مبسوط مى‏فرمايد: والبلوغ ... و اما السن ... فى‏الاناث تسع سنين و روى عشر سنين ـ در كتاب خلاف مى‏فرمايد: و فى الاناث تسع سنين ـ در كتاب نهايه مى‏فرمايد: حد بلوغ المرأة تسع سنين. على‏رغم اين همه تأكيد بر سن، آيا باز هم ادعامى‏شود شيخ طوسى، سن را اصلاً لحاظ نكرده است؟

نويسنده روايتى از امام باقر عليه‏السلام در اثبات اين مطلب كه سن در وجوب تكاليف نقشى ندارد بيان مى‏كند بدين مضمون: ان الجارية اذا تزوجت ... و لها تسع سنين و ترجمه مى‏نمايد: يعنى دختران پس از ازدواج، مى‏توان بر آنان اجراى حدود كرد.

نكته: و لها تسع سنين به چه معنا مى‏باشد؟ چرا در ترجمه، اين جمله اصلاً ترجمه نشده و از كلام امام عليه‏السلام حذف شده است؟

ايشان نظر صاحب جواهر را در مورد بلوغ بيان مى‏كند كه: بلوغ، مانند عبادات، امرى شرعى نيست بلكه پديده‏اى طبيعى است كه بايد از راه لغت و عرف آن را شناخت.

كاش ايشان اين جمله صاحب جواهر را نيز ترجمه مى‏كردند كه فرمود: و اما الانثى فبلوغها كمال تسع على المشهور بين الاصحاب بل هو الذى استقر عليه المذهب.(21)

... ايشان مى‏نويسند: ممكن است دوشيزه 9 ساله‏اى كه هيچ دركى از بيع و شراء ندارد با طيب خاطر و رضايت كامل گردنبند طلاى خود را با اسباب‏بازى مورد پسندش معاوضه كند و در رساله عمليه و قوانين ما اين صحيح است چون فروشنده داراى سن قانونى بوده و با رضايت اين را انجام داده است.

در جواب ايشان بايد گفت هم در رساله عمليه و هم در قوانين ما علاوه بر بلوغ، رشد عقلى در معامله را نيز شرط در معامله كننده مى‏دانند.

ــ ايشان مى‏فرمايد: در سوئد دختران در بيست سالگى بلوغ جسمى و جنسى پيدا مى‏كنند.

نكته: آمار نشانگر آن است كه متوسط سن وقوع حيض در سوئد 9/13 سالگى مى‏باشد

4ـ مقاله بلوغ دختران طبيعى يا فقهى


ــ ماهنامه زنان سال چهارم شماره 25

ايشان مى‏گويد: روايات صرفا براى مردم عصر و مكان خود ارشادا سالهايى را پيشنهاد كرده است:

ــ روايات براى شرط تكليف روزه، عمدتا قدرت و توانايى را بلوغ دانسته‏اند، چنانكه براى نماز حدى از 8 تا 15 سالگى به نسبت خصوصيات افراد قرار داده‏اند و در غير نماز، شرط سن پسر تا 18 سال بالا رفته است.

نويسنده سپس نتيجه‏گيرى مى‏كند: دختر ايرانى از لحظه‏اى كه بفهمد نماز چيست و توان فراگيرى مسائل نماز و فقه وابسته به آن را داشته باشد براى نماز به بلوغ رسيده است اگر چه سن او از هفت سال نگذشته باشد. براى روزه، حد بلوغ توانايى جسمى است. جمع زيادى از دخترها در سيزده سالگى و برخى در پانزده سالگى توانايى روزه گرفتن دارند. هر فردى بايد به وضعيت جسمى خود بنگرد و همان زمان را بلوغ روزه بداند. حج رفتن دختر ايرانى نيز مثل نماز و روزه است. هر وقت مستطيع بود و شعور و فرهنگ حج در او وجود داشت حج بر او واجب مى‏شود.

ايشان در پايان مقاله خود مى‏نويسد: قانونگذار ايرانى مى‏تواند براى مسائل كيفرى شرط سن معين كند. اين شرط بايد با قوانين فقهى حاكم بر حدود، تعزيرات، قصاص و ديات منطبق باشد. به نظر مى‏رسد تعيين شرط سن در اين گونه امور كمتر از هجده سال نباشد چنانكه براى ازدواج و طلاق همين اندازه شرط نامعقولى نخواهد بود. نتيجه مى‏گيريم تعيين زمان بلوغ و رشد در ماده 1210 قانون مدنى فعلى با قانون اساسى و مدنى ايران و با حقوق بشر انطباق ندارد و قابل اجرا نمى‏باشد. شرط سن در شرع معين نشده و روايات ارشادا براى مردم عصر خود مطالبى ياد كرده است و فقيهان به رأى خود سخن گفته‏اند. فقيه وظيفه ندارد در چنين امورى دخالت كند.

نكته: بنظر مى‏رسد مطالب گفته شده نياز به بحث نداشته باشد تنها توجه به اين معنا لازم است كه چگونه سعى مى‏شود تا قوانين بين‏المللى جايگزين ادله دينى گردد.

ــ و در برخى مقالات و اظهارنظرهاى ديگر در مسائل حقوقى مشاهده مى‏شود كه نويسنده به استناد رجوع كلام برادر روحانى دانشگاهشان يا نقل از كتابى نه چندان معتبر و تخصصى (فقهى و اجتهادى) به اثبات يا رد موضوعى كاملاً فقهى و استدلالى مى‏پردازد كه لازم است خوانندگان اين نوع مقالات از طريق صحيح و علمى صحت اين‏گونه نظرات را بررسى كنند و به اهل فن مراجعه نمايند.

مثلاً نويسنده‏اى به قول خودش در لابلاى متون تاريخ اجتماعى به دنبال دليل براى سن بلوغ و تكليف براى دختران مى‏گردد او نمونه‏هايى از حرص و ولع قدرتمندان و صاحبان زور را براى تصاحب دختران نوجوان ذكر مى‏كند و سپس نتيجه مى‏گيرد: خانواده‏هاى دختردار نگران، براى پيشگيرى از پيش آمدن اين گونه حوادث دردآور و گريز از آبروريزيهاى احتمالى كه هر روز از طرف قلدرها بر مردم تحميل مى‏شده اضطرارا چاره‏انديشى و به يافتن راه‏حلهايى گرچه ناخواسته، متوسل مى‏شدند. ازجمله اين كه دختران خود را در سنين پايين با عجله و به قصد ردگم كردن به نام كسى نامزد و نشان كنند تا بتوانند بگويند صاحب دارد ... اين كارها در زمان خودش بعنوان اقدامات اضطرارى ـ امنيتى از طرف عقلا پذيرفته شده بود و در عمل هم مؤثر بوده است. بتدريج در كتب پند و اندرز اخلاقى و اجتماعى هم منعكس گرديده ... و از اين طريق كم‏كم وارد متون مذهبى و فقهى گرديده و جنبه دستور دينى و فقهى پيدا كرده است ... اكنون به راحتى مى‏توان پذيرفت كه اوضاع و احوال فرهنگى، سياسى و اقتصادى حاكم بر يك جامعه ناآگاه مى‏تواند به راحتى رنگ دين به خود بگيرد و حالت دستور دينى پيدا كند و سر از سنت و حديث و روايت در بياورد ... ازدواجهاى زودرس، آموزشهاى زودرس را هم ضرورى مى‏ساخته ... و قسمتى از اين آموزشها را هم طبيعتا آموزشهاى دينى و عقيدتى تشكيل مى‏داده كه ضرورتا در اين سالها شروع مى‏شده است و من فكر مى‏كنم كه همين زمان شروع اين آموزشها كه حدود همان 9 يا 10 سالگى بوده تسامحا درنسلهاى بعد به معنى شروع سن تكليف دينى گرفته شده و آيندگان كم‏كم چنين پنداشته‏اند كه دختر واقعا در اين سن خداشناس و پيغمبر شناس و قيامت شناس مى‏شود يا مى‏تواند بشود و تكاليف دينى بر او واجب مى‏گردد.

جمع‏بندى:


با توجه به آراء مطروحه در مطبوعات به طرح دين‏زدايى از طريق نگرش مجدد در احكام دين با قرائتى جامعه‏شناسانه و منبعث از فرهنگ مادى و الحادى پى‏مى‏بريم و مباد آن روز كه وسوسه خناسان ما را نيز تحت تأثير قرار داده و براى جلب قلوب و ... از احكام الهى تزلزل يابيم.

--------------------- 
فهرست منابع:
1- قرآن
2- وسائل الشيعه
3- مستدرك
4- كافى
5- تهذيب
6- استبصار
7- من لا يحضره الفقيه
8- تحريرالوسيله
9- رساله‏هاى عمليه مراجع اخير
10- بلوغ دختران (مجموعه مقالات) به كوشش مهدى مهريزى
11- مجلات: پيام زن، زن روز، حقوق زنان، پزشكى قانونى، جامعه سالم، روزنامه سلام، اطلاعات
12- قانون مدنى
13- مقالات ارائه شده در سمينارهاى مربوط به موضوع
14- ترجمه كنوانسيون حقوق كودك
15- مقالات مربوط به كنفرانس جهانى زن در پكن
16- كنوانسيون رفع تبعيض عليه زنان
17- امدادهاى غيبى در زندگى بشراستاد مطهرى
18- ژينكولوژى اطفال و كودكان
19- بيماريهاى زنان نواك
20- گزيده اساسى طب كودكان نلسون
21- آبستنى و زايمان ويليامز
22- خلاصه روانپزشكى (علوم رفتارى ـ روانپزشكى بالينى) كاپلان ـ سادوك
23- روانشناسى رشد كودك و نوجوان

-----------------
يادداشتها:
1ـ برخى فقهاء روايت 10 سال را به معناى اتمام 9 سالگى و ورود در ده سالگى بيان كرده‏اند و گفته‏اند روايت 7 سال نيز بدليل اشتباه در نقطه‏گذارى برخى روات به جاى لفظ تسع (9)، سبع(7) نوشته شده و در حقيقت همان 9 سال بوده است خصوصا كه در ابتدا كلمات بدون نقطه نوشته مى‏شده است.
2ـ با توجه به نظرات فقهاء از شروع عصر غيبت تاكنون در بيش از 30 كتاب معتبر مشهور فقهى
3ـ مجله فرزانه ـ ش 6 ـ بهار 1374
4ـ پاراگراف 274
5ـ زن روز ـ شماره 1647، پيام زن ـ ارديبهشت 77
6ـ آية‏اللّه‏ خامنه‏اى فرمودند: واداشتن دختران كم سن و سال به ازدواج، حركتى در جهت تضعيف زن و ناديده گرفتن حقوق اوست و قانون بايد با آن مقابله كند و زنان نيز با آگاهى، هوشيارى و رشد و معرفت خود در مقابل اين‏گونه تعديات بايستند.
7ـ گزيده اساسى طب كودكان ـ نلسون
8ـ كتاب گزيده اساسى طب كودكان ـ نلسون
9ـ كتاب خلاصه روانپزشكى (علوم رفتارى ـ روانپزشكى بالينى) كاپلان ـ سادوك (چاپ ششم 1991)
10ـ ژينكولوژى اطفال و نوجوانان ـ فصل چهارم
11ـ در كشورهاى در حال توسعه مرگ و مير مادران جوان 450 در 100000 تولد است حال آنكه در كشورهاى توسعه يافته 30 در هر 100000 تولد مى‏باشد
The health of young people who/1993
ـ در هر 1000 تولد در نيجريه 239 مرده‏زايى، در بنگلادش بيش از 200 نوزاد مرده از مادران 15 تا 19 ساله گزارش شده است در صورتى كه در ژاپن در هر 1000 تولد 4 مرده‏زايى بوده است. The health of young people
ـ در ميان كودكان زير 5 سال كه مادرانشان بى‏سواد هستند ميزان مرگ و مير 108 در هزار مى‏باشد در صورتى كه مرگ و مير كودكان مادران با سواد 74 در هزار برآورد شده است. Unicef, to be born female is not a crave
ـ از نظر علمى نيز محققان بر اين عقيده‏اند كه در صورت وجود مراقبتهاى مناسب زمان باردارى، تغذيه خوب و حمايت اجتماعى و فقدان بيماريهاى مقاربتى نوجوان حامله بايد شيرخوار سالمى را سر وقت وضع حمل نمايد.
كتاب گزيده اساسى طب كودكان ـ نلسون
12ـ آيا مى‏توان دستور داد تا تمامى زنان از 35 سالگى عقيم گردند زيرا احتمال بيمارى در نوزادان آنان وجود دارد
13ـ ماده 1070 قانون مدنى
14ـ ماده 1043 قانون مدنى
15ـ مجله پزشكى قانونى شماره 12
16ـ پيام زن سال 7 شماره 2
17ـ به نقل از رئيس كميسيون زنان و خانواده مجلس شوراى اسلامى
18ـ سوره بقره آيه 120
19ـ وسائل الشيعه، ج 14، باب 46، ص 72، فروع كافى، ج 2، ص 26 سند: محمد بن يعقوب عن محمد بن اسماعيل عن الفضل بن شاذان و عن على بن ابراهيم عن ابيه جميعا عن ابن ابى عمير عن هشام بن الحكم
20ـ سوره بقره آيات 229، 231، 228، 236 سوره نساء آيه 19، سوره طلاق آيه 2 و 6
21ـ جواهر، ج 26، ص 41




نويسنده: زهرا آيت اللهي





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان