بسم الله
 
EN

بازدیدها: 764

ظلم به ازدواج موقت.

  1391/12/10
خلاصه: کارشناس مرکز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما با بيان اينکه روح حاکم بر فيلمنامه سريال زمانه فمينيستي بود،گفت: فيلم‌نامه‌نويس بيشتر روي دروغگويي مانور داده و بقيه گناهان مانند ظلم کمرنگ است
مجموعه تلويزيوني زمانه داستان سياهي و سفيدي، قضاوت و بخشش است که به نوعي دايره زمان را به طور مطلوب ترسيم کرده و تاوان دنيوي اعمال انسان‌ها را نشان مي‌دهد. براساس داستان اين سريال بهزاد و ارغوان در قالب وکيل و موکل حقوقي براي حل مشکل حقوقي بهزاد با عمويش سر راه يکديگر قرار گرفته و در نهايت تصميم به ازدواج با يکديگر مي‌گيرند ولي اين ازدواج با سدهايي مانند مخالفت خانواده‌هاي بهزاد و ارغوان رو به رو مي‌شود و مادر و خواهر بهزاد، دختر عموي وي (بهار) را به عنوان عروس اين خانواده انتخاب کرده و ارغوان را هم‌کفو خانواده خود نمي‌دانند.

بهزاد و ارغوان تصميم به ازدواج شش ماهه و پنهاني از ديد خانواده‌هاي خود مي‌گيرند که در نتيجه سختي‌هايي که بر اثر بي‌پولي و برملا شدن دروغ ارغوان در زمينه جلوه دادن مرگ پدر جاعلش با توطئه منوچهر شوهر خواهر بهزاد از يکديگر جدا مي‌شوند و بهزاد بدون اعتنا از قرار ازدواج با ارغوان مي‌گذرد. در اين ماجرا بر اثر افشاي ازدواج ارغوان مادرش از شدت ناراحتي سکته مي‌کند و از دنيا مي‌رود.

چندي بعد بهزاد با بهار دختر عمويش ازدواج مي‌کند و در کارخانه عمويش مشغول به کار مي‌شود و ارغوان با موکل پير و ثروتمندش به نام فريدون داوودي ازدواج مي‌کند و سرنوشت جديدي پيدا مي‌کنند ولي زندگي مشترکشان به دليل مريضي سرطان فريدون چندان طول نمي‌کشد.  

در ادامه سريال برادر ارغوان به انتقام‌گيري پرداخته و ماجراي ازدواج ارغوان و بهزاد و نامردي بهزاد را براي عموي بهزاد تعريف مي‌کند که اين ماجرا سبب مرگ عموي بهزاد مي‌شود.

ارغوان و نيکخواه خاکسترهاي آتش کينه و انتقام‌جويي خود را روشن مي‌کنند و در اقدامي بهزاد و بهار را با ازدواج پيشين‌اش مواجه کرده و ارثيه بهزاد از عمويش را کلاهبرداري مي‌کنند و در پايان اين سريال ارغوان پشيمان از اين اقدامش شرايط را براي برگشت بهزاد به زندگي عاديش فراهم مي‌کند.

اين مجموعه تلويزيوني به تهيه‌کنندگي اسماعيل عفيفه توليد شده و حميد گودرزي، حسين محجوب، مهرانه مهين‌ترابي، پري‌‌ناز ايزديار، هومن برق نورد و شهرام قائدي از جمله بازيگران اين مجموعه بودند.

در خصوص فضاي کلي و محتواي اين سريال با حجت‌الاسلام رحمان محقق مسئول کارگاه فيلم‌نامه‌نويسي مرکز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما و ارزياب فيلم‌نامه‌هاي مرکز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما وارد بحث و گفت‌وگو شديم.

حجت‌الاسلام محقق در زمينه تأليف فيلم‌نامه‌هاي سريال‌ها و مجموعه‌هاي تلويزيوني مانند سقوط، روزگاران، بچه‌هاي کوهستان، بچه‌هاي خوب، آميرزا، درياچه و دشت، تدوين فيلم‌نامه نمايشنامه‌هاي صحنه و تلويزيوني مانند عمر بن سعد، گنج‌نامه، پل، زخم ناز، عروس صحرا، طرح‌هاي فيلم‌نامه‌هاي برادران، تبعيد از دل، تهوع، حباب، خورشيد تهران، دختر طوفاني، دستبرد ديجيتالي، سايه کرکس‌ها (سريالي)، سال نو مبارک، شهروند، عقل مزاحم و فراتر از عشق فعاليت داشته است.

وي در زمينه بازنويسي بخشي از فيلم‌نامه جابر بن حيان، عبور از مه (پخش شده از شبکه قرآن) و تأليف سه قسمت از فيلم‌نامه مجموعه سرمدي‌ها همکاري داشته است.

تأليف فيلم‌نامه‌هاي سينمايي و تلويزيوني تلخ زيتون، عمليات استر، ايوب خان، روزي که روستاي ما خنديد، يک شوخي با دموکراسي، به سوي مشرق، پايان دنيا، خانه صاحبي دارد، مسيح من، تا مرز جنون، قهرمان خاموش و عروس صحرا از ديگر سوابق وي است.

فارس: زمانه چه تيپ سريالي است و داراي چه نقاط قوتي است؟

محقق: اين امر را نمي‌توان انکار کرد که اين سريال از نظر کارگرداني، بازيگري و انتخاب فضاي لوکيشن داراي فضاي گرمي است و از نظر بازيگري قدرتمند بوده و توانسته مخاطب‌هاي فراواني را جذب کند.

از نظر کارگرداني تعدد صحنه‌ها به حرکت داستان کمک مي‌کند ولي تعداد کمي صحنه‌ براي يک قسمت اين سريال انتخاب شده اگر چه کارگردان با برش‌هايي در يک لوکيشن سعي کرده تا حدي اين امر را تعديل کند.



فارس: گره‌هاي اين سريال بيشتر در چه صحنه‌هايي وجود دارد و آيا اين گره‌ها براي فضاي داستان مفيد است؟

محقق: گره‌گشايي‌ها و گره‌افکني‌هاي اين سريال از نظر فيلم‌نامه‌اي به صورت تصادفي اتفاق مي‌افتد و از دل قصه بيرون نمي‌آيد و ضرورت داستان آن را ايجاد نمي‌کند و در اين سريال اوج و فرودهاي مختلف به وجود مي‌آيد که سبب مي‌شود مسير داستان تغيير پيدا کند زماني قصه عموي بهزاد با بهزاد است و پس از پيشرفت، داستان به سوي ارغوان و بهزاد تغيير پيدا مي‌کند و سپس به قصه برادر ارغوان و خواهر بهار متمايل مي‌شود و اين مورد قابل قبول نيست که قصه اين طور پيچ بخورد به طوري که اين اوج و فرودها سبب شده قصه‌ها را متعدد کند و در نتيجه قدرت دراماتيک داستان کاهش پيدا مي‌کند.

فارس: از داستان اين سريال اين طور استنباط مي‌شود که با محوريت بهزاد شکل گرفته، شخصيت بهزاد را چه طور ارزيابي مي‌کنيد؟

محقق: بهزاد زماني در برخورد با عمويش انساني جسور و متفکر است و به صورت هدفمند جلو مي‌رود و در جايي ديگر وي را گول مي‌زند که در نتيجه آن کاراکتر دچار اوج و فرود شده و سبب مي‌شود شخصيت بهزاد متفاوت به نظر آيد.

فارس: علت اين اوج و فرودها در سريال زمانه چيست آيا اين اوج و فرودها مزيت است؟

محقق: علت اين اوج و فرودها فراواني قصه‌هاست و پس از پايان داستان‌هاي کوتاه «عموي بهزاد و بهزاد» و «بهزاد و ارغوان» داستان‌هاي ديگري آغاز مي‌شود و اين امر به کار لطمه مي‌زند.

فارس: فکر مي‌کنم اين سريال تلويزيوني از معدود سريال‌هايي است که به ازدواج موقت به طور صريح پرداخته نظرتان درباره نحوه پرداختن به اين مسئله چيست؟

محقق: به عنوان رسانه ملي حق نداريم يک حکم فقهي را زير سؤال ببريم مي‌توانستيم مهندسي اين قصه را طوري طراحي کنيم که احتياجي به تعرض به سوي اين حکم فقهي نباشد.

احتياجي نبود در فيلم‌نامه ازدواج موقت اين طور مطرح شود زيرا فاجعه داستاني زماني اتفاق مي‌افتد که ازدواج موقت به شکست منجر مي‌شود.

فارس: چه موقع ازدواج موقت مؤثر و چه هنگام ويرانگر است؟

محقق: برخي روابط تعريف نشده‌ در بين جوانان به ويژه اقشار دانشگاهي با عنوان روابط نامشروع وجود دارد، زماني که ازدواج موقت جايگزين اين رابطه مي‌شود از چنين گناه بزرگي جلوگيري مي‌کند که در اين مورد ازدواج موقت توجيه شده است ولي چنانچه ازدواج موقت در برابر يک آرامش خانوادگي قرار گيرد مشاهده مي‌شود که بسيار ويرانگر است.

نويسنده براي حلقه اتصال فيلم و فيلم‌نامه ازدواج موقت را قرار داده و فاجعه و گره‌افکني زماني است که تعدادي شاخه گل به عنوان مهريه در نظر گرفته شده و سپس ارغوان مشاهده مي‌کند براي جدايي دستانش خالي است و از نظر مباحث اجتماعي بهزاد وي را به بهانه دروغ دور مي‌زند و هيچ تعهدي نسبت به اين مسئله ندارد.

اکنون مهريه‌هاي سنگين يکي از معضلات بزرگ جامعه است و بخش فراواني از افرادي که زنداني مي‌شوند بر اثر اين مهريه‌هاست.

بايد توجه داشت سريال به دليل تأکيد و تکرار در تفکر بسيار تأثيرگذار است بنابراين مخاطب در ناخودآگاه ذهنش مي‌گويد اين بلايي که ارغوان را متضرر کرد به دليل مهريه بود.

در اينجا وقتي بيان مي‌شود ارغوان ضرر سنگيني به دليل مهريه پايين متحمل شده بنابراين مخاطب به سمت مقابلش يعني مهريه سنگين فرار مي‌کند.

مقام معظم رهبري همواره بر مهريه پايين تأکيد داشتند ولي اين سريال در اين بخش بر خلاف مصالح اجتماعي مردم و مصلحت نظام اقدام مي‌کند.

 



فارس: بهتر بود فيلم‌نامه‌نويس چه طور اين بخش را تدوين مي‌کرد؟

محقق: نبايد به مسئله مهريه پايين معترض مي‌شد و نويسنده بايد مهندسي قصه را طوري انجام مي‌داد که چينش، زاويه ديد، نگاه و پيام به مخاطب تغيير کند.

اکنون افراد زيادي به دليل مهريه‌هاي سنگين زنداني شدند و نه تنها مهريه‌هاي سنگين نتوانسته معضلات خانوادگي را حل کند بلکه در درون خانواده ايجاد چالش‌هاي دائمي کرده و نمي‌تواند جلوي طلاق را بگيرد. 

فارس: شخصيت‌ها و رفتارهاي تعيين شده براي بازيگران را چه طور ارزيابي مي‌کنيد؟

محقق: در اين سريال افول ارزش‌هاي انساني مشاهده مي‌شود و نقش‌هاي عمو، بهار و بهزاد انسان‌هاي بدي نشان داده شده‌اند و حتي فريدون داوودي که نقش مثبت يا مرشد را دارد فرد مسني است که از ازدواج پيشين ارغوان فرصت‌طلبي مي‌کند البته در ديالوگ با اشک و آه اين امر تسهيل مي‌شود ولي اين فرد از نظر عاطفي فرصت‌طلب نشان داده شده است.

حتي ارزش‌هاي انساني در مادر، خواهر و داماد بهزاد افول کرده و ويران است، جامعه ما اينگونه نيست اين توهين به جامعه است و اين طور در اين سريال نشان داده شده که همه افراد و اشخاص جامعه بد هستند پس آدم‌هاي خوب کجا هستند؟

کل سيطره و حاکميت ارزشي که در سريال مشاهده مي‌شود منفي و خاکستري است در حالي که آدم‌هاي خوب فراواني وجود دارند و اين طور سياه‌نمايي خلاف منويات رهبري است و حتي رئيس رسانه ملي اين را نمي‌خواهد و رئيس رسانه ملي تلاش مي‌کند تا اميد را در جامعه ايجاد کند در حالي در اين مجموعه تمام ارزش‌هاي انساني را ويران شده مشاهده مي‌کنيم.

فارس: نقش زناني مانند ارغوان و بهار در اين سريال چه طور ارزيابي مي‌شود و چه جايگاهي براي آنها در نظر گرفته شده است؟

محقق: روح حاکم بر فيلمنامه اين سريال فمينيستي است يعني جريان‌سازي که غرب از آن به ناله افتاده است ولي ما مي‌خواهيم مانند پدران خود مسلمان زندگي کنيم و روابط زن و شوهر را اسلام تعيين کند.

خانمي به عنوان ارغوان در اين سريال دچار آسيب مي‌شود و اين خانم با قدرت جنسي خود تمام عوامل و ابزارها را در اختيار مي‌گيرد تا انتقام سنگيني از جنس مخالف خود بگيرد و در نتيجه اين امر عداوت و بغض بين زوجين به وجود مي‌آيد.

در برخي خانواده‌ها تعدادي از افراد خانواده در جبهه بهزاد و تعدادي در جبهه ارغوان قرار مي‌گيرند و مباحثاتي دارند بايد علت اين مسئله بررسي شود که به چه دليل نبايد همه اعضاي خانواده در يک جبهه قرار گيرند.



فارس: تشابه ازدواج «بهزاد و ارغوان» و «بهزاد و بهار» چيست؟

محقق: رابطه بين زن و شوهر بايد عاطفي باشد ولي به رابطه مکانيکي در اين سريال بسنده مي‌کنند البته فيلم‌نامه‌نويس بيشتر در اين سريال روي دروغگويي مانور داده و بقيه گناهان مانند ظلم کمرنگ است.

«بهزاد و ارغوان» براي دروغ از هم جدا شدند و نويسنده مي‌خواهد بين «بهار و بهزاد» نيز با دروغ تطابق ايجاد کند.
فارس: آيا اين سريال به درستي توانسته بود تفاوت بين عشق و هوس را نشان دهد؟

محقق: عشق و هوس داراي پارامترهايي است که در اين سريال تفاوتي بين اين دو مشاهده نشده است بهزاد دلش در گرو ارغوان بوده ولي بهار را به عنوان مادر فرزند انتخاب مي‌کند چيزي تلطيف و ضعيف شده از بينش شبکه‌هاي خارجي مشاهده مي‌شود که اين طور بيان مي‌کند که اشکالي وجود ندارد از طرفي همسر و از طرفي معشوقه داشته باشيد و عادي‌سازي روابط مشاهده مي‌شود و تفاوتي بين دو پارامتر عشق و هوس مشاهده نشده است.

تفاوت خاصي در ازدواج «بهزاد و ارغوان» و «بهزاد و بهار» مشاهده نمي‌شود و در اين بخش مي‌توانيم بهزاد و بهار را پيش از ازدواج به مشورت و تحقيق دعوت کنيم که در مباني ديني به آن تأکيد شده است.

فارس: فاصله طبقاتي بهزاد و ارغوان تا چه اندازه در شکست آنها تأثيرگذار بود؟

محقق: بهزاد در صحنه‌اي به ارغوان بيان مي‌کند از نظر اقتصادي زندگي ما دچار مشکل است در نتيجه بايد سراغ جدايي و طلاق برويم در حالي که در مباني ديني مشکلي به عنوان مسئله اقتصادي در ذهن‌ها در ازدواج وجود ندارد و رزق و روزي دست خداست.

يکسان بودن اقتصاد و دارايي خانواده‌ها شرطي براي هم کفو بودن نيست ولي ويژگي‌هاي اعتقادي، فرهنگي و قوميتي در هم کفو بودن براي ازدواج در نظر گرفته مي‌شود.

فارس: آيا ازدواج بهزاد و ارغوان ازدواج سنتي بود؟

محقق: بهزاد در ابتدا با مادر و خواهرش به خواستگاري رفت ولي شکست خورد، برخورد خواهر و مادر بهزاد با ارغوان نه عقلاني و نه ارزشي بود و هيچ کسي در اين بخش سفيد نيست و پس از اين ماجرا بهزاد و ارغوان تصميم به ازدواج پنهاني گرفتند.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان