بسم الله
 
EN

بازدیدها: 3,196

علل مشدده مجازاتها-قسمت دوم

  1391/7/3
خلاصه: علل مشدده مجازاتها-قسمت دوم
قسمت قبلي

2)     علل مشدده عام: 1- تعدد 2- تکرار

فرق تعدد و تکرار در اجراي حکم محکوميت قبلي است يعني در تعدد به هر ترتيب محکوميت قبلي نبوده يا منجر به صدور و  اجراي حکم نشده است اما در تکرار فرد به مجازات جرمي محکوم شده و مجازات در حق او اجرا شده و او دوباره مرتکب جرم ديگري مي شود

1.       تعدد :

×        تعدد ارتکاب چند جرم در فواصل زماني مختلف يا همزمان است بدون اينکه هيچکدام به صدور حکم و اجراي مجازات انجاميده  باشد
×        مقررات تعدد فقط جرايم تعزيري و مجازات باز دارنده را شامل ميشود و حدود و قصاص و ديات از شمول آن خارج است
×        تعدد اقسامي دارد که عبارتند از : 1- تعدد معنوي يا اعتباري 2- تعدد مادي يا واقعي (دکتر نوربها تعدد نتيجه را نيز از اقسام تعدد مي دانند)

1-   تعدد معنوي (اعتباري – رواني )

در اين نوع تعدد فعل واحدي داراي عناوين متعدد مجرمانه است
×      تحليل مباني  و مصاديق  تعدد معنوي
تعدد معنوي  و تعيين نوع تشديدمجازات در آن در 6حالت قابل تصور است:
1.       فعل واحد مشمول عناوين متعدده جرم باشد در اين حالت مجازات جرمي داده ميشود که مجازات آن اشد است  
ï      مثل استفاده از سند مجعول براي کلاهبرداري يا قتل عمدي ناشي از مامايي بدون مجوز  
2.       فعل واحد و نتايج آن متعدد باشد در اين حالت مجازات جرمي داده ميشود که مجازات آن اشد است  
ï      مثل ترک انفاق زوجه و اقارب و دخالت در منازعه منتهي به قتل
3.       يک جرم مقدمه جرم ديگري و در راستاي تحقق آن قرار گيرد(ارتکاب يک جرم لازمه تحقق جرم ديگري باشد )در اين حالت مجازات جرمي داده ميشود که مجازات آن اشد است  
ï      مثل ورود غير مجاز به عنف براي سرقت .
ï      حمل مواد مخدر براي  وارد کردن آن (مواد 4 و 5 قانون مبارزه با مواد مخدر )
4.       قانون عناوين متعدد مجرمانه را يک جرم خاص فرض کرده و مجازات آنرا تشديد نمايد در اين حالت همان مجازات تشديد شده در قانون براي آن جرم خاص اعمال مي شود مثل
ï      سرقت مقرون به آزار (ماده 652 ق.م ا)
ï      سرقت با حتک حرز (ماده 656 ق.م ا)
ï      و تمامي مثالهايي که در علل مشدده خاص در کيفييات مشدده عيني عنوان شد .
5.       يک فعل داراي دو عنوان مجرمانه باشد که يکي تعزيري و ديگري از حدود يا قصاص يا ديات باشد در اين حالت  قاعده جمع مجازاتها اجرا ميشود   مثل:
ï      زنا در ازمنه متبرکه و امکنه مقدس (ماده 106 ق.م ا)
ï      دادن نسبت زنا به اقارب فرد با الفاظ زشت که موجب حد نسبت به اقارب و تعزير نسبت به فرد آزار ديده از الفاظ ميشود (ماده 144 ق.م .ا )
ï      اعمال مجازات سخت تر از مجازات مورد حکم يا غير مورد حکم که موجب ديه و قصاص نيز گردد (ماده 579 ق.م .ا )
ï      بازداشت غير قانوني توام با شکنجه و آزار موجب ديه و قصاص (ماده 587 ق.م.ا )
ï      ضرب و جرح منتهي به فقدان و يا نقص يا زوال منافع و حواس و عقل (614 ق.م.ا )
ï      شرکت در منازعه موجب قصاص و ديه (615 ق.م.ا )
ï      قتل ناشي از تقصيير جزايي در غير تصادفات رانندگي (616 ق.م.ا )
ï      سقط جنين بواسطه ضرب يا اذيت زن حامله و يا سقط عمدي با وسايل شيميايي يا فيزيکي و مباشرت يا مشارکت در سقط جنين توسط شاغلين به حرف پزشکي(622الي 624 ق.م.ا )
ï      رها نمودن طفل يا ناتوان در خارج از حفاظت خود که منجر به صدمه او گردد (ماده 633 ق.م.ا )
ï      تشويق مردم به فساد و فحشا و فراهم کردن موجبات آن در صورتي قوادي هم بر آن صدق کند( 639 ق.م.ا )
ï      همچنين مصاديق جرايم مواد 650 – 665 – 689 – 702- و 714الي 717  ق.م ا
6.       تعدد معنوي در جرايم غير تعزيري و بازدارانده (حدود و ديات و قصاص ) در اين حالت حکم تعدد همان است که در ابواب مربوطه آنها پيش بيني شده است ولي در کل اسلام نظر به جمع مادي مجازاتها دارد .
ï      مثل زناي غير محصن با محارم نسبي که يک فعل با دو وصف است زناي ساده و زناي موجب حد قتل
×      تحليل مواد قانوني مربوط و مرتبط تعدد معنوي
ماده 46 ق. م . ا : 1- در جرائم قابل تعزير 2- هرگاه فعل واحد داراي عناوين متعدده جرم باشد 3- مجازات جرمي داده مي شودکه مجازات آن اشداست .
1-   در جرائم قابل تعزير  (دايره شمول احکام تعدد بعنوان علت مشدده عام  )
ï      اين بند از ماده 46  فقط تعزيرات و به طريق اولي مجازاتهاي باز دارنده را مشمول احکام تعدد در اين ماده مي کند حدود قصاص د يات از شمول اين ماده خارجند .
ï      تبصره ماده 47 در خصوص تعدد در حدود قصاص ديات تعيين تکليف کرده و اعلام مي دارد : حکم تعدد جرم در حدود و قصاص و ديات همان است که در ابواب مربوطه ذکر شده است .
2-  هرگاه فعل واحد داراي عناوين متعدده جرم باشد.     (تبيين تعدد معنوي يا اعتباري )
ï      فروض و حالتهاي مختلف  فعل واحد و عناوين متعدد همان است که تحليل مباني و مصاديق ذکر شد
3-مجازات جرمي داده مي شودکه مجازات آن اشداست . (نحوه تشديد مجازات در تعدد معنوي )
حکم مجازات جرمي داده مي شودکه مجازات آن اشداست از دو جهت استنئاتي دارد
1-   از جهت حالت خاص تعدد معنوي
                                            أ‌)            همانگونه که گفته شد حدود و قصاص و ديات مشمول اين حکم نيستند و در صورتي تعد معنوي در اين جرايم اتفاق بيفتد :
1.       اگر يکي از عناوين تعزيري و يا باز دارنده باشد و ديگري از حدود و قصاص ديات قاعده جمع مجازات اعمال ميشود مثل همه مثالهايي که در بند 5 تحليل مباني تعدد عنوان شد
2.       اگر همه عناوين از حدود و قصاص و ديات باشند مطابق حکم خاص قانون در ابواب حدود و قصاص و ديات رفتار ميشود . براي مثال زناي غير محصنه با محارم نسبي که از 100 ضربه شلاق زناي غير محسنه بعلت زنا با محارم به قتل تشديد مي يابد
                                         ب‌)            قانون عناوين متعدد مجرمانه را يک جرم خاص فرض کرده و مجازات آنرا تشديد نموده باشد در اين حالت همان مجازات که در  قانون براي آن جرم خاص پيش بيني شده  اعمال مي شود
2-  از جهت استثنائاتي که قانون گذار عليرغم وجود تعدد معنوي از قاعده مجازات جرمي که مجازات آن اشد است بنابه نوع و اهميت اين جرايم عدول کرده مجازات عناوين را جمع کرده است براي مثال
?      در جرم جعل عناوين دولتي در ذيل ماده 559  و در ماده 586 براي استفاده از سند مجعول براي جرم بازداشت غير قانوني جهت  جرم جعل  و استفاده از سند مجعول مجازات مستقل پيش بيني شده است
?      و همچنين مصاديق مواد 589 – 607 – 621- 634 - 638 و 705 ق.م اسلامي :که براي  ارتشا بخاطر  جرم  صدور حکم  مجازات بيشتر از مجازات قانوني  -- براي استفاده از اسلحه در جرم تمرد نسبت به مامورين-- براي زنان بد حجاب در جرم تظاهر به فعل حرام ---براي  جرايم ديگر که در حين ارتکاب جرايم  آدم ربايي و نبش قبر اتفاق مي افتد----- براي تجاهر به قمار بازي در جرم قمار بازي--- مجازات مستقل ضمن مجازات جرايم مذکور تعيين شده است.
ü      در مورد مجازات اشد قانون تعيين تکليف نکرده نظريه دکترين هم بسيار اختلافي است اما در کل مي توان گفت مجازاتهاي اشدتر به ترتيب عبارتند از  مجازاتهاي سالب حيات (مثل اعدام ) مجازاتهاي سالب آزادي (مثل حبس و تبعيد ) مجازاتهاي آزار دهنده و ترزيلي (مثل شلاق)  مجازاتهاي مال (مثل  جزاي نقدي)







برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان