بسم الله
 
EN

بازدیدها: 6,011

علل مشدده مجازاتها-قسمت اول

  1391/6/9
خلاصه: علل و جهاتي که باعث تشديد مجازات مي شود کيفييات يا علل مشدده مجازاتها مي نامند . فرق اصلي کيفييات مخففه با مشدده گذشته از اثر آنها در کاهش و افزايش ميزان مجازات اينست که در اعمال کيفييات مخففه دادگاه مخيير است اما تشديد مستلزم تجويز قبلي قانونگذار بوده و در موارد قانوني دادگاه مکلف به تشديد مجازات است

1)      علل مشدده خاص

1-     اوضاع و احوالي هستند که  با جرم خاصي مقارن مي گردند و موجب تشديد مجازات همان جرم مي گردد
2-    در علل مشدده خاص دادگاه مکلف به تشديد مجازات است  
3-   اقسام علل مشدده خاص عبارتند از :1- کيفييات مشدده عيني  2-کيفييات مشدده شخصي
1.     کيفييات مشدده عيني :
×       وقايع خارجي که با افعال مادي جرم مقارن مي گردد و بر شدت و خطرناکي جرم مي افزايد . شخصيت مجرم در اين نوع کيفيات مهم نيست اعمال او  و اوضاع و احوال ارتکاب جرم موجب تشديد مجازات او مي گردد
×       برخي مصاديق کيفييات عيني :
1.       تعدد مجرم با سبق تصميم :
×        همان اقدام مجرمانه دو يا چند نفر با طوطئه قبلي است  براي مثال
ï      توطئه تباني دو يا چند نفر در ارتکاب بزه هاي راه آهن موجب تشديد مجازات اين بزه ها مي شود (ماده 3 قانون کيفر بزه هاي مربوط به راه آهن)
2.      عنف و آزار و جرح :
×         گاها" اگر جرم به ضرب و جرح و آزار منتهي شود موجب تشديد مجازات است
ï      سرقت مقرون به آزار مجازات شديدتري دارد (هم حبس و هم شلاق و هم مجازات جرم مستقل مثلا" اگر آزار با ضرب و جرح باشد موجب قصاص و ديه هم مي گردد )ماده 652ق.م.ا
ï      در جرم آدم ربايي اگر به مجني عليه آسيب جسمي و حيثيتي وارد شود مرتکب به حداکثر مجازات محکوم ميشود  (ماده 621 ق.م ا)
3.     ارتکاب جرم زمان و مکانهاي خاص  :
×        ارتکاب جرم در برخي زمانها و مکانها بدليل تقدس يا شرايط خاص آن موجب تشديد مجازات آن جرم ميشود
ï      مثال تشديد مجازات ارتکاب جرم در مکان خاص :
?      زنا در مکانهاي شريف چون مساجد علاوه بر حد علاوه بر حد موجب تعزير است (ماده 106 ق.م .ا)
ï      مثال تشديد مجازات ارتکاب جرم در زمان خاص :
?      زنا در در زمانهاي  متبرکه  مثل اعياد مذهبي و ماه مبارک رمضان علاوه بر حد موجب تعزير است (ماده 106 ق.م .ا)
?       قتل در ماهاي حرام موجب تلغيط ديه ميشود (ماده 299 ق.م .ا)
?      سرقت در شب موجب تشديد مجازات ميشود (ماده 652 ق.م .ا)
?      ورود مامورين بدون رضايت صاحب خانه در شب موجب تشديد مجازات ميشود (ماده 580 ق.م ا )
4.     به کار بردن اسلحه :
×         حمل و استفاده از سلاح (چه سرد و چه گرم ) در برخي جرايم موجب تشديد مجازات مي گردد براي مثال
ï      حمل سلاح در سرقت موجب تشديد مجازات ميشود
ï      بکار بردن سلاح در جرم تمرد نسبت به مامورين دولتي موجب تشديد مجازات مي شود
5.     استفاده از ابزار و وسايل  خاص (مثل  وسايل نقليه ) در برخي جرايم
ï      براي مثال استفاده از وسايل نقليه در جرم آدم ربايي موجب تشديد مجازات است
2.    کيفييات مشدده شخصي :
×       اين کيفييات به اوصاف و صفات مجرم يا مجني عليه بستگي دارد و  مجرميت کسي را تشديد مي کند که واجد اين وصف يا صفت باشد .
×       برخي مصاديق کيفييات مشدده شخصي :
                1)            با توجه اوصاف شخصي مجني عليه
ï      براي مثال در جرم آدم ربايي اگر مجني عليه کمتر از 15 سال تمام باشد مرتکب به حداکثر مجازات محکوم ميشود  (ماده 621 ق.م ا)
               2)            با توجه به اوصاف شخصي مجرم: 
1.       داشتن سمت و ماموريت دولتي
ï      مثل جعل مدارک اشتغال به تحصيل توسط کارکنان دولتي که موجب تشديد مجازات مي گردد (ذيل ماده  527ق.م.ا )
ï      کلاهبرداري توسط کارمندان دولتي که از علل مشدده مجازات اين جرم است  (ماده 1 ق.ت. م .م . ا.ا.ک )
2.      مستي :
×        حالتي که با نوشيدن مسکر ايجاد و اراده و شعور را سلب مي کند و موجب تشديد مجازات مرتکب مي گردد مثل:  
ï      ارتکاب جرايم راهنمايي و رانندگي در حالت مستي موجب تشديد مجازات به بيش از دو سوم حد اکثر ميشود . (718 ق.م .ا )
3.     کفر :
×        مجازات جرم کافر در مقابل مسلمان گاها" موجب تشديد مجازات مي گردد براي مثال
ï      در لواط فاعل کافر مفعول مسلمان باشد حد کافر قتل است .(م 121 ق.م 1 )
4.     احصان  
ï      اگر زاني يا زانيه  محصنه باشد مجازات او شديدتر ميشود  و از 100 ضربه تازيانه به رجم تبديل ميشود (ماده 88 ق.م ا)
5.     سردستگي
×        سردستگي ماهيتي جدا گانه از ساير علل شخصي مشده جرم دارد و نکات ويژه اي به همراه دارد  :
1-     سردستگي از علل مشدده عام جرايم  مي باشد اما بايد توجه داشت حدود و قصاص و ديات ار شمول آن خارجند مگر در خود احکام آنها تشديد مجازات بموجب سردستگي پيش بيني شده باشد (ماده 45 ق.م .ا)
2-    در برخي جرايم مثل  جرايم عليه امنيت سردستگي  از علل خاص تشديد مجازات آمده  دليل اين امر اينست با توجه به به نوع و  اهميت برخي جرايم قانونگذار خواسته تا شيوه خاصي براي تشديد مجازات آن اعمال کند همچنين  سردستگي بعنوان علت مشدده عام جرايم طبق اصل قانوني بودن جرايم و مجازاتها منظور از تشديد حداکثر مجازات قانوني جرم است در حالي که در سردستگي بعنوان علت خاص ممکن است قانونگذار مجازاتي بيش از د اکثر مجازات قانوني براي سر دسته در نظر بگيرد
3-    اگر براي سردستگي جرمي تشديد مجازات خاص در قانون آمده باشد دادگاه طبق احکام تشديد مجازات همان جرم خاص مجازات را تشديد مي کند لازم به ذکر است به دو جهت عام و خاص نمي توان دو بار مجازات را تشديد کرد .
4-     سردستگي مي تواند مادي باشد و سردسته در عمليات  اجرايي جرم  دخالت داشته باشد يا معنوي باشد و سر دسته ساير مجرمين را در اجراي جرم بدون دخالت در عمليات اجرايي رهبري کند در هر دو حالت سردسته مشمول تشديد مجازات است
5-    سردستگي در کمتر از سه نفر قابل تصور نيست اگر تعداد مجرمين دو نفر باشد احکام آمر و مامور بر آنها جاري ميشود   .







برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان