بسم الله
 
EN

بازدیدها: 959

مطالعه جامعه شناختي فرديت سازي شدن و کاهش سرمايه اجتماعي خانواده ايراني دررويارويي سنت و مدرنيته-قسمت هفتم

  1391/6/8
خلاصه: مطالعه جامعه شناختي فرديت سازي شدن و کاهش سرمايه اجتماعي خانواده ايراني دررويارويي سنت و مدرنيته-قسمت هفتم
4-کاهش دگرخواهي : در زمينه پيشرفت کودکان در ميان فرهنگ ها ، اثرات منفي ناشي از مدرنيته و فرسايش سرمايه اجتماعي ثبت شده است و تحقيقاتي نيز در فرهنگ انجام گرفته است. تحقيقات نشان مي دهد که فرزندان نوع دوست و فداکار از خانواده هاي سنتي و اکثر فرزندان خودخواه از خانواده هاي جوامع کاملا مدرن بوده و ديگر کودکان نسبت به درجه مدرنيزه بودنشان ميان اين دو دسته قرار دارند. ساکنان منطقه لاگرس از اصول و اخلاقيات همراه با آموزش مدرن برخوردار هستند ، زندگي روستايي داشته و پدربزرگ و مادربزرگ هاي آنان به نوه هاي خود تاثيرگذار هستند.

5-تاثير منفي مدرنيزم به خانواده هاي فقير: ايجاد بخش هاي سنتي و صنعتي براي سرتعداد و انواع شغل هاي در دسترس و بر طبق درخواست ها تاثيرات متفاوتي بر ساختارهاي خانواده سنتي داشته است. قابل ذکر است خانواده کشاورزي قادر است اعضاي غير ماهر اختصاصي و يا بي اهمتي انجام مي شود. در جامعه مدرن ، خانواده هاي حقوق بگير نمي توانند فاميل فقير خود را که نمي توانند کار ثابتي پيدا کنند ، حمايت کنند. اکثر خانواده هاي فقير غير کشاورز به طرف خدمات و بخش هاي جزئي ، غير رسمي و غير مشخص رانده مي شدند. (Marian and zeitline , 1995).

6-بررسي تاثير رسانه هاي ارتباطي نوين (ماهواره ، اينترنت و تلويزيون و ....) بر نهاد خانواده و کاهش يا فرسايش سرمايه اجتماعي در خانواده ، که بعضا از در بسياري از موارد ، به تفرد گرايي مي انجامد.

8-تاثير مدرنيته بر گفتمان جنسيتي در نهاد خانواده در جهان و بالطبع در ايران:
مدرنيته و پست مدرن به سان امواجي نامرئي در عميق ترين لايه هاي نهاد اجتماعي رخنه و نفوذ کرده اند ، و در اين راستا گفتمان جنسيتي و ارتباطات جنسيتي از اين خيزش مصون نمانده است ، و تغييرات و تحولاتي را در همه کشورهاي در حال توسعه ، توسعه نيافته ، و توسعه يافته بوجود آورده است ، مباحثي از قبيل هم سکنايي ، خانواده هاي دورزي ، روابط ازاد دختران و پسران بالاخص در کشورهاي جهان سوم ، شيوع ارتباطات نامشروع بين متأهلين ، آگاهي و آموزش با يک مسلک زناشويي از طريق رسانه ها و بالطبع پيامدهاي آن در خانواده ، تاخير در ازدواج ، هم جنس بازي ، تغيير جنسيت ، فرهنگ بدون بچه و ... همه و همه ناشي از پايمدهاي مدرنيته ، اين امواج سيل اساي بنيان برافکن مي باشند که در اين پژوهش قابل بررسي مي باشد.

7-تنوع و دگرگوني در انواع خانواده ها که تاثير از پيامدهاي مدرنيته مي باشد و بالطبع فرسايش سرمايه اجتماعي در خانواده :
تصويري که به طور معمول از خانواده در ذهن مي باشد شامل يک شوهر نان آور ، يک زن خانه دار و چند فرزند کوچک است. اين نوع خانواده شکل خاصي ناشي از صنعتي شدن بود ، اما اکنون که در مرحله دوران مدرنيته قرار داريم ، شاهد تولد و نوزايش انواع ديگر خانواده ها هستيم ، خانواده هاي يک سرپرست ، خانواده هاي تک نوزان (افراد مجرد) ، خانواده هاي هم افزود که در آن زن و مردي که از همرانشان جدا شده اند و از ازدواج هاي قبلي شان بچه داشته اند با هم ازدواج مي کنند و بچه ها را نزد خود نگه مي دارند و بدين ترتيب شکلي از خانواده گسترده تشکيل مي دهند. طبق آمار و اسناد در ايران هم اينگونه خانواده ها پا به عرصه وجود نهاده اند تحت عنوان خانواده هاي چند والدي وبالطبع پيامدهاي خاص خود را در آينده ببار خواهد آورد.«در اين ميان کشورهاي صنعتي که در مرحله موج سوم (پست مدرن و مدرنيته ) قرار دارند ، امروزه در مواجهه با اشکال بسيار متنوعي از خانواده سردرگم شده اند: ازدواج هم جنس بازان ، کمون ، گروههاي که براي صرفه جويي در هزينه ها با يکديگر زندگي مي کنند ، گردهمايي قبيله اي در بين اقليت هاي قومي ملين و بسياري اشکال ديگر زندگي مشترک که قبلا هرگز وجود نداشته است . همچنين ازدواج هاي موقتي ، پي در پي ، خانواده هاي خوشه اي و انواع گوناگون شبکه روابط نزديک همراه با مناسبات جنسي مشترک يا بدون آن ، و نيز خانواده هايي که پدر و مادر در دو شهر مختلف زندگي و کار مي کنند. (تافلر:1370:298).مدرنيته و دوران پست مدرن و تغييرات و تحولات ناشي از آن پا را فراتر گذاشته و تغييرات بسيار شگرف و عميقي را به وجود آورده است و در نهايت هر نوع خانواده اي سرمايه اجتماعي مناسب با خود را توليد مي نمايد.
«وقتي سه روانکاو به نام هاي کلام ، انزمنگير و ترنر سعي کردند «انواع خانواده» را مشخص کنند به يک محله فقيرنشين سياهپوست در شيگاگو برخوردند که در آن در حدود 86 نوع ترکيب مختلف خانوادگي وجود داشت که اشکال گوناگوني از قبيل خانواده هاي متشکل از «مادر ، مادربزرگ» ، «مادر ، خاله» ، «مادر ، پدرخوانده» ، و خانواده هاي «مادر ، ديگران» را در بر مي گرفت. «همان منبع»
در هر حال نوزايي تنوع خانواده ، به معناي مرگ خانواده هسته اي نيست ، بلکه اين بدان معني است که از اين پس خانواده هسته اي فقط يکي از اشکال مورد پذيرش و مقبول اجتماعي خواهد بود. با هجوم موج سوم ، دوران مدرنيته و پست مدرن ، سرمايه اجتماعي نظام خانوادگي درست همگام با نظام توليد و نظام اطلاعاتي در جامعه انبوه زايي مي شود. که به واقع يکي از اهداف اين مقاله ، بررسي تنوع خانوادگي با سرمايه اجتماعي متناسب مي باشد ، همچنين قابل ذکر است که مسئله اجتماعي در مورد تغيير ساختار خانواده در ايران با کشورهاي پيشرفته سنتي بسيار متفاوت است و به شرايط فرهنگي وتوانايي ، ارزش ها و نگرش هاي هر جامعه اي بستگي دارد که به چه ميزان از اطلاعات ، فن آوري ، اشتغال ، اعتماد ، ريسک و مخاطره و ... و در يک کلمه پيامدهاي مدرنيته تاثير پذيرفته است.

يکي ديگر از اثرات مدرنيته :

8- دولتي شدن نهاد خانواده و يا تضعيف و تخريب کامل خانواده ها از طريق رشد دولت در دوران حاضر:
«واقعيت انکارناپذير ديگر ، جنگ خواسته يا ناخواسته اي است که از ديرباز از سوي گروه هاي کوچک اما قدرتمند ، عليه ارزشمندترين نهاد اجتماعي ما به راه افتاده است ، که بي ترديد در ساختار خانواده و سرمايه اجتماعيش تاثيرگذار است. در ظاهر ، يکي از عواقب غير قابل اجتناب رشد دولت در دوران حاضر ، تضعيف يا حتي تخريب کامل خانواده هاست.» (گارونر:1386:22)
اغلب کارشناسان سياست هاي عمومي و مهندسان اجتماعي بر اين عقيده هستند که «اصول اخلاقي» دولت والاتر از هر نهاد پايين تري است و دولت بهتر از افرد و خانواده هايشان تشخيص مي دهد جامعه بايد چگونه باشد ، فرد و خانواده بايد تسليم دهخداهاي سياسي ، اقتصادي و اخلاقي دولت شوند. (همان منبع)
با توجه به اينکه به نظر مي رسد ، امواج مدرنيته اين تاثير را در جامعه ما ببار آورده اند و اکنون خانواده بسياري از کارکردهايش در اثر عملکرد دولت تضعيف يا در مواردي تخريب گشته است. 
با توجه به طرح مسئله فوق وتاثيرات مدرنيته در خانواده هاي ايراني، اساسي ترين سوال مقاله : اثر و پيامدهاي مدرنيته بر سرمايه اجتماعي در خانواده چگونه مي باشد و چه تاثيرات و پيامدهايي را به جاي گذاشته است ، و به نظر مي رسد در ايران زندگي فرهنگي بيش از ساير حوزه هاي زندگي اجتماعي، تغييراتي را از سر گذرانده است و بعضي تحولات اجتماعي راه را براي ظهور گروههاي اجتماعي با جهان بيني متفاوت و خواست هاي متنوع باز كرده است. دست كم چند فرآيند عمده مانند گسترش آموزش اعم از آموزش ابتدايي يا گو نه هاي ديگر آ مو ز ش ، رشد رسانه ها و نفوذ آنها در زندگي فردي و جمعي ، رشد شهر نشيني و تمركز فزاينده جمعيت در شهرهاي بزرگ، افزايش سطح آموزش زنان، توسعه فرآيند تفكيك اجتماعي و ... زمينه هاي اجتماعي ظهور خودهاي جديد را فراهم كرده و گروههاي اجتماعي كه به اعتبار خودها و هويت هاي تازه مي توان آنها را در گروههاي جديدخواند درباره جهان اجتماعي خود به نحوي ديگر مي انديشند،با معيارهايي متفاوت آن راارزيابي مي كنند، خواستها و آرزوهاي ديگري دارند و در مجموع سبك ديگري از زندگي را ترجيح مي دهند. وبالطبع اين تحول و دگرگوني بدليل فرهنگي بودنش بيش از همه جا اثر خود را در كانون خانواده بجاي مي گذارد، افزايش مشاركت زنان در بازار اشتغال، شركت در گروههاي رسمي و غير رسمي، ارتباطات و حمايت‌هاي اجتماعي خانواده، شبكه هاي اجتماعي مرتبط، خانواده و .... ناشي از پيامد فرآيند مدرنيته در غرب دچار دگرگوني شده است و بعبارتي خانواده ايراني تغييراتي را در خود پذيرفته است. و بدليل از بين رفتن انفصال در فضا و مكان، باز انديشي در اعمال و رفتار، بي اختياري و رها شدگي انسانها در جامعه و خانواده ، دخالت نهادهايي مانند خانواده ،دين، دولت در عملكردهاي يكديگر وضعيتي را بوجود آورده است كه كارشناسان علوم اجتماعي وضعيت قرمز را براي زوال خانواده ايراني را اعلام كرده اند و بواقع يكي از دلايل انتخاب اين مقاله، مطالعات پژوهش ها و اسنادي بود كه بعضي آنها را مطالعه كرده وبه عمق اين وضعيت و دگرگوني رسيدم.همچنين بايد گفت تغييرات اجتماعي مانند سيلي بنيان برافكن آمده است و تغييرات و تحولاتي را در ارزش‌ها ونگرش‌ها و باورهاي مردم در جهان بوجود آورده است در اين ارتباط بد نيست گوش بسپاريم به سخن يكي از بزرگان جامعه شناس،آقا ي استو نز كه مي گويد:« تغييرات اجتماعي در تارو پود زندگي مدرن تنيده شده است ... تغييرات اجتماعي نمايانگر فعال بودن جامعه مدرن است. ما بايد ذهنيت خويش را تغيير دهيم تا با جهان جديد تناسب پيدا كند و بدين ترتيب از همه خواسته مي شد كه دست به شروع اين تغييرات بزنند ».با توجه به مباحث نظري فرض اصلي تحقيق بر اين است که تجدد گرايي با عث پيدايش تفرد گرايي در خانواده هاي ايراني گشته است و همچنين فر ض ديگر مقاله :تجدد گرايي با عث کا هش سر مايه اجتماعي خانواده ايراني وبا لطبع باتفرد گرايي در خانواده هاي ايراني گشته است.بررسي داده هاي به دست آمده از نتايج مطالعات فرا تحليل را درذ يل مورد بحث قرار مي دهيم.





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان