بسم الله
 
EN

بازدیدها: 1,213

بزه ديده شناسي و مشکل بزه ديدگيهاي گزارش نشده-قسمت سوم(قسمت پاياني)

  1391/6/2
خلاصه: بزه ديده شناسي و مشکل بزه ديدگيهاي گزارش نشده-قسمت سوم(قسمت پاياني)
قسمت قبلي

ب)علل عدم گزارش بزه ديدگيها در ايران‌[5]


پژوهشهاي انجام شده در ايران نشان مي‌دهد که بيش از نيمي از بزه‌ديدگان، هرگز مراتب بزه‌ديدگي خود را گزارش نکرده‌اند.در يک جامعه آماري، از ميان 401 نفر که خود يا يکي از بستگان درجه اول خود را قرباني يکي از جرائم دانسته‌اند، فقط 138 مورد يعني 41/34 درصد به پليس يا مراجع قضايي مراجع کرده‌اند.خود داري از گزارش در بيش از نيمي از موارد بزه ديدگي-آن گونه که در جدول 4 ديده مي‌شود-گذشته از آنکه اعتبار تدابير و اقدامات مبارزه با بزهکاري را در عمل با ترديد مواجه مي‌سازد، به منزله يک هشدار جديدي به مسئولان سياست، جنايي تلقي مي‌شود که در برنامه‌هاي خود تجديد نظر کرده درباره علل عدم گزارش بزه ديدگيها تحقيق کنند.

جدول 4 بزه ديدگي و ميزان گزارش آن در ايران(1374)

فراواني آمار بزه ديدگيهاي گزارش نشده، آن گونه که در جدول 5 مشاهده مي‌شود در مورد جرائم مختلف متغير است، براي مثال در مورد جرم سرقت بيش از نيمي از سرقتهاي انجام گرفته، توسط مالباختگان گزارش شده و درصد موارد عدم گزارش آن، 36/43 است، در حالي که درصد موارد گزارش نشده در خصوص قربانيان جرائم جنسي، افترا و توهين به ترتيب 32/83، 27/90، 47/89 بوده است.همچنين گزارش کليه موارد آدم ربايي بيانگر، خطرناک بودن آن و شايد احساس خطر جدي از سوي افراد جامعه در مقابل اين جرم است.عدم گزارش کليه بزه ديدگيهاي ناشي از اخاذي نيز احتمالا معلول عواملي چون مقصر دانستن خود و ترس از مطرح شدن گناه خود بوده است.

جدول 5 فراواني بزه ديدگيهاي گزارش نشده در جرائم مختلف در ايران(1374) بزه ديدگاني که مراتب بزه ديدگي خود را در ايران به مراکز انتظامي يا مراجع قضايي گزارش نکرده‌اند، در پاسخ به اين سؤال که چرا از اين عمل خودداري ورزيده‌اند، غالباً به يک دليل و در برخي از موارد به دو دليل و به ندرت به سه يا چهار دليل اشاره کرده‌اند(جدول 6).دلايل مطرح شده، در مورد جرائم مختلف، متفاوت بوده و به عنوان نمونه مهمترين دلايل براي عدم گزارش بزه ديدگيهاي ناشي از کلاهبرداري، فقدان مدارک کافي، در مورد بزه ديدگيهاي مربوط جرائم جنسي، افتراء، توهين و ضرب و شتم، حفظ آبرو و شخصيت بزه ديده، و در مورد بزه ديدگيهاي جرم سرقت، بي‌اعتمادي به پليس اعلام گرديده، لکن در مجموع، استناد به دلايلي چون حفظ آبرو و حيثيت خود، وجود روابط فاميلي با مجرم، فقدان مدارک کافي و بي‌اعتمادي به پليس و مهم نبودن موضوع-همان گونه که در جدول 7 مشاهده مي‌شود-به ترتيب بيشترين فراواني را داشته است.

جدول 6 تعداد دلايل عدم گزارش بزه ديدگيها در ايران و درصد آنهاجدول 7 فراواني علل عدم گزارش بزه ديدگيها در ايران

4.نتيجه


در چنين شرايطي، رسالت خطير مسئولان سياست جنايي ايجاب مي‌کند که علل مزبور را به صورت‌ واقع بينانه بررسي کنند.بدون ترديد، اگر فرايند کشف جرم و تعقيب جرم تا صدور حکم و اجراي آن به گونه‌اي باشد که کمترين لطمه را به حيثيت آسيب‌ديده بزه ديده وارد آورد، درصد بزه ديدگاني که به خاطر حفظ آبروي خويش، مراتب بزه ديدگي خود را گزارش نمي‌دهند، کاهش مي‌يابد.همچنين اگر کليه افراد جامعه به عنوان بزه ديدگان بالقوه، نسبت به حقوق قانوني خويش و راههاي احقاق آن آموزشي ببينند و دستگاههاي قضايي نيز، ضمن به کارگيري شيوه‌هاي سهل الوصول در امر دادرسي، سرعت و جديت داشته باشند، بسياري از بزه ديدگاني که شخصاً در صدد انتقام برآمده يا منزوي شده‌اند، مراجعه به مراجع قانوني و گزارش دادن مرتب بزه‌ديدگي خويش را ترجيح خواهند داد.به علاوه نيروهاي انتظامي نيز مي‌توانند با به نمايش گذاشت عملي کارايي و دلسوزي خود، برخي از بزه‌ديدگان را از بدبيني يا بي‌اعتمادي به ضابطان قضايي، خارج ساخته، با جلب اعتماد آنان، رقم بزه ديدگيهاي گزارش نشده را کاهش دهند.

بدون شک هر تلاشي که به تقليل بزه ديدگيهاي گزارش نشده بينجامد، ميزان واقع بيني و در نتيجه اعتبار، کارايي و موفقيت سياست جنايي حاکم بر جامعه را افزايش خواهد داد.
---------------
منابع
[1]آشوري، محمد، «نقش زبان ديده از جرم و تحول آن در دعاوي کيفري»، مجله دانشکده حقوق و علوم سياسي، ش 34، ص 70.
[2]آنسل، مارک، دفاع اجتماعي، ترجمه محمد آشوري و علي حسين نجفي ابرند آبادي، چ 3، دانشگاه تهران، 1375، ص 150.
[3]پيکا، ژرژ، جرم شناسي، ترجمه علي حسين نجفي ابرندآبادي، دانشگاه شهيد بهشتي، 1370، ص 62-29.
[4]خليلي، مهيار، تاريخ شکنجه و کشتار و آزار در ايران، دانشگاه تهران، 1359، ص 165.
[5]کالدرون، خوزه، «قرباني شناسي»، ترجمه محمد بياتي نيا، فصلنامه سازمان قضايي نيروهي مسلح، دروه جديد، ش 14، ص 78.
[6]کي‌نيا، مهدي، «بزه ديده شناسي»، مجله حقوق، ش 1، ص 12.
[7]مساواتي آذر، مجيد، آسيب شناسي اجتماعي ايران، تبريز، انتشارات نوبل، 1374، ص 8.





نويسندگان:عبدالله توجهي-علي حسين نجفي ابرند آبادي





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان