بسم الله
 
EN

بازدیدها: 941

بانکداري بدون ربا ؛ از رويا تا واقعيت

  1391/3/17
خلاصه: با اينکه هر ساله 2 بار در سال در همايش هاي بانکي از حرکت رو به جلو در حوزه بانکداري اسلامي سخن به ميان مي آيد اما عمليات ربا در بدنه سيستم بانکي به صراحت در حال اجرا است.
به گزارش خبرنگار اقتصادي پانا، اکنون پس از گذشت بيش از 20 سال از تصويب قانون بانکداري اسلامي در ايران هنوز مفهوم بانکداري اسلامي درست اجرا نشده است.
نمونه بارز آن را مي توان در پرداخت وام هاي بانکي ديد، در بسياري از بانکها امروزه وام مضاربه با سود 23 تا 27 درصد ارايه مي شود در حالي که تعيين سود در معاملات مضاربه اي حرام است.
اما به اين عمليات حرام به راحتي در سيستم بانکي در حال اجرا است و بانک مرکزي در راستاي رفع اين موضوع هر ساله تنها به برگزاري 2 همايش اکتفا کرده و يا برنامه هايي سطحي در اين خصوص ارايه مي کند.
"ربا" اصطلاحي در شريعت اسلامي است به معني گرفتن يک مال در عوض پرداخت مالي از همان جنس است به طوريکه ميزان بازپرداخت زيادتر از دريافتي باشد و گرفتن آن در فقه اسلامي به شدت نهي شده است.
سوال اينجاست که آيا عمليات بانکها در پرداخت وام با نرخ سود 27 درصدي ربا است؟ يا تنها يک عمليات بانکي به شمار مي آيد؟
ربا در شرايط تضيمن سود ايجاد مي شود
ربا در شرايطي ايجاد مي شود که سود دريافتي بابت پرداخت يک مبلغ قطعي و از پيش تعيين شود و در سيستم پرداخت وام در بيشتر بانکهاي ايران اين روند صورت مي گيرد.
البته اين نکته اي نيست که از کسي پوشيده باشد بلکه مراجع تقليد نيز بارها در اين خصوص تذکر داده اند اما مشکل در پايه گذاري قوانين در سيستم بانکداري کشور است که علي رغم تلاش هاي صورت گرفته، پيشرفت چنداني در حوزه بانکداري اسلامي نداشته است.
دريافت وام کالا و خودرو بدون خريد کالا ربا است
سيد عباس موسويان در خصوص عقود مرابحه که منجر به خريد کالا مي شود، مي گويد: مرابحه به دو صورت انجام مي شود يکي تاجر خودش کالا را خريد کرده و در مغازه اش به فروش مي رساند که اين نوع مرابحه بدون سفارش خريد انجام مي شود و نوع دوم که با ثبت سفارش است و خريدار پيش از انجام معامله درخواست تامين کالا را به تاجر مي دهد.
سيستم بانکي با نوع دوم اين عقود در ارتباط است به اين معنا که تسهيلات خود را در راستاي خريد کالا ارايه مي کند.
موسويان به يک نکته مهم در اين باره اشاره مي کند و آن اينکه تسهيلات بايد براي خريد کالا پرداخت شود و نبايد فاکتورها سوري باشد.
در حال حاضر بيشتر دريافت کنندگان تسهيلات با فاکتور سوري اقدام به دريافت وام مي کنند ،اما دليلش تمايل به رباخواري نيست بلکه سيستم بانکي فقط در خصوص خريد کالا و خودرو وام پرداخت مي کند و افراد براي گره گشايي از کار خود بايد دست به اين کار بزنند.
به عبارت ديگر سيستم بانکي به نوعي طراحي شده که خواسته يا ناخواسته بايد دست به ربا خواري بزنيم.
آنچه انکار ناپذير است و از سوي وزير اقتصاد و رييس کل بانک مرکزي نيز بارها مطرح شده موضوع ربوي بودن عمليات برخي بانکها در حوزه تسهيلات دهي است اما آنچه بدان توجه ويژه نشده است رفع اين مشکل در بدنه سيستم بانکي است که در صورت رفع آن بسياري از مشکلات توليد به خصوص نحوه تخصيص تسهيلات به آنها رفع خواهد شد.
پيامبر اکرم (ص) فرمودند: خداى عزوجل رباخوار و ربا دهنده و نويسنده و شاهد بر آن را لعنت کرده است.
(امالى صدوق، ص 346 )





برای دادن نظر، باید به صورت رایگان در سایت عضو شوید. [عضویت در سایت]



مشاوره حقوقی رایگان